จังหวัดสุราษฎร์ธานี
|
ประวัติศาสตร์-ความเป็นมา
|
-หน้า
2- |
ดินแดนประวัติศาสตร์รอบอ่าวบ้านดอนถือเป็นศูนย์กลางอาณาจักรศรีวิชัยที่สะสมอารยธรรมและ
สืบทอดกันมายาวนานจากหลักฐานทางโบราณคดีที่พบในดินแดนแห่งนี้
ทำให้ทราบว่าสภาพภูมิศาสตร์ทำให้มีอิทธิพลต่อการดำรงชีวิตและการพัฒนาการของเมืองเป็นอย่างยิ่ง
สุราษฎร์ธานีเป็นศูนย์กลางชุมชนเมืองที่ถูกจัดตั้งด้วยปัจจัยทางภูมิศาสตร์รอบอ่าวบ้านดอน
เป็นศูนย์กลางการค้าขายนับแต่อดีตจนถึงปัจจุบันโดยพัฒนามาพร้อม
ๆ
กับชุมชนโบราณอีกหลายแห่งที่อยู่บริเวณรอบอ่าวบ้านดอน
ประกอบด้วยชุมชนเมืองสำคัญ ๆ
เช่น
เมืองไชยา
เมืองโบราณมีศูนย์กลางที่ราบลุ่มคลองไชยาเกิดขึ้น
ราวพุทธศตวรรษที่ 10
เกิดผสมผสานระหว่างวัฒนธรรมด้านศาสนาพราหมณ์และศาสนาพุทธแบบเถรวาท
มีชื่อเสียงมากเมื่อครั้งวัฒนธรรมศรีวิชัยเจริญรุ่งเรื่องในราวพุทธศตวรรษที่
13-17
เมืองไชยาเป็นเมืองหนึ่งในเมืองสิบสองนักษัตรของอาณาจักรนครศรีธรรมราช
ชื่อว่าเมืองบันไทยสมอ
เมืองเวียงสระ
มีอายุรุ่นเดียวกับเมืองไชยาอยู่บริเวณที่ราบลุ่มแม่น้ำตาปี
และแม่น้ำพุมดวง
มีศูนย์กลางอยู่บริเวณตำบลเวียงสระ
อำเภอเวียงสระ
มีอายุราวพุทธศตวรรษที่11 - 15 หรือ
16สภาพภูมิศาสตร์ของเมืองอยู่ลึกเข้าไปในแผ่นดินใหญ่
ติดต่อกับทางทะเลไม่ได้การคมนาคมลำบากความสำคัญจึง
ลดถอยลงไป เป็นเพียง
การขยายชุมชน
สะสมแหล่งอาหารเพื่อบำรุงเมืองเท่านั้น
เมืองคีรีรัฐนิคมเป็นเมืองขนาดเล็กที่เป็นบริวารของเมืองเวียงสระ
เรียกกันว่าเมือง " ธาราวดี
"บ้าง " คงคาวดี " บ้าง
มีลักษณะภูมิประเทศเป็นภูเขาโอบล้อมไปด้วยลำน้ำที่ไหลผ่าน
เดิมเมืองนี้ตั้งอยู่ที่บ้านน้ำรอบ
ภายหลังมาขึ้นกับเมืองตะกั่วป่าและยังไม่มีการปกครองเป็นหัวเมืองจึงเรียกกันว่า
" คีรีรัฐนิคม "
เมืองนี้มิได้เป็นศูนย์กลางทางการค้าแต่เป็นเมืองหน้าด่านควบคุมสินค้าทางเดินบกข้ามแหลมมลายูระหว่างฝั่งทะเลตะวันตกกับฝั่งทะเลตะวันออก
เมืองท่าทองเป็นเมืองขนาดใหญ่
เชื่อกันว่าเป็นเมืองสิบสอง
นักษัตรของนครศรีธรรมราช ชื่อ
"เมืองสะอุเลา"ตั้งอยู่บริเวณที่ราบลุ่มลำน้ำท่าอุแท
และคลองกะแดะควบคู่กันในอำเภอกาญจนดิษฐ์
อายุอยู่ในราวพุทธศตวรรษที่ 18-19
เป็นต้นมา
เป็นชุมชนกระจัดกระจายพบว่าตำบลช้างขวาและใกล้เคียงมีศิลปกรรมสมัยทราวดี
สมัยตั้งแต่รัชสมัยพระบรมไตรโลกนาถ
เป็นต้นมา
ได้มีการฟื้นฟูบูรณะวัดต่างๆ
ในเมืองไชยาที่สำคัญคือ
วัดพระบรมธาตุ
ให้เป็นวัดสำคัญประจำเมืองไชยา
บทบาทของเมืองในสุราษฎร์ธานีในสมัยอยุธยา
ค่อนข้างราบเรียบ
คงจะเป็นเพราะศูนย์กลางการค้าทางทะเล
ได้เปลี่ยนสถานที่ไปทำให้บทบาทของเมืองต่าง
ๆ
น่าจะเป็นเมืองกสิกรรมไม่โดดเด่นเช่นเมืองปัตตานี
สงขลา พัทลุง และนครศรีธรรมราช
ในปี
พ.ศ.2328
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช
พระเจ้าปดุงกษัตริย์พม่ายกกองทัพมาตีหัวเมืองปักษ์ใต้
เมืองไชยา และเมืองท่าทอง
ได้รับความเสียหายมาก
ผู้คนอพยพออกไปจากตัวเมือง
เข้าใจว่าน่าจะย้ายไปตั้งเมืองใหม่ที่พุมเรียง
พุมเรียงได้กลายเป็นศูนย์กลางเมืองไชยา
จนกระทั่งมีการสร้างทางรถไฟสายใต้
ผ่านเมืองไชยา
ทำให้ศูนย์กลางเมืองไชยาได้ย้ายกลับมาอยู่ใกล้สถานีรถไฟ
การที่เมืองไชยาเก่าบริเวณที่ตั้งวัดเรียง
ย้ายไปอยู่ที่พุมเรียงเป็นเวลาประมาณศตวรรษเศษ
เป็นเหตุให้วัดต่าง ๆ
ในเมืองไชยาที่เคยเจริญมาตั้งแต่ครั้งอยุธยากลายสภาพเป็นวัดร้าง
เช่นวัดพระบรมธาตุไชยา
วัดแก้วกาหลง เป็นต้น |
<<< ย้อนกลับ || อ่านต่อ >>> |
|
|
|
