ฤๅษีดัดตน
          ในอดีตกาลไทยเรามีการบริหารร่างกายแก้โรคลมและปวดเมื่อยตามร่างกาย รวมทั้งการบำรุงรักษาสุขภาพ และยกระดับจิตใจให้บริสุทธิ์ รวมเรียกว่า "ฤๅษีดัดตน" ซึ่งจัดได้ว่าเป็นทั้งมรดกและภูมิปัญญาไทยโดยแท้จริง พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก รัชกาลที่ 1 และพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 ได้ทรงตระหนักถึงคุณค่าและคุณประโยชน์ของการทำฤๅษีดัดตน จึงทรงโปรดให้มีการจารจารึกไว้ที่วัดพระเชตุพนฯ ในขณะที่มีการบูรณปฎิสังขรวัด โดยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงโปรดให้กวีที่มีชื่อเสียงสมัยนั้นเขียนโคลงอธิบาย การทำฤๅษีดัดตนในแต่ละท่าอีกด้วย
            ทำให้มรดกทางวิชาการประจำชาติแขนงนี้ ยังคงอยู่จวบจนปัจจุบัน จากคุณประโยชน์ที่หลากหลายจึงนับได้ว่าการทำฤๅษีดัดตน ภูมิปัญญาอันล้ำค่าของไทย เป็นเสมือนหนทางแห่งความสมบูรณ์ของสุขภาพ
          
แก้ลมประกัง ฯ/
กาลลชฎิลดัดมล้าง ลมดุะ ไคลขมับจับหะนุ นวดเน้น
มึนเสียรมืดจักษุ เสื่อมสางไซ้แฮ ไว้ฉะบับบอกเส้น ประสิทธิ์แก้ลมประกัง

แก้อาการวิงเวียนศีรษะ ตาพร่ามัว
        พระฤๅษีกาลชฎิล แสดงท่าดัดตนโดยใช้มือข้างหนึ่งนวดคาง อีกข้างหนึ่งนวดขมับ กระหม่อม และหลังใบหู การนวดต้องออกแรงมากพอสมควร และทิศทางการนวดทั้งสองมือ ต้องสวนทางกัน ที่สำคัญในระหว่างที่นวด ควรกลั้นลมหายใจจนหมดอึด แล้วค่อยผ่อนลมออก

แก้คอ ไหล่ ฯ/
อิสิงค์ดาบศหน้า เปนมนุษย์ เขางอกแง่เศียรดุจ ดั่งเนื้อ
ยืนดัดหัตถ์สองยุด กันกดเอวนา คอไหล่ไซ้รั้งเรื้อ โรคร้ายรึงถอย

แก้โรคเรื้อรังบริเวณคอ ไหล่
          พระฤๅษีอิสิงค์ แสดงการดัดตนโดยการยืนตรง ใช้สันหมัดของมือข้างหนึ่งกดไว้ที่เอว ส่วนอีกมือข้างหนึ่งจับยึดข้อมือของมือที่กดที่เอว แล้วออกแรงให้ข้อศอกขืนทิศทางแรงที่จับยึด

แก้ไหล่ ท้อง อก ฯ/
นักสิทธิ์สมาบัติสร้าง สร่างเกลศ กาละกุรักข์รบือเดช เพรียกพร้อง
กดผากกดท้ายเกษ บาทขัดคุกแฮ รงับโรคลมไหล่ท้อง อุระด้วยดั่งแผน

แก้เคล็ดขัดยอกไหล่ ท้อง และอก
           พระฤๅษีกาละทุรักษ์ ได้แสดงท่าฤๅษีดัดตน ด้วยการนั่งคุกเข่า ให้หน้าแข้งทั้งสองข้างไขว้กัน จากนั้น มือข้างใช้หนึ่งกดที่หน้าผาก ส่วนมืออีกข้างหนึ่งกดและบีบนวดบริเวณท้ายทอย

แก้แน่นหน้าอก ฯ/
โคดมมหาราชนี้ หนวดยาวยุ่งนา นกกระจาบทะรังราว กะวะไม้
แหงนหน้าท่าเรอหาว ยืนดัดหลังเอย แก้แน่นนาภีได้ อกด้วยดีเหลือ

แก้แน่นหน้าอก
           พระฤๅษีโคตมะ แสดงท่าดัดตนด้วยวิธี การยืนตัวตรง และมือทั้งสองข้าง ท้าวกดเหนือเอว จากนั้นจึงแอ่นอก เงยหน้าหงายไปด้านหลัง และผ่อนลมหายใจออกทางปาก

อ่านต่อ >>> หน้า 1 2 3