สารคดีชุด

มหัศจรรย์ ชีวิต...แห่งโลกใบเล็ก

ชีวิตทุกชีวิตก่อกำเนิดขึ้นมาบนโลก ต่างก็ได้อาศัยเอื้อประโยชน์ซึ่งกันและกัน ไม่ว่าจะเป็นชีวิตน้อยๆ ตัวเล็กๆ ไปจนถึงสรรพชีวิตตัวใหญ่ ระบบห่วงโซ่แห่งสายสัมพันธ์อันหลากหลายและยิ่งใหญ่เหล่านี้เอง เป็นความลงตัวที่พอเหมาะพอดีของธรรมชาติ ซึ่งยังผลให้สรรพสิ่งชีวิตบนโลกใบนี้ ได้มีวิวัฒนาการอันยาวนาน สืบทอดต่อเนื่องกันมาเป็นเวลานับล้านๆปีล่วงมาแล้ว

ราชินีปลวก Queen of termite ทำหน้าที่วางไข่ผลิตปลวกงาน ปลวกทหาร ปลวกตัวผู้ตัวเมีย หรือที่เรียกว่าแมลงเม่า ปลวกช่วยกัดย่อยสลายวัตถุ ใบไม้ กิ่งไม้ ให้เปื่อยสู่ระบบนิเวศน์ดินต่อไป	ผีเสื้อหนอนคูณ Catopsilia ตัวหนอนกินใบคูณ ใบขี้เหล็ก ระยะดักแด้นิยมนำมาบริโภค
มดแดง Oecophylla smaragdina มดงานแต่ละตัวพร้อมที่จะสละชีพ เพื่อรกษาอาณาจักรของมัน การปฎิบัติหน้าที่ของพวกมันบางครั้งต้องบาดเจ็บ และตาย แต่ก็จะมีตัวอื่นมาปฎิบัติหน้าที่ ต่อไปจนกระทั่งงานนั้นเสร็จสิ้น	มดงานตัวเมียมีหน้าที่หาอาหาร ป้องกันศัตรูและสร้างรัง โดยสัญชาตญาณมดแดง จะต่อตัวเป็นสายโซ่ แล้วดึงใบไม้ห่อพับ เข้ามาเป็นรังได้อย่างน่ามหัศจรรย์
ปาดจิ๋วพม่า Chirixalus vittatus สัตว์สะเทิ้นน้ำสะเทิ้นบก ที่พบในประเทศไทย แม้มีขนาดจิ๋ว แต่สีสันก็สวยสดเกินกว่าจะมองข้าม พบในป่าดิบแล้งทั่วทุกภาค ยกเว้นภาคใต้ ส่วยใหญ่พบในช่วงฤดูฝน ขนาดเล็กประมาณ 26-32 มิลลิเมตร	กุ้งตลก Hymenocera picta ขนาด 3 เซนติเมตร กินดาวทะเลเป็นอาหาร โดยค่อยๆแทะกินไปเรื่อยๆจนหมดตัว ซึ่งอาจจะใช้เวลาถึง 2 สัปดาห์ นับว่าเป็นการดำรงค์ชีวิต ที่โหดร้าย ขัดแย้งกับความสวยงาม แต่ก็นับเป็นความมหัศจรรย์ของธรรมชาติ
ปูมะพร้าว Birgus latro มหัศจรรย์ของปูมะพร้าว คือขนาดที่ใหญ่โตที่สุดในกลุ่มกุ้งปู ที่พบในเมืองไทย เมื่อโตเต็มที่มีขนาด จากปลายขาซ้ายขวา ยาวถึง 70 เซนติเมตร น้ำหนัก 3 กิโลกรัม ในอดีตเคยมีชุกชุมตามฝั่งทะเลอันดามัน ตั้งแต่ระนองจนถึงตะรุเตา ปัจจุบันไม่มีหลักฐานการพบเห็นอีกเลย	ตั๊กแตน Mantis sp. ตั๊กแตนอารมณ์ดี เดินย่ำน้ำค้าง บนยอดหย้า รับความสดชื่นของวันใหม่ ในขณะเดียวกันก็พรางตัว ให้เข้ากับสีเขียวของหญ้า เพื่อป้องกันตัวจากศัตรู
ตั๊กแตนกล้วยไม้ เพชฌฆาตสีชมพูตัวนี้คือตั๊กแตนตำข้าวชนิดหนึ่ง ที่เลียนแบบสีสันของดอกไม้ ด้วยรูปทรงที่ปรับเปลี่ยนมาอย่างลงตัว มันจะซุ่มพรางร่างกาย อยู่ตามดอกไม้สีสดอย่างสงบนิ่ง รอเวลาแมลงอื่นหลงกลเข้ามาดอมดม คิดว่าเป็นดอกไม้จริงๆ	ผีเสื้อใบรัก Danaus chrysippus
