บ้านจอมยุทธ [เมนูหลัก]

[ ปิด ] ⇛ หน้าบ้าน ⇛ ห้องสมุด ⇛ ห้องร้อยบุปผา ⇛ ห้องนิจนิรันดร์ ⇛ หอพระไตร ⇛ สะพายเป้ แบกกล้อง ท่องโลก ⇛ ชุมนุมจอมยุทธ ⇛ e-book ⇛ สมุดเยี่ยม

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

สังคมศาสตร์ รัฐศาสตร์ การเมือง เศรษฐศาสตร์ >>

เศรษฐศาสตร์เพื่อชุมชน

 

ยุทธศาสตร์หนึ่งครัวเรือนสองวิถีการผลิต
แนวทางการปฏิบัติ
หลักคิดและการพัฒนา
ธุรกิจชุมชน-วิสาหกิจชุมชม
วิสัยทัศน์ในการสร้างกกระบวนทัศน์ใหม่
แนวคิดและทฤษฎี
แนวคิดเรื่องธุรกิจชุมชนในต่างประเทศ
ธุรกิจชุมชนในประเทศด้อยพัฒนา
การศึกษาความเป็นไปได้ในการจัดตั้งธุรกิจชุมชน
ความเป็นไปได้ในการจัดตั้งธุรกิจชุมชนต่าง ๆ
รูปแบบที่เหมาะสมของธุรกิจชุมชน
แนวคิดเศรษฐกิจชุมชนในปัจจุบัน

แนวคิดเศรษฐกิจชุมชนในปัจจุบัน

ศ.ดร.ฉัตรทิพย์ นาถสุภา

นักเศรษฐศาสตร์ไทยในปัจจุบันที่มีความสนใจและศึกษาเรื่องเศรษฐกิจชุมชนอย่างลึกซึ้ง เห็นจะไม่มีใครเกินไปกว่าอาจารย์ฉัตรทิพย์ ในงานของท่าน ท่านมีมิติทัศน์หรือมุมมองทางเศรษฐกิจชุมชนที่ละเอียดลึกและชัดเจนทั้งในด้านรูปธรรมและนามธรรม ในด้านรูปธรรม อาจารย์ฉัตรทิพย์ ให้ความสำคัญกับรูปแบบปฏิบัติที่เป็นวิถีชีวิตของชาวบ้าน และในด้านนามธรรม อาจารย์ฉัตรทิพย์ให้ความสำคัญกับวัฒนธรรมชุมชน ซึ่งประกอบ ด้วย ค่านิยม ความเชื่อ ศาสนา ภูมิ-ปัญญา และจารีตประเพณี ท่านได้เชื่อมโยงวิถีชีวิตเศรษฐกิจชุมชนเข้ากับวัฒนธรรมของชาวบ้านดังที่ปรากฏในงานวิจัยบางชิ้นของอาจารย์ฉัตรทิพย์ ซึ่งท่านมีความเห็นโดยผ่านมิติทัศน์ทางประวัติศาสตร์เศรษฐกิจว่า ชุมชนต่างๆ ถูกเอาเปรียบจากสังคมส่วนบนมาช้านาน แต่ชุมชนชาวบ้านก็ยังดำรงอยู่มาถึงปัจจุบันได้ ที่เป็นเช่นนี้เพราะชาวบ้านมีระบบคุณค่าที่ช่วยให้ชุมชนสามารถต้านการเอารัดเอาเปรียบจากรัฐและจากระบบทุนภายนอกชุมชนมาได้ยาวนาน ซึ่งระบบคุณค่าในที่นี้สะท้อนออกมาโดยผ่านวัฒนธรรมชุมชน

