ในพระปรมาภิไธยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล
คณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์
(ตามประกาศประธานสภาผู้แทนราษฎร ลงวันที่ 4 สิงหาคม พุทธศักราช 2480)
อาทิตย์ทิพอาภา
พล.อ.พิชเยนทร โยธิน
ตราไว้ ณ วันที่ 25 ธันวาคม พุทธศักราช 2483
เป็นปีที่ 7 ในรัชกาลปัจจุบัน

โดยที่เห็นสมควรออกพระราชกำหนดตามความในมาตรา 52 แห่ง รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย เพื่อมอบอำนาจบางอย่างให้รัฐบาลใช้ในยาม ฉุกเฉินตามความต้องการของชาติ

จึงมีพระบรมราชโองการให้ตราพระราชกำหนดนี้ขึ้นไว้ ดังต่อไปนี้

มาตรา 1 พระราชกำหนดนี้ให้เรียกว่า "พระราชกำหนดควบคุม และดำเนินงานภารธุระการทำเหมืองแร่ทองคำ พุทธศักราช 2483"

มาตรา 2* ให้ใช้พระราชกำหนดนี้ตั้งแต่วันประกาศใน ราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

*[2483/-/950/25 ธันวาคม 2483]

มาตรา 3 ในพระราชกำหนดนี้

"เจ้าพนักงาน" หมายความว่า พนักงานใด ๆ ซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งให้ ปฏิบัติการให้เป็นไปตามพระราชกำหนดนี้

"รัฐมนตรี" หมายความว่า รัฐมนตรีผู้รักษาการตามพระราชกำหนดนี้

มาตรา 4 ให้รัฐบาลมีอำนาจเข้าครอบครองอสังหาริมทรัพย์หรือ สังหาริมทรัพย์ใด ๆ ทั้งหมดหรือแต่บางส่วน ซึ่งใช้ในภารธุระการทำเหมืองแร่

มาตรา 5 ก่อนตกลงเข้าครอบครองทรัพย์สินใด ๆ ให้เจ้าพนักงาน มีอำนาจ ในกรณีที่เห็นว่าจำเป็น ในอันจะเข้าไปในสถานที่ต่าง ๆ แห่งภารธุระ การทำเหมืองแร่ทองคำใด ๆ ซึ่งรัฐบาลอาจจะเข้าครอบครองได้

เจ้าพนักงานจะตรวจสถานที่นั้น ๆ และร้องขอเจ้าของผู้ปกครอง หรือ ผู้จัดการภารธุระนั้น ให้นำแสดงสมุดบัญชีและเอกสารอื่น ๆ ซึ่งอาจเป็นประโยชน์ ในการหยั่งทราบภาวะการดำเนินงาน สมรรถภาพในทางอุตสาหกรรม และความ สามารถกระทำผลิตกรรมแห่งภารธุระนั้นก็ได้

มาตรา 6 เมื่อรัฐบาลตกลงจะเข้าครอบครองภารธุระการทำ เหมืองแร่ทองคำ เพื่อจะได้ควบคุมและดำเนินงานรายใด ก็ให้รัฐมนตรีประกาศ ระบุภารธุระนั้น

เมื่อประกาศนั้นได้โฆษณาในราชกิจจานุเบกษาแล้ว ให้เจ้าพนักงาน เข้าครอบครองได้

มาตรา 7 ในการเข้าครอบครองภารธุระนั้น ให้เจ้าพนักงาน ทำบัญชีอสังหาริมทรัพย์ และสังหาริมทรัพย์ที่เข้าครอบครอง โดยมีหนังสือ นัดหมายเจ้าของ ผู้ปกครอง หรือผู้จัดการ หรือผู้แทนของบุคคลนั้น ๆ ให้มาอยู่ด้วย การทำบัญชีให้ทำต่อหน้าพยานอย่างน้อยสองคน และให้ทุกคนที่อยู่ในการทำบัญชีนั้น ลงนามในบัญชีด้วย

บัญชีเช่นว่านี้ ให้เจ้าพนักงานเก็บไว้ฉบับหนึ่ง ให้เจ้าพนักงานส่ง ไปยังรัฐมนตรีฉบับหนึ่ง และให้ส่งมอบแก่เจ้าของ ผู้ปกครอง หรือผู้จัดการ อีกฉบับหนึ่ง

มาตรา 8 เจ้าพนักงาน โดยปฏิบัติการตามคำสั่งของรัฐมนตรี ที่ให้ไว้ในข้อบังคับที่ออกเพื่อการนั้น จะดำเนินงานแห่งภารธุระการทำเหมืองแร่ ทองคำใด ๆ ที่มีอยู่ทั้งหมด หรือแต่บางส่วน หรือจะมอบอำนาจให้บุคคลใด ดำเนินงานดังกล่าวแล้วทั้งหมด หรือแต่บางส่วนก็ได้

มาตรา 9 เมื่อยามฉุกเฉินถึงที่สุดลงแล้ว ให้มีประกาศยกเลิก ประกาศที่อนุญาตให้เข้าครอบครองภารธุระ

ก่อนที่จะออกจากสถานที่ต่าง ๆ แห่งภารธุระนั้น ให้เจ้าพนักงาน เชิญเจ้าของ ผู้ปกครอง หรือผู้จัดการ หรือผู้แทน ของบุคคลนั้น ๆ มาสอบดูสิ่งของ ที่ปรากฏในบัญชีว่า คงมีอยู่หรือไม่ และในเวลาเดียวกัน ให้บันทึกไว้ด้วยว่ามีสิ่งของ ใด ๆ ได้สูญหายไปบ้าง และมีความเสียหายหรือได้ถูกทำลายไปบ้างหรือไม่

ทั้งนี้ ให้ทำตามเงื่อนไขที่บัญญัติไว้ในมาตรา 7 ในเรื่องการทำบัญชี

มาตรา 10 แทนที่จะยกเลิกประกาศที่อนุญาตให้เข้าครอบครอง ภารธุระ ถ้ารัฐบาลเห็นสมควรจะให้ดำเนินงานแห่งภารธุระนั้นต่อไป รัฐบาล จะเสนอขอซื้อภารธุระนั้นจากเจ้าของก็ได้

ถ้าในขณะเข้าครอบครอง ภารธุระได้หยุดหรือสะดุดหยุดลงในการ ดำเนินงานตามภาวะเช่นเคยและเพื่อประโยชน์ปกติแล้ว จะปฏิเสธคำเสนอของ รัฐบาลไม่ได้ ในกรณีเช่นนั้น ถ้าไม่ตกลงกันในเรื่องราคา ก็ให้ระงับปัญหาด้วย เงื่อนไขที่บัญญัติไว้ในมาตรา 22,23 และ 28 แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการ เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พุทธศักราช 2477 โดยอนุโลม

มาตรา 11 ค่าทดแทนอันจะพึงใช้เพื่อการเข้าครอบครองอสังหาริมทรัพย์ และสังหาริมทรัพย์นั้น ให้ใช้เฉพาะสำหรับค่าที่เสียไปเนื่องจากการที่ต้อง ปราศจากการครอบครองทรัพย์สินนั้น ๆ ค่าสึกหรอ และค่าที่สูญสิ้นหรือเสียหาย ด้วยเหตุอื่นนอกจากเหตุสุดวิสัย

ให้รัฐมนตรีออกกฎกระทรวงระบุมูลฐานการคำนวณค่าทดแทนเช่นว่านี้ และกรณีจะเป็นอย่างไรก็ตาม ไม่ให้คำนึงถึงการที่มูลค่าแห่งทรัพย์สินนั้น ๆ จะสูงขึ้น เนื่องจากเหตุฉุกเฉินนั้น

มาตรา 12 ผู้ใดไม่ยอมให้ หรือละเลยไม่ให้เจ้าพนักงานเข้าไป ในสถานที่ต่าง ๆ แห่งภารธุระ ในเมื่อประสงค์จะเข้าไปตรวจสถานที่นั้น ๆ ตาม ความในมาตรา 5 หรือขัดขวางการตรวจเช่นว่านี้ มีความผิดต้องระวางโทษปรับ ไม่เกินสองร้อยบาท หรือจำคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำ

มาตรา 13 ผู้ใดรักษาสมุดบัญชี หรือเอกสารอื่น ๆ อยู่ เมื่อ เจ้าพนักงานขอตรวจตามความในมาตรา 5 ไม่ยอมปฏิบัติตามคำสั่งของ เจ้าพนักงาน ซึ่งสั่งให้นำแสดงสมุดเอกสารนั้น ๆ หรือสั่งให้อำนวยความสะดวก ตามสมควรในการที่จะตรวจ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าร้อยบาท หรือจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำ

มาตรา 14 ผู้ใดกีดกันหรือขัดขวางเจ้าพนักงาน ในการที่จะเข้า ครอบครองอสังหาริมทรัพย์ หรือสังหาริมทรัพย์แห่งภารธุระอันใด ในเมื่อได้มี ประกาศให้เข้าครอบครองแล้วมีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งพันบาท หรือจำคุกไม่เกินสามปี หรือทั้งปรับทั้งจำ

ถ้าความผิดซึ่งระบุในวรรคก่อน ได้กระทำโดยใช้กำลังหรือโดย มั่วสุมกันตั้งแต่สิบคนขึ้นไป ก็ให้ระวางโทษปรับไม่เกินสองพันบาท หรือจำคุก ไม่เกินห้าปี หรือทั้งปรับทั้งจำ

มาตรา 15 ผู้ใดรู้อยู่ว่ารัฐบาลจะเข้าครอบครอง หรือได้มาซึ่งภาร ธุระอันใด จงใจทำลายหักโค่น ทำให้ใช้การไม่ได้หรือทำความเสียหายอื่นใดแก่

มาตรา 16 ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตราธิการรักษาการ ให้เป็นไปตามพระราชกำหนดนี้ และให้มีอำนาจแต่งตั้งเจ้าพนักงาน และออก กฎกระทรวงเพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามพระราชกำหนดนี้

กฎกระทรวงนั้น เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้ว ให้ใช้ บังคับได้

ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ

พิบูลสงคราม

นายกรัฐมนตรี