ผีเสื้อ การพรางตัวเช่นนี้พบเห็นได้ทั่วไป ในธรรมชาติ เพียงแต่เราต้องเป็นคนช่างสังเกตสักหน่อย ก็อาจจะพบกับความมหัศจรรย์ที่แสนจะพิศวง ของธรรมชาติได้ไม่ยาก	เขียดบัว Rana erythrarea สัตว์สะเทิ้นน้ำสะเทิ้นบก เป็นอีกหนึ่งสมาชิกของสัตว์ที่มีความหลากหลาย แต่สัตว์พวกนี้ยังได้รับความสนใจที่จะศึกษากันน้อยมาก องค์ความรู้ต่างๆ เกี่ยวกัยเรื่องราวชีวิตของพวกมันจึงยังลึกลับ บางชนิดเรายังไม่รู้จักแม้แต่ชื่อของมันเลย แต่สำหรับเขียดบัวตัวเขียวๆ หรือที่เรียกว่า เขียดจิก ตามเสียงร้องของมันนั้น คงเป็นที่คุ้นเคยกันดี เพราะเราสามารถพบเห็นได้ทั่วไปตามแหล่งน้ำจืดต่างๆ
หมึกกระดอง Sepia pharacnis หมึกกระดองลายเสือตัวนี้ เมื่อโตเต็มที่จะมีขนาดยาวประมาณ 30 เซนติเมตร มีท่อพ่นน้ำอยู่ใต้ปากสำหรับเคลื่อนที่ และหนีศัตรูอย่างรวดเร็ว หากจวนตัวก็จะพ่นน้ำหมึกออกมา ทำให้ศัตรูมองไม่เห็น แล้วว่ายหนีไป	ไข่หมึกกระดอง พัฒนาการของไข่หมึกตั้งแต่ 1-15 วัน ก่อนที่หมึกจะเจาะไข่ออกมาผจญภัยในทะเลกว้าง เป็นอีกความมหัศจรรย์ของชีวิตสัตว์ใต้ทะเล
ปูดอกไม้ทะเล Neopetrolisthes macculatus อาศัยอยู่ตามดอกไม้ทะเล ใช้ก้ามเล็กที่มีซี่กรองตวัดไปมาเพื่อหาอาหาร ที่ล่องลอยมากับน้ำทะเล	ปูลูกกวาด Candy crab พรางร่างสีสวยบนก้านประการังอ่อน พบที่บริเวณเกาะเก้า อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสิมิลัน
จักจั่น Cicada เสียงร้องก้องดัง ปีกบางใส ตัวผู้มีอวัยวะทำเสียง จักจั่นที่เพิ่งจะลอกคราบใหม่ จะค่อยๆ กางปีกที่อ่อนและเปียก ผึ่งให้แห้งเสียก่อน จึงออกบินหาคู่และผสมพันธุ์ต่อไป	จักจั่นน้ำแร่ Clatylamia radha จากฟอสซิลของจักจั่นทำให้เราทราบว่า จักจั่นถือกำเนิดมาในโลกเรานี้มานานนับล้านปีแล้ว โดยมีวงจรชีวิตที่น่าสนใจมาก ตั้งแต่การวางไข่ที่ต้นไม้ เมื่อฟักเป็นตัวอ่อน จะขุดรูอาศัยอยู่ใต้ดินตลอดเวลา จะขึ้นจากดินเพื่อลอกคราบเป็นตัวเต็มวัย และผสมพันธุ์ ว่างไข่เข้าสู่วงจรชีวิตใหม่ต่อไป
แมงมุม ธรรมชาติได้สร้างลวดลาย อันน่าสพึงกลัวของแมงมุมตัวนี้ สร้างความหวั่นไหว ให้กับบรรดาสัตว์เล็กๆ หรือศัตรูรอบข้าง	แมงมุม แมงมุมอีกชนิดหนึ่ง มองเผินๆเหมือนแมลงเต่าทอง อย่างไม่น่าเชื่อ เป็นความมหัศจรรย์ของธรรมชาติ ที่สรรค์สร้างขึ้นมา ให้กับโลกใบเล็กใบนี้
ผีเสื้อกลางคืน การพรางตัวให้เข้ากับสิ่งแวดล้อม เป็นวิธีเอาตัวรอด เพื่อให้มีชีวิตอยู่บนโลกใบนี้อีกรูปแบบหนึ่ง เราจะพบได้ในสัตว์จำพวกแมลง ด้วยรูปทรงของลำตัว และสีสันบนแผ่นปีก ทำให้บางครั้งตาของเรา อาจจะมองผ่านเลยพวกมันไป หรืออาจคิดว่าเป็นเพียงเศษไม้ ใบไม้ ดังเช่นผีเสื้อกลางคืนตัวนี้	ด้วงเต่า Lady bird beetle แมลงมือปราบผู้พิชิตศัตรู ช่วยกำจัดเพลี้ยแป้ง เพลี้ยงอ้อยให้หมดไป จึงจัดได้ว่าเป็นแมลงที่มีประโยชน์ ช่วยควบคุมกำจัดแมลงศัตรู เพื่อให้อยู่รอดในความสมดุลตามธรรมชาติ