บ้านจอมยุทธ [เมนูหลัก]

[ ปิด ] ⇛ หน้าบ้าน ⇛ ห้องสมุด ⇛ ห้องร้อยบุปผา ⇛ ห้องนิจนิรันดร์ ⇛ หอพระไตร ⇛ สะพายเป้ แบกกล้อง ท่องโลก ⇛ ชุมนุมจอมยุทธ ⇛ e-book ⇛ สมุดเยี่ยม

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

สังคมศาสตร์ รัฐศาสตร์ การเมือง เศรษฐศาสตร์ >>

เศรษฐศาสตร์เพื่อชุมชน

 

ยุทธศาสตร์หนึ่งครัวเรือนสองวิถีการผลิต
แนวทางการปฏิบัติ
หลักคิดและการพัฒนา
ธุรกิจชุมชน-วิสาหกิจชุมชม
วิสัยทัศน์ในการสร้างกกระบวนทัศน์ใหม่
แนวคิดและทฤษฎี
แนวคิดเรื่องธุรกิจชุมชนในต่างประเทศ
ธุรกิจชุมชนในประเทศด้อยพัฒนา
การศึกษาความเป็นไปได้ในการจัดตั้งธุรกิจชุมชน
ความเป็นไปได้ในการจัดตั้งธุรกิจชุมชนต่าง ๆ
รูปแบบที่เหมาะสมของธุรกิจชุมชน
แนวคิดเศรษฐกิจชุมชนในปัจจุบัน

แนวคิดเศรษฐกิจชุมชนในปัจจุบัน

ศ.ดร.อภิชัย พันธเสน

อาจารย์อภิชัยเป็นนักวิชาการเศรษฐศาสตร์ที่มีแนวคิดเด่นชัดเกี่ยวกับปัญหาเศรษฐกิจของชุมชนมากที่สุดท่านหนึ่ง ท่านเป็นนักเศรษฐศาสตร์ที่เห็นว่าวิชาเศรษฐศาสตร์ในปัจจุบันหรือ เศรษฐศาสตร์กระแสหลักได้ให้ความเข้าใจเรื่องของมนุษย์อย่างไม่ครบถ้วนรอบด้าน เพราะเป็นการนำเอาความจริงบางส่วนของมนุษย์มาเน้นหรือขยายเกินความเป็นจริง จนนำไปสู่ข้อสรุปที่ผิดพลาด ซึ่งงานชิ้นสำคัญที่ชี้แนวคิดปฏิเสธเศรษฐศาสตร์กระแสหลักของท่านได้แก่ พุทธเศรษฐศาสตร์ ซึ่งเป็นงานที่จับเอาทฤษฎีเศรษฐศาสตร์ของสำนักคิดต่างๆ มากระเทาะดูเนื้อแท้ที่เป็นสาระสอดคล้องกับหลักของพุทธธรรม

ในส่วนแนวคิดเกี่ยวเศรษฐกิจชุมชน ท่านมีมุมมองปัญหาเศรษฐกิจชุมชนที่เริ่มต้นตั้งแต่เหตุแห่งปัญหา ซึ่งก็เป็นปัญหาเชิงรูปธรรมของกลไกเศรษฐกิจ กล่าวคือ ท่านเห็นว่า การที่ชุมชนเดือด ร้อนยากจน เสียเปรียบจนทำให้ด้อยโอกาสลงไปเรื่อยๆ นั้น เป็นเพราะภาคชนบทถูกสูบเอาผลผลิตส่วนเกินออกไปจากชุมชนอยู่ตลอดเวลา ซึ่งท่านเห็นว่า การจะชะลอการสูบรีดออกไปจากชุมชนให้ลดน้อยลงหรือให้หมดไป โดยอาศัยการปรับเปลี่ยนความคิดจิตใจของนายทุนเงินกู้ นายทุนการค้าและนายทุนอุตสาหกรรมให้มีสำนึกเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่เสียสละต่อชาวชนบทคงเป็นไปได้ยาก ท่านได้อธิบายถึงกลไกหลักที่ถูกใช้เป็นเครื่องมือสูบรีด(อย่างชอบธรรมตามกฎหมาย)ว่า ได้แก่ กลไกการเงิน(currencies)

อาจารย์อภิชัยได้อธิบายถึงความน่ากลัวของเงินต่อไปว่า การที่เงินกลายเป็นเครื่องมือสูบรีดส่วนเกินออกจากชุมชนได้นั้น เป็นเพราะ เงินได้ถูกใช้ให้ทำหน้าที่สะสมมูลค่า(store of value) สามารถใช้สะสมความมั่งคั่งร่ำรวยให้บุคคลได้ นอกเหนือไปจากทำหน้าที่ปกติเป็นสื่อกลางในการแลกเปลี่ยน(medium of exchange) เพราะฉะนั้น การจะกักเก็บส่วนเกินของชุมชนเอาไว้ให้ได้ก็จะต้องตัดข้อต่อทางการเงินนี้ หรืออย่างน้อยก็ทำให้ข้อต่อนี้แคบลงหรือมีวาวล์ปิดเปิดเพื่อควบคุมการไหลออกผลผลิตส่วนเกินของชุมชนมิให้รุนแรงอย่างที่เคยเป็นมาในอดีต แต่การจะเลิกใช้เงินไปเสียเลยในชุมชนก็เป็นไปไม่ได้ เพราะจะไม่ได้รับประโยชน์จากหน้าที่ความเป็นสื่อกลางในการแลกเปลี่ยนของมันไป ดังนั้น อาจารย์จึงเสนอให้ใช้”เงินตราท้องถิ่น” (local currencies) ขึ้นในชุม ชน ซึ่งก็ได้มีชุมชนที่นำมาใช้เป็นครั้งแรกอย่างเป็นกิจลักษณะที่หมู่บ้านกุดชุม ต.นาโส่ จ.ยโสธร แต่ก็ใช้ได้ไม่นาน ยังไม่ทันเห็นผลมากนัก “เบี้ยกุดชุม” ก็ถูกธนาคารแห่งประเทศไทยห้ามใช้ โดยอ้างว่าผิดกฎหมาย ตามพระราชบัญญัติเงินตรา พ.ศ.2505 โดยเฉพาะในประเด็นหลักที่แบงก์ชาติชี้ว่าผิดกฎหมายก็ตรงที่ใช้คำเรียกว่า “เบี้ย” ซึ่งมีความหมายโดยพยัญชนะว่าเป็น “เงิน” ซึ่งทำให้เข้าข่ายออกเงินขึ้นมาใช้แข่งกับทางการ ซึ่งปัจจุบันทางออกในเรื่อง “เบี้ยกุดชุม” ก็ยังไม่เป็นที่ยุติ

อย่างไรก็ดี อาจารย์อภิชัยได้เสนอทางออกในเรื่องนี้ว่า เห็นควรให้เปลี่ยนคำเรียก “เงินตราชุมชน” หรือ “เงินตราท้องถิ่น” จากคำที่มีความหมายที่หมายถึง เงิน ไปเป็นคำอื่น เช่น เรียกว่า “ปริวรรตท้องถิ่น” หรือ “ปริวรรตชุมชน” เป็นต้น โดยเฉพาะคำว่า “ปริวรรต” จะตรงกับความ หมายในภาษาอังกฤษที่ว่า currencies มากที่สุด และยังเป็นการสะท้อนให้เห็นหน้าที่ของเงินตราชนิดใหม่ว่าเน้นที่หน้าที่ “สื่อกลางการแลกเปลี่ยน” หรือ “ปริวรรต” เป็นสำคัญ

แนวคิดในการแก้ปัญหาเศรษฐกิจชุมชนที่ท่านอาจารย์อภิชัยเสนอต่อสาธารณะหลายต่อหลายครั้งดังกล่าวไปแล้วนั้น นอกจากจะเป็นการป้องกันการสูบรีดผลผลิตส่วนเกินออกไปจากชนบทแล้ว ยังเป็นการแก้ปัญหาความขาดแคลนสภาพคล่องทางการเงินที่จะใช้ในชุมชนด้วย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ถ้าชุมชนนั้นเป็นชุมชนที่สามารถพึ่งพาตัวเองภายในชุมชนได้อย่างสมบูรณ์ คือ มีผลผลิตและทรัพยากรที่เลี้ยงชุมชนได้เพียงพอแล้ว “ปริวรรตท้องถิ่น” ของอาจารย์อภิชัยจะแก้ ปัญหาการขาดแคลนสภาพคล่องทางการเงินได้เป็นอย่างดี กล่าวคือ เกษตรกรที่ต้องการจ้างแรงงานในท้องถิ่น แต่ไม่มีเงินจ่ายค่าแรงงาน ก็จะสามารถใช้ “ปริวรรตท้องถิ่น” ของชุมชนนี้ แทนการไปกู้เงินบาทจากพ่อค้า นายทุน หรือธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตรเหมือนเช่นที่เป็นอยู่ในขณะนี้

พุทธทาสภิกขุ
สมณะโพธิรักษ์
ศ.นพ.ประเวศ วะสี
อี.เอฟ.ชูมาเกอร์
พระธรรมปิฎก(ป.อ. ปยุตโต)
นักคิดกลุ่มสภาคาทอลิกแห่งประเทศไทยเพื่อการพัฒนา
ศ.ดร.ป๋วย อึ๊งภากรณ์
ศ.ดร.ฉัตรทิพย์ นาถสุภา
ศ.เสน่ห์ จามริก
ศ.ดร.อภิชัย พันธเสน
อ.พิทยา ว่องกุล
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9

 
แนวคิดพึ่งตนเองทางเศรษฐกิจในระดับประเทศ
พระราชบัญญัติส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน พ.ศ. 2548
 

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

บ้านจอมยุทธ [เมนูหลัก]


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา สรรพคุณ : แก้โง่คำแนะนำ : ควรเก็บไว้ใน Favorite หรือ ตั้งเป็นหน้าแรก | วัตถุประสงค์ |นโยบายความเป็นส่วนตัว | ติดต่อเว็บมาสเตอร์ : baanjomyut@yahoo.com : facebook