|
จังหวัดสมุทรสงครามเแต่เดิมเรียกเมืองแม่กลอง
การตั้งถิ่นฐานบริเวณปากแม่น้ำแห่งนี้
สันนิษฐานว่าคนกลุ่มแรกเป็นชาวแม่กลอง
(เดิม) จากจังหวัดอุทัยธานี
อพยพลงมาตั้งถิ่นฐานในถิ่นนี้
ชาวแม่กลอง (เดิม)
ในจังหวัดอุทัยธานีเป็นชาวแม่น้ำ
เคยอยู่ริมแม่น้ำกำแพงเพชรมาก่อน
เรียกหมู่บ้านที่ตั้งขึ้นใหม่
ว่าบ้านแม่กลอง
ตามชื่อบ้านเดิมของตน
ที่มาของชื่อบ้านแม่กลอง
ยังมีเรื่องเล่าสืบต่อกันมาว่าด้วยเรื่องกลองใหญ่
ที่วัดใหญ่ ตำบลแม่กลอง
อำเภอเมือง ฯ
โดยมีนัยอยู่สองทางคือ
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
หลวงศรีสวัสดิ์ (ชื่น เทพสุวรรณ)
นายอำเภอเมืองศรีสุวรรณ
จังหวัดกาญจนบุรี |
|
ย้ายมาเป็นนายอำเภอแม่กลอง ได้นำซุงต้นใหญ่ที่ได้มาจากจังหวัดกาญจนบุรีมาขุดทำกลองใบใหญ่ขึ้นใบหนึ่งขึงด้วยหนังวัว
ครั้นสร้างเสร็จแล้วได้นำมาถวายที่วัดใหญ่ ตำบลแม่กลอง อำเภอเมือง
จังหวัดสมุทรสงคราม ทางราชการจึงทำตราจังหวัดเป็นรูปกลองลอยน้ำ
สองฟากฝั่งเป็นต้นมะพร้าวอันเป็นสัญลักษณ์อาชีพหลักของจังหวัด
เรื่องกลองใหญ่นี้ยังมีอีกนัยหนึ่งเป็นนิยายชาวบ้านเล่าขานต่อ
ๆ กันมาว่า
มีกลองใบใหญ่ลอยมาติดหน้าวัดใหญ่
ชาวบ้านช่วยกันเก็บไว้ที่วัด
กลองดังกล่าวยังปรากฎอยู่จนถึงปัจจุบัน
และเนื่องจากกลองใบนี้เป็นกลองขนาดใหญ่มากจึงเรียกว่า
แม่กลอง
ท้องถิ่นสมุทรสงคราม ชื่อเดิมของจังหวัดนอกจากชื่อแม่กลองแล้ว
ยังมีชื่ออื่นอีกคือ
ในสมัยก่อนคนทั่วไปรู้จักอัมพวาในชื่อของ
บางช้าง ควบคู่กันมากับ บางกอก
ดังเช่นมีคำกล่าวที่ว่า
บางช้างสวนนอก บางกอกสวนใน
ที่มาของคำกล่าวนี้อาจเป็นไปได้ว่า
ตำแหน่งที่ตั้งและสภาพแวดล้อมทางภูมิศาสตร์ของทั้งบางกอก
และบางช้างคล้ายคลึงกัน
คือต่างอยู่ในที่ดอนอันเกิดจากการทับถมของตะกอนของลำน้ำที่คดเคี้ยวออกสู่ทะเล
เหมาะแก่การทำเรือกสวน
และอยู่อาศัยกันมาตั้งแต่ประมาณพุทธศตวรรษที่
20 เป็นต้นมา
เกิดชุมชนขึ้นที่อัมพวา
เส้นทางคมนาคมทางน้ำ
ก่อนออกทะเลที่สำคัญคือ
ลำน้ำอ้อม
ซึ่งเป็นลำน้ำแม่กลองเก่า
ถ้าเริ่มจากปากน้ำแม่กลอง
ผ่านอำเภอเมือง ฯ ขึ้นไปตามลำน้ำ
จากบ้านคลองผีหลอก
เข้าเขตอำเภออัมพวาซึ่งมีลำน้ำสองสายมาบรรจบกัน
ทางฝั่งเหนือเป็นลำน้ำธรรมชาติ
ทางใต้เป็นคลองขุด
เหนือขึ้นไปตามลำน้ำแม่น้ำแม่กลอง
แยกออกเป็นสองสาย
สายแรกขึ้นไปทางเหนือไปยังอำเภอบางคนที
เป็นลำน้ำสายใหญ่ของแม่น้ำแม่กลอง
อีกสายหนึ่งเรียกแม่น้ำอ้อม
แยกไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ
ไปยังอำเภอวัดเพลง
จังหวัดราชบุรี บริเวณชุมชนเก่า
จากร่องรอยความเป็นมา
ทำให้สามารถกำหนดแหล่งการตั้งถิ่นฐานตามแนวแม่น้ำลำคลองในเขตอำเภออัมพวา
ได้ดังนี้
ชุมชนบริเวณแม่น้ำอ้อม
ชุมชนเก่าแก่คือ
บริเวณแม่น้ำอ้อม
ตั้งแต่แยกแม่น้ำแม่กลอง
บ้านลัดเกาะ บ้านบางกุ้ง
ไปจนเข้าเขตอำเภอวัดเพลง
จังหวัดราชบุรี
พบร่องรอยวัดเก่าตั้งเรียงรายอยู่ตามสองฝั่งลำน้ำ
มีการขุดคลองซอยใหญ่น้อยแยกจากแม่น้ำออกไปทั้งสองฝั่ง
โดยเฉพาะฝั่งใต้เกือบกล่าวได้ว่า
มีคลองซอยทุกระยะสิบเส้น (400
เมตร)
ชุมชนบริเวณฝั่งแม่น้ำแม่กลอง
ได้แก่
บริเวณตั้งแต่อำเภออัมพวาขึ้นไปจรดคลองบางน้อย
ในเขตอำเภอบางคนที
เป็นบริเวณที่มีการตั้งถิ่นฐานของชุมชนชาวสวนที่หนาแน่น
ส่วนมากอยู่ทางฝั่งตะวันออกของแม่น้ำ
ซึ่งนอกจากมีชุมชนเรียงรายตามริมฝั่งแล้ว
ยังขยายตัวไปตามลำคลองอัมพวา
และคลองซอย
ซึ่งมีเครือข่ายขยายตัวไปทางเหนือ
และทางตะวันออกจนถึงเขตติดต่อกับคลองบางน้อย
แถวบ้านบางกระบือ
|
|
||
อ่านต่อ
>>> |

|
|
|