อาจารย์ฉัตรทิพย์ยังมีความเห็นอีกว่า การที่ชุมชนจะเข้มแข็ง จนถึงขั้นเป็นแกนนำของสังคมได้นั้น จะต้องเป็นชุมชนที่พึ่งพาตนเองทางเศรษฐกิจได้ และต้องเป็นการอาศัยแนวทางเศรษฐกิจชุมชนแบบดั้งเดิม ซึ่งเป็นวิถีเศรษฐกิจที่ชาวบ้านพึ่งตนเองและพึ่งพากันเองภายในชุมชนเป็นหลัก ถ้าแต่ละชุมชนสามารถจะพึ่งตนเองได้ โดยพึ่งพาภายนอกหรือชุมชนอื่นเป็นส่วนน้อยแล้ว เมื่อเชื่อมโยงชุมชนที่เข้มแข็งพึ่งตนเองได้เข้าด้วยกัน ก็จะได้เป็นเครือข่ายเศรษฐกิจชุมชน และหากสามารถทำให้เครือข่ายเศรษฐกิจชุมชนขยายตัวครอบคลุมไปทั้งประเทศได้ ก็จะได้เป็นเศรษฐกิจแห่งชาติ ซึ่งมีลักษณะคล้ายกับเศรษฐกิจชาตินิยม แต่เป็นชาตินิยมของชาวบ้าน ไม่ใช่ของรัฐ จึงมีลักษณะเป็นประชาธิปไตย ไม่ใช่เผด็จการ เพราะเป็นการกระจายแบ่งและดึงอำนาจจากรัฐและทุน มาสู่ชุมชน ไม่ใช่รวบอำนาจไว้ที่ศูนย์กลางคือรัฐและทุนดังที่เป็นอยู่ แต่การที่จะประเทศจะบรรลุความเข้มแข็งตามแนวทางของเศรษฐกิจชุมชนได้ พลเมืองของชาติจะต้องมีจิตสำนึกในความเป็นไทร่วมกัน และอิงอาศัยการปกครองของรัฐให้น้อยที่สุด หรือเป็นไปตามพื้นฐานแนวคิดด้านอนาธิปไตยนิยม(Anachism) ของอาจารย์ฉัตรทิพย์ คือ ไม่ยอมรับบทบาทของรัฐ เพราะอาจารย์เชื่อว่า ไม่ว่าโลกจะพัฒนาไปอย่างไรก็ตาม รัฐก็จะยังมีลักษณะรวมศูนย์อำนาจและสูบเอาส่วนเกินจากชนบทตลอดไป แต่การปฏิเสธรัฐในทางปฏิบัติ คงจะทำได้ในขอบเขตจำกัด เนื่องจากรัฐเป็นผู้ควบ คุมสังคมทั้งหมดโดยใช้กระบวนการงบประมาณแผ่นดิน เพราะฉะนั้น การที่จะบรรลุแนวทางเศรษฐกิจชุมชนแบบดั้งเดิมโดยปราศ -จากรัฐได้ ก็คงจะต้องหาวิธีการกระจายอำนาจปกครองและอำนาจในการจัดการทรัพยากรและงบประมาณมาให้ชุมชนเป็นเบื้องต้นเสียก่อน มิฉะนั้น การแก้ปัญหาเศรษฐกิจชุมชนแทบจะไม่มีทางเป็นไปได้เลย

นอกจากนี้ อาจารย์ฉัตรทิพย์ในฐานะนักอนาธิปัตย์นิยม ยังมีความเห็นอีกว่า ระบบสหกรณ์น่าจะแก้ปัญหาเศรษฐกิจระดับชุมชนไปจนถึงระดับชาติได้ แต่โดยความเป็นอนาธิปัตย์ของท่าน ระบบสหกรณ์ที่ท่านเสนอ จึงน่าจะหมายถึง สหกรณ์แบบสังคมนิยมประชาธิปไตย คือ เน้นให้ชุมชนหรือท้องถิ่นเป็นผู้ร่วมกันจัดตั้งเป็นของชุมชน เพื่อชุมชน และโดยชุมชน การจัดหาทุนก็ไม่ต้องอาศัยรัฐ เพราะการอาศัยเงินทุนรัฐดังเช่นระบบที่ท่านอาจารย์ปรีดีและพระยาสุริยานุวัตรเสนอนั้น ชุมชนแทบจะไม่ได้ประโยชน์นัก เพราะรัฐจะเข้ากุมอำนาจและผลประโยชน์จะไม่ตกแก่ชุมชนอย่างแท้จริง ส่วนอาจารย์วิชิตวงศ์ ณ ป้อมเพชร ได้เสนอแนวคิดเกี่ยวกับเศรษฐกิจแห่งชาติไว้ในรูปแบบของการแก้ปัญหาทางโครงสร้าง โดยเฉพาะปัญหาที่เกี่ยวกับการขาดความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ซึ่งท่านเห็นว่า หากแก้ปัญหานี้ได้ก็จะสามารถช่วยให้เศรษฐกิจระดับชาติเติบโตอย่างเข้มแข็งโดยไม่ต้องพึ่งพิงเทคโนโลยีนำเข้า นอกจากนี้ ท่านยังเห็นว่า ควรมีการจัดตั้งระบบสหกรณ์เพื่อทำให้การแบ่งปันผลประโยชน์ระหว่างคนในชุมชนเป็นไปอย่างยุติธรรม

พุทธทาสภิกขุ
สมณะโพธิรักษ์
ศ.นพ.ประเวศ วะสี
อี.เอฟ.ชูมาเกอร์
พระธรรมปิฎก(ป.อ. ปยุตโต)
นักคิดกลุ่มสภาคาทอลิกแห่งประเทศไทยเพื่อการพัฒนา
ศ.ดร.ป๋วย อึ๊งภากรณ์
ศ.ดร.ฉัตรทิพย์ นาถสุภา
ศ.เสน่ห์ จามริก
ศ.ดร.อภิชัย พันธเสน
อ.พิทยา ว่องกุล
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9

 
แนวคิดพึ่งตนเองทางเศรษฐกิจในระดับประเทศ
พระราชบัญญัติส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน พ.ศ. 2548
 

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

บ้านจอมยุทธ [เมนูหลัก]


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา สรรพคุณ : แก้โง่คำแนะนำ : ควรเก็บไว้ใน Favorite หรือ ตั้งเป็นหน้าแรก | วัตถุประสงค์ |นโยบายความเป็นส่วนตัว | ติดต่อเว็บมาสเตอร์ : baanjomyut@yahoo.com : facebook