บ้านจอมยุทธ [เมนูหลัก]

[ ปิด ] ⇛ หน้าบ้าน ⇛ ห้องสมุด ⇛ ห้องร้อยบุปผา ⇛ ห้องนิจนิรันดร์ ⇛ หอพระไตร ⇛ สะพายเป้ แบกกล้อง ท่องโลก ⇛ ชุมนุมจอมยุทธ ⇛ e-book ⇛ สมุดเยี่ยม

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

ปรัชญา อภิปรัชญา ญาณวิทยา จิตวิทยา ตรรกศาสตร์

ปรัชญาสาขาคุณวิทยา

ความหมายของค่านิยม
ความเกี่ยวข้องกันระหว่างคุณวิทยากับค่านิยมและลักษณะต่าง ๆ ของค่านิยม
ค่านิยมของลัทธิปรัชญากลุ่มลัทธิจิตนิยมกับการศึกษา
ค่านิยมของปรัชญากลุ่มลัทธิสัจนิยมกับการศึกษา
ค่านิยมของปรัชญากลุ่มลัทธิปฏิบัตินิยมกับการศึกษา
จริยศาสตร์กับการศึกษา

ความเกี่ยวข้องกันระหว่างคุณวิทยากับค่านิยมและลักษณะต่าง ๆ ของค่านิยม (the relevance of axiology and value and value characteristics)

      Runes ได้กล่าวว่า ปัญหาของคุรวิทยาจะเกี่ยวข้องกับค่านิยม เป็น 4 กลุ่มด้วยกันคือ

1. ลักษณะของค่านิยม (nature of value) ปัญหาเกี่ยวกับลักษณะค่านิยม เช่น ค่านิยมเกี่ยวข้องกับสิ่ง

ต่อไปนี้หรือไม่ ได้แก่ ความปรารถนา (desire) ความสนุกสนาน (pleasure) ความสนใจ (interest) ความชอบ (preference) เจตจำนงที่มีเหตุผล (rational will) บุคลิกภาพ (personality) และการปฏิบัติ (pragmatic) เป็นต้น

2. รูปแบบของค่านิยม (type of value) ปรัชญาเมธีสาขาคุรวิทยานี้จะแยกค่านิยมออกเป็น 2 แบบ คือ

ค่านิยมภายในตัวของมันเอง (intrinsic value) และค่านิยมที่เป็นเครื่องมือ (instrumental value) ค่านิยมภายในตัวของมันเอง โดยทั่วไปจะกำหนดคุณค่าตามแนวของศีลธรรม หรือตามความจริง ความสวยงามและความศักดิ์สิทธิ์ ส่วนค่านิยมที่เป็นเครื่องมือจะสามารถวินิจฉัยคุณค่าโดยอาศัยองค์ประกอบหรือเครื่องมือในเรื่องของเศรษฐกิจ สินค้า และเหตุการณ์ต่างๆ ตามธรรมชาติ

ค่านิยมจะเกี่ยวข้องและรับรู้ได้โดยทางร่างกายของมนุษย์ และการที่มนุษย์รักในสัจจะ (truth) มนุษย์จึงมีค่านิยมด้านความเชื่อในเรื่องต่าง ๆ เช่นในเรื่องศาสนา โดยหวังจะได้รับผลที่ติดตามมาจากความเชื่อเหล่านั้น

3. เกณฑ์มาตรฐานของค่านิยม (criterion of value) มาตรฐานสำหรับทดสอบค่านิยมนั้นจะอยู่ภายในหลักของจิตวิทยาและทฤษฎีทางตรรกวิทยา เช่นบางกลุ่มก็เชื่อว่า การมีความสนุกสนานมากน้อยเพียงใดนั้นย่อมขึ้นอู่กับปัจเจกบุคคล (individual) หรือขึ้นอยู่กับวังคม บางกลุ่มก็ถือว่าการชอบในสิ่งหนึ่งมากกว่าอีกสิ่งหนึ่งนั้นขึ้นอย฿กับการสำนึกเอง (intuitive) บางกลุ่มก็ถือเอาการปรับตัวเข้ากับธรรมชาติเป็นมาตรฐานของค่านิยม เช่น กลุ่มธรรมชาตินิยม (naturalism) เป็นต้น

4. สถานภาพทางกายภาพของค่านิยม (physical status of value) อะไรคือความสัมพันธ์ของค่านิยมกับความจริงของประสบการณ์ของมนุษย์ในเรื่องค่านิยมที่แท้จริงของความเป็นอิสระของมนุษย์ ซึ่งสามารถสืบหาด้วยวิธีทางธรรมชาติวิทยา มีคำตอบที่เป็นไปได้ 3 ประการ คือ

  1. โดยสร้างความสัมพันธ์ระหว่างค่านิยมกับประสบการณ์ของมนุษย์ที่มีต่อค่านิยมนั้น
  2. โดยอาศัยคุณค่าทางตรรกวิทยา ซึ่งค่านิยมนี้ไม่จำเป็นต้องเห็นหรือมีตัวตนอยