บ้านจอมยุทธ [เมนูหลัก]

[ ปิด ] ⇛ หน้าบ้าน ⇛ ห้องสมุด ⇛ ห้องร้อยบุปผา ⇛ ห้องนิจนิรันดร์ ⇛ หอพระไตร ⇛ สะพายเป้ แบกกล้อง ท่องโลก ⇛ ชุมนุมจอมยุทธ ⇛ e-book ⇛ สมุดเยี่ยม

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

ขนบธรรมเนียม ประเพณี วัฒนธรรม อารยธรรม >>

อารยธรรมมนุษย์

จักรวรรดินิยมและผลกระทบ  

ชาติมหาอำนาจอังกฤษ อังกฤษเป็นชาติมหาอำนาจในคริสต์ศตวรรธที่ 18 ได้เพราะว่า

  1. กษัตริย์อังกฤษมีอำนาจอยู่ภายใต้ขอบเขตของกฏหมายและมีการปกครองแบบประชาธิปไตยที่ก้าวหน้า
  2. อังกฤษได้ครอบครองดินแดนโพ้นทะเล เช่น อินเดีย อาณานิคมในอเมริกาเหนือและอียิปต์ ทำให้อังกฤษมีความร่ำรวย
  3. อังกฤษรบชนะฝรั่งเศส ทำให้ได้ปกครองดินแดนในทวีปต่างๆเพิ่มขึ้น

      ชาติมหาอำนาจฝรั่งเศส ฝรั่งเศสเป็นชาติมหาอำนาจในคริสต์ศตวรรธที่ 18 ได้เพราะว่า

  1. การปฎิวัติเมื่อ ค.ศ.1789 ทำให้ระบบเก่าที่ให้อำนาจและอภิสิทธิ์แก่ชนชั้นเจ้าขุนนางและพระชั้นผู้ใหญ่สิ้นสุดลง
  2. ความเข้มแข็งของนโปเลียน โปนาปาร์ต ทำให้ฝรั่งเศสสามารถยึดครองดินแดนในยุโรปได้อย่างกว้างขวาง รวมทั้งดินแดนในอเมริกาเหนือและอียิปต์
  3. ฝรั่งเศสแม้ว่าจะต้องยุติสงครามกับอังกฤษ แต่ยังคงได้ครอบครองดินแดนบางแห่งในยุโรปและอเมริกาเหนือ

ชาติมหาอำนาจปรัสเซีย

ปรัสเซียเป็นชาติมหาอำนาจในคริสต์ศตวรรธที่ 18 ได้เพราะว่า

  1. ชาติในยุโรปสนับสนุนปรัสเซียให้ขึ้นมามีอำนาจเพื่อสู้รบกับฝรั่งเศส
  2. จักรพรรดิแห่งปรัสเซียทรงมีความเข้มแข็งและมีวิสัยทัศน์ จึงโปรดให้ทำการปฏิรูปการปกครอง การทหารและการทำอุตสาหกรรมชนิดต่างๆ
  3. ปรัสเซียขยายอำนาจด้วยกำลังทหารแต่ขณะเดียวกันได้ดำเนินนโยบายต่างประเทศโดยทำสัญญาสงบศึกกับฝรั่งเศสและวางตัวเป็นกลางไม่เข้าร่วมรบกับพันธมิตรในสงครามต่อต้านการขยายอำนาจของนโปเลียน
  4. การที่ออสเตรียซึ่งเป็นคู่แข่งของปรัสเซียเข้าทำสงครามต่อต้านการขยายอำนาจของนโปเลียนทำให้ออสเตรียอ่อนแอลง จึงมีผลให้ปรัสเซียกลายเป็นอาณาจักรที่มีอิทธิพลมากที่สุดในบรรดาพวกเยอรมันและเป็นชาติมหาอำนาจในยุคนั้น

ชาติมหาอำนาจรัสเซีย

รัสเซียเป็นชาติมหาอำนาจในคริสต์ศตวรรธที่ 18 ได้เพราะว่า

  1. กษัตริย์รัสเซียทรงปฏิรูปประเทศในด้านการทหาร เพื่อแก้ไขปัญหาที่รัสเซียถูกปิดล้อมโดยประเทศในยุโรปและตุรกี และหาทางออกทางทะเล ให้กับกองเรือรัสเซีย
  2. พระเจ้าปีเตอร์มหาราชและพระนางแคเธอรีนมหาราช ประสบความสำเร็จในการแก้ไขการปิดล้อมรัสเซียโดยชาติยุโรป เช่น การเข้าไปมีอิทธิพลในโปแลนด์และได้ครอบครองดินแดนออกสู่ทะเลบอลติกและทะเลดำ ทำให้กองเรือรัสเซียมีทางออกทางทะเล

การปฏิวัติอุตสาหกรรม

การปฏิวัติอุตสาหกรรมในยุโรป เป็นปัจจัยที่ก่อให้เกิดการแสวงหาอาณานิคม ดังนี้

  1. การปฏิวัติอุตสาหกรรม ซึ่งเริ่มต้นที่ประเทศอังกฤษได้ขยายออกไปในยุโรป ระหว่างคริสต์ศตวรรธที่ 18-19
  2. ผลการปฏิวัตอุตสาหกรรม ทำให้เกิดการผลิตสินค้าได้เป็นจำนวนมาก ขณะเดียวกันก็ต้องการวัตถุดิบเพื่อป้อนโรงงานเพิ่มขึ้น จึงทำให้ชาติยุโรปต้องการทั้งวัตถุดิบและระบายสินค้าไปยังดินแดนโพ้นทะเลจึงทำให้เกิดความจำเป็นต้องยึดดินแดนต่างๆเพื่อจุดประสงค์ดังกล่าว

พัฒนาการด้านเศรษฐกิจและการค้า

พัฒนาการทางด้านเศรษฐกิจและการค้า เป็นปัจจัยที่ก่อให้เกิดการแสวงหาอาณานิคม ดังนี้

  1. การเปลี่ยนแปลงด้านการผลิตและการลงทุน ทำให้เกิดโรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ขึ้นในยุโรป ทำให้ต้งการวัตถุดิบและดินแดนเพิ่มขึ้น
  2. การเปลี่ยนแปลงความคิดในเชิงเศรษฐกิจจากการค้าแบบพาณิชย์นิยม (Mercantilism) เป็นการค้าแบบเสรี (Free Trade) ทำให้พ่อค้าทำการค้าได้อย่างอิสระ เพราะถือว่าความมั่งคั่งของเอกชนก็คือผลประโยชน์ของชาติ จึงทำให้เกิดนายทุนอุตสาหกรรมและพ่อค้าที่มีฐานะร่ำรวย บุคคลเหล่านี้เป็นผู้มีบทบาทกลุ่มหนึ่งที่สนับสนุนรัฐบาลของตนให้แข่งขันหาอาณานิคม

ความคิดเรื่องเกียรติภูมิของชาติ

ความคิดเรื่องเกียรติภูมิของชาติเป็นปัจจัยที่ทำให้เกิดการแสวงหาอาณานิคม ดังนี้

  1. ความคิดเรื่องเกียรติภูมิของชาติ เกิดจากความเป็นชาตินิยมที่ได้พัฒนาเป็นลัทธิชาตินิยมแนวใหม่ (Neo Nationallism) ที่ต้องการให้ชาติของตนยิ่งใหญ่ สัญลักษณ์แสดงความยิ่งใหญ่ประการหนึ่งคือจำนวนอาณานิคม
  2. ลัทธิชาตินิยมเกิดจากความสนใจของชาวยุโรปโดยเฉพาะนักการทหารในเรื่องทฤษฎีวิวัฒนาการของชาร์ล ดาร์วิน ที่ว่าชาติที่เข้มแข็งกว่าย่อมต้องครอบครองชาติที่อ่อนแอกว่า ทำให้เกิดการล่าอาณานิคม
  3. นักสำรวจ มิชชันนารีและนักมนุษยธรรมชาวยุโรปที่สำรวจดินแดนต่างๆ ได้พบสิ่งต่างๆรวมทั้งทรัพยากรธรรมชาติที่มีค่า ในดินแดนโพ้นทะเลและรายงานให้ชาวยุโรปทราบ กระตุ้นให้เกิดความต้องการที่จะเข้ายึดดินแดนเหล่านั้นเป็นอาณานิคม

 

อาณานิคมในอเมริกา

สาเหตุที่จักรวรรดิได้ขยายอำนาจเข้าปกครองดินแดนในทวีปอเมริกาและชาวอาณานิคมมีปฏิกิริยาดังนี้

  1. ในอเมริกาเหนือ มีชาติจักรวรรดินิยมปกครอง เช่น อังกฤษ สเปน ฝรั่งเศสและรัสเซีย ได้เข้าปกครองบริเวณต่างๆ เพราะอเมริกาเหนือมีพืช เศรษฐกิจ เช่น ฝ้าย และเป็นแหล่งระบายพลเมืองจากยุโรป รวมทั้งการแข่งขันระหว่างชาติ จักรวรรดินิยม ในอเมริกาเหนือ อังกฤษมีอาณานิคมมากที่สุด แต่ต่อมาอาณานิคมของอังกฤษ 13 แห่ง ได้ต่อต้านอำนาจอังกฤษจนได้รับเอกราชเมื่อ ค.ศ.1776 แล้วตั้งเป็นประเทศสหรัฐอเมริกา ขณะเดียวกันได้มีชาวฝรั่งเศสกลุ่มหนึ่งอพยพเข้าไปอยู่รวมกับคนอังกฤษในแคนาดาและยอมเป็นอาณานิคมของอังกฤษ เนื่องจากต้องการความคุ้มครองเพื่อป้องกันการขยายอำนาจของสหรัฐอเมริกา สำหรับสหรัฐอเมริกา ภายหลังจากที่ได้รับเอกราช สหรัฐอเมริกาได้พยายามกำจัดอิทธิพลชาติยุโรปแล้วเข้ายึดครองดินแดน รวมทั้งดินแดนของชาวอินเดียนพื้นเมือง ปกครองรวมเป็นประเทศสหรัฐอเมริกา
  2. ในอเมริกาใต้ มีชาติจักรวรรดินิยม คือ สเปน โปรตุเกส ฮอลันดา ฝรั่งเศส อังกฤษและสหรัฐอเมริกาปกครองเพราะเป็นดินแดนที่มีพืชเศรษฐกิจ ได้แก่ ยาสูบ โกโก้ อ้อ น้ำตาล และมีแร่ธาตุที่มีค่า เช่น ทองคำ สำหรับสหรัฐอเมริกาดินแดนลาตืนอเมริกาเป็นยุทธศาสตร์ความมั่นคงของชาติ ต่อมาในคริสต์ศตวรรธท่ 19 ปัญญาชนชาวอเมริกาใต้ ได้ตั้งกลุ่มต่อต้านอำนาจจักรวรรดินิยมทำให้ประเทศในลาตินอเมริกาส่วนใหญ่ได้รับเอกราช

อาณานิคมในเอเชีย

สาเหตุที่จักรวรรดิได้ขยายอำนาจเข้าปกครองดินแดนในดินแดนเอเชียและชาวเอเชียมีปฏิกิริยาดังนี้

  1. ชาติจักรวรรดินิยมได้ขยายอำนาจเข้าปกครองดินแดนเอเชีย เนื่องจากเอเชียเป็นดินแดนที่มีพืชเศรษฐกิจที่ชาวยุโรปต้องการ เช่น ฝ้าย ข้าว เมล็ดถั่วหลากหลายชนิด น้ำตาล ชา กาแฟ ยาสูบและยางพารา รวมทั้งอัญมณีและแร่ธาตุต่างๆ นอกจากนี้เอเชียยังเป็นตลาดสินค้าที่สำคัญและเป็นดินแดนที่ชาวตะวันตกแข่งขันหาอาณานิคม ทำให้ชาติจักรวรรดินิยมขยายอำนาจเข้าปกครองดินแดนเอเชียเป็นอาณานิคมเพิ่มขึ้น
  2. การที่ชาติจักรวรรดินิยมคุกคามเอเชีย ในระหว่างครึ่งหลังคริสต์ศตวรรธที่ 18 ถึงต้นศตวรรธที่ 19 ทำให้ชาติเอเชียมีปฏิกิริยาดังนี้ คือ ทำการต่อสู้กับชาติจักรวรรดินิยมแต่ชาติจักรวรรดินิยมมีอาวุธและเทคโนโลยีที่ทันสมัย ประกอบกับมีกองทัพที่ได้รับการฝึกอย่างมีประสิทธิภาพ จึงทำให้ชาติที่ต่อสู้กับจักรวรรดินิยมเป็นฝ่ายพ่ายแพ้ต้องตกเป็นอาณานิคม เช่น อินเดียและเวียดนาม

ปฏิกิริยาของคนเอเชียอีกแบบหนึ่งคือ พยายามทำการเจรจากับชาติจักรวรรดินิยม ขณะเดียวกันก็ได้ปรับปรุงประเทศให้ทันสมัยแบบชาวตะวันตก ทำให้รอดพ้นจากการเป็นเมืองขึ้น เช่น ไทยและญี่ปุ่น

อาณานิคมในแอฟริกา

สาเหตุที่จักรวรรดิได้ขยายอำนาจเข้าปกครองดินแดนในแอฟริกาและชาวแอฟริกามีปฏิกิริยาดังนี้

  1. ชาติจักรวรรดิได้ขยายอำนาจเข้าปกครองดินแดนภายในของแอฟริกาในปลายคริสต์ศตวรรธที่ 18 ถึงต้นศตวรรธที่ 19 เนื่องจากแอฟริกามีพืชเศรษฐกิจ เช่น ยาสูบ ยางพารา โกโก้ ชา กาแฟ งาช้าง และแร่ธาตุ เช่น ทองคำ เพชร ทองแดง ที่สำคัญคือแอฟริกามีแรงงานทาสเป็นจำนวนมาก ซึ่งถูกนำไปใช้ในแอฟริกาเพื่อทำไร่ฝ้ายและไร่อ้อย เป็นต้น นอกจากนี้แอฟริกายังเป็นดินแดนที่ชาวตะวันตกต่างแข่งขันกันข้ายึดครอง จึงทำให้มีการยึดครองเข้าไปจนถึงดินแดนภายในแอฟริกาทั้งหมด
  2. ผู้นำแอฟริกาบางคนต้อนรับและติดต่อค้าขายกับชาวตะวันตก แต่ผู้นำบางกลุ่มได้ทำการสู้รบกับชาวตะวันตกเพราะชาวตะวันตกแสดงท่าทีขยายอำนาจเข้าไปในดินแดนของตน ขณะนั้นดินแดนแอฟริกาประกอบด้วยชนเผ่าต่างๆที่ต่างสู้รบเพื่อแย่งดินแดนและอำนาจ จึงไม่อาจรวมตัวต่อสู้กับชาวตะวันตก ซึ่งมีอาวุธที่ทำด้วยเทคโนโลยีทันสมัยและมีกองทัพที่มีประสิทธิภาพ ในเวลาต่อมาแม้ว่าประเทศในแอฟริกาประสบความสำเร็จในการเรียกร้องเอกราชแต่ชาวแอฟริกันยังต้องเผชิญกับปัญหาการปกครองด้วยผู้เผด็จการและปัญหาความยากจน เป็นต้น

ด้านการเมืองและเศรษฐกิจ

การขยายตัวจักรวรรดินิยม ส่งผลกระทบด้านการเมืองและเศรษฐกิจต่อโลกดังนี้

  1. ด้านการเมือง : ทำให้ชาวตะวันตกมีอำนาจเข้ามาปกครองคนพื้นเมืองโดยใช้วิธีปกครองแบบอาณานิคม ให้การปกครองแบบจารีตในดินแดนต่างๆของโลกเปลี่ยนไป ขณะเดียวกันแนวคิดในเรื่องขาตินิยมและประชาธิปไตยได้เผยแพร่ไปทั่วโลก ทำให้ชาติที่ตกเป็นอาณานิคมเกิดความรู้สึกชาตินิยมและเรียกร้องเอกราช และมีการเรียกร้องให้มีการปกครองแบบประชาธิปไตย
  2. ด้านเศรษฐกิจ : ทำให้อาณานิคมกลายเป็นแหล่งวัตถุดิบและตลาดสินค้าจากโรงงานอุตสาหกรรมทางตะวันตก ทำให้ชาวตะวันตกมีฐานะร่ำรวย ในขณะที่ชาวพื้นเมืองยากจน ทั้งยังต้องพึ่งพาเศรษฐกิจจากเมืองแม่ แต่ขณะเดียวกันชาวพื้นเมืองได้เรียนรู้เศรษฐกิจแบบใหม่ ได้แก่การธนาคาร การปลูกพืชในไร่ขนาดใหญ่ การทำเหมืองแร่ด้วยเทคโนโลยีแบบใหม่และการปรับปรุงระบบการคมนาคมขนส่ง เป็นต้น  

ด้านสังคมและวัฒนธรรม

การขยายจักรวรรดินิยม ส่งผลกระทบด้านสังคมและวัฒนธรรมต่อโลก ดังนี้

  1. ด้านสังคม : ชาวพื้นเมืองมีสถานภาพต่ำกว่าชาวตะวันตกในบ้านเมืองของตนเอง ความสัมพันธ์ระหว่างคนสองกลุ่มเป็นไปในลักษณะผู้ปกครองที่ปกครองคนที่ต่ำต้อยกว่า ขณะเดียวกันได้เกิดชนชั้นกลางขึ้นในสังคมอาณานิคม เช่น พ่อค้าและชาวพื้นเมืองที่ทำงานกับชาวตะวันตกมีแรงงานต่างชาติในเวลาต่อมา ขณะเดียวกันได้มีชาวพื้นเมืองได้รับการศึกษาแบบตะวันตก ซึ่งกลายเป็นกลุ่มปัญญาชนที่ได้เคลื่อนไหวเพื่อขจัดอำนาจชาติจักรวรรดินิยมออกจากดินแดนของตน
  2. ด้านวัฒนธรรม : ชาวพื้นเมืองได้สูญเสียวัฒนธรรมและภูมิปัญญาดั้งเดิมของตนและยอมรับวัฒนธรรมของชาวตะวันตกที่เผยแพร่ไปทั่วโลก เช่น การแต่งกาย อาหาร ภาษาและการใช้ชีวิตแบบชาวตะวันตกซึ่งอาจทำให้ชีวิตสะดวกสบายและสามารถติดต่อสื่อสารกับคนได้กว้างขวาง แต่ความคิดแบบวัตถุนิยมโดยลืมการใช้ชีวิตที่เน้นคุณค่าทางจิตใจ จึงทำให้สังคมโลกเกิดความสับสนดังเช่นในปัจจุบัน

แนวคิดเกี่ยวกับอารยธรรม
อารยธรรมตะวันออกสมัยโบราณ
อารยธรรมตะวันตกสมัยโบราณ
อารยธรรมยุคกลางตะวันตก
อารยธรรมยุคกลางตะวันออก
อารยธรรมสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาการ
พัฒนาการทางวิทยาศาสตร์
อารยธรรมสมัยใหม่ด้านแนวคิดทางการเมืองและการเปลี่ยนแปลง
อารยธรรมสมัยใหม่ด้านเศรษฐกิจและการปฏิวัติอุตสาหกรรม
จักรวรรดินิยมและผลกระทบ
สงครามโลก บทเรียนสำหรับมนุษยชาติ
 

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

บ้านจอมยุทธ [เมนูหลัก]


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา สรรพคุณ : แก้โง่คำแนะนำ : ควรเก็บไว้ใน Favorite หรือ ตั้งเป็นหน้าแรก | วัตถุประสงค์ |นโยบายความเป็นส่วนตัว | ติดต่อเว็บมาสเตอร์ : baanjomyut@yahoo.com : facebook