ข้อพิจารณาจดจำในการครองเรือน
บ้านเรือน อยู่เหนือสูงกว่าฉัตร
ธง ไม่ดี
เสื้อผ้า อยู่สูงกว่า ฉัตร ธง
ไม่ดี
ฝาหน้าบ้าน เดินข้ามไปข้ามมา
ไม่ดี.ไม่ควรบังแดดมี
3 อย่าง
มาลัยดอกไม้ ไม่สมควร
เสวียนหม้อข้าว ไม่สมควร
เศวตฉัตร ไม่สมควร.
พิเศษ
ที่เสาบ้าน ต้นไม้ อย่าให้ขึ้น
ในดิน ปลวกอย่าให้ขึ้น
ข้าวสารข้าวเปลือก ไม่มีในครก
ไม่สมควรวางสากตำข้าวไว้
บนเตาไฟ ข้าวปลาไม่มี
ไม่สมควรตั้งหม้อเปล่า
ฝาตรหน้าบ้าน ไม่ควรเก็บธนู
หอกดาบไว้
เวลากินข้าปลาอาหาร
ไม่ควรให้เสียงดัง
เวลาเก็บชามซ้อนกัน
อย่าให้กระทบกันเกิดเสียงดัง.
ไม่สมควรโยนเล่นมี
3 อย่าง
เด็กทารก โยนเล่นขึ้นลงไม่ดี
มีด พร้า ขวาน โยนเล่นขึ้นลงไม่ดี
หม้อข้าว หม้อแกง ถ้วย ชามข้าว
ชามแกง โยนเล่นขึ้นลงไม่ดี.
สมควรพิจารณามี 3
อย่าง
ภัยอันตรายใหญ่ยังมาไม่ถึงตัว
สมควรพิจารณาอย่างหนึ่ง
วัตถุสิ่งของ เงินทอง
สมควรจะได้นั้น
สมควรพิจารณาอย่างหนึ่ง
ผู้ที่แสดงธรรมที่ดีสู่งส่งนั้น
สมควรพิจารณาอย่างหนึ่ง.
ข้อปฏิบัติของผู้มีปัญญา
3 อย่าง
บุคคลผู้มีพระคุณ
ผู้มีปัญญาย่อมไม่ผลักไส
ลืมคุณได้
แม้ผู้นั้น เป็นข้าศึกศัตรู
ไม่ควรหาเรื่องใส่ความเขา
แม้ทรัพย์สินของเรา
จะลดน้อยถอยลงไป ก็ดี
ทรัพย์สินของผู้อื่นให้ฉิบหายไป
ก็ดี ...ไม่ควรคิดร้าย.
ไม่สมควรออกกำลังมี
4 อย่าง
สำหรับเรื่องทำให้เราไปเมืองนรกอบายภูมิทั้ง
4 นั้น ไม่สมควรออกกำลัง
การดื่มของเมา สุราเมรัยนั้น
ไม่สมควรออกกำลัง
การเที่ยวเตร่ไปบ้านผู้อื่นนั้น
ไม่สมควรออกกำลัง
การปลิ้นปล้อนเอาทรัพย์สมบัติผู้อื่น
ไม่สมควรออกกำลัง.
ไม่สมควรโกรธเคืองมี
3 อย่าง
เห็นทรัพย์สมบัติผู้อื่นมากกว่าตนแล้ว
ไม่ควรโกรธเคือง
เห็นบ้านเรือนของผู้อื่นใหญ่กว่าตนแล้ว
ไม่ควรโกรธเคือง
เห็นคนอื่นดีกว่าตน
ไม่ควรโกรธเคืองแค้น.
ไม่สมควรอยู่มี 3
อย่าง
ที่อยู่ของ บิดามารดา อาจารย์
ไม่ควรอยู่
ในกลางทาง ไม่ควรอยู่
สถานที่ไม่สะดวก สกปรก
ไม่ควรอยู่.
ไม่ควรผูกมี 3 อย่าง
ไม่ควรผูกเล่นมือ เล่นเท้า
อย่างหนึ่ง
ไม้ขัดหม้อ ทัพพี ถ้วยชาม
ไม่ควรผูกเล่น อย่างหนึ่ง
ภรรยาที่มีครรภ์ ไม่ควรผูกเล่น
อย่างหนึ่ง.
ไม่ควรกินรวมกัน 3
อย่าง
คนที่เป็นคดีความ
ไม่ควรกินร่วมกัน
ข้าวที่พวกขี้ทูดกินเหลือ
ไม่ควรกิน
ครัวพวกขี้ทูด ไม่ควรใช้บริโภค.
ไม่ควรปฏิบัติมี 3
อย่าง
พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์
สมควรปฏิบัติ ไม่ปฏิบัติไม่ดี
คดีความมาถึงตัว แม้แต่เล็กๆ
ไม่ปฏิบัติไม่ดี
น้ำ ไฟ ไม่ปฏิบัติไม่ดี.
ไม่ควรทำลายมี 3
อย่าง
ดินหุนปลวก ไม่ควรทำลาย
อย่างหนึ่ง
รังผึ้งอยู่ในบ้านของตน
ไม่ควรรื้อทำลายเสีย อย่างหนึ่ง
องค์พระเจดีย์ วัดวาอาราม
ไม่สมควรรื้อทำลาย.
ไม่สมควรอยู่มี 3
อย่าง
ในอาศมศาลาเก่าผุผัง
ไม่สมควรอยู่
ในโบสถ์ ไม่สมควรอยู่
ในกลางตลาด ไม่สมควรอยู่.
ไม่สมควรดมมี 3
อย่าง
ดอกไม้ที่เขาบูขาพระ ไม่สมควรดม
ดอกไม้ที่ผู้หญิงทัดหูไว้
ไม่สมควรดม
ลูกชาย ลูกสาว
ที่เพิ่งคลอดออกจากท้องแม่แต่แรกนั้น
ไม่ควรดม.
ไม่สมควรก่อเวรมี 3
อย่าง
ในวงศาคณาญาติพี่น้อง
ไม่สมควรก่อเวร
ในพวกเจ้านายเหล่านั้น
ไม่สมควรก่อเวร
ในผู้คนที่มีทรัพย์สิน เงิน ทอง
ไม่สมควรก่อเวร
ไม่สมควรดื่มมี 3
อย่าง
ยังไม่ล้างปาก บ้วนปาก
ไม่สมควรดื่มน้ำ
น้ำในถ้วยหนึ่งๆ
ถ้าไม่เททิ้งนิดหนึ่ง
ไม่สมควรดื่ม
น้ำสำหรับหุงข้าว ต้มแกง
ไม่ควรดื่ม.
ไม่สมควรขุดมี 3
อย่าง
ดินใต้ถุนบ้าน ไม่สมควรขุดเล่น
ดินใต้บันได ไม่สมควรขุดเล่น
ข้าวสุกอยู่ในหม้อ
ไม่สมควรตักเล่น หรือขุดเล่น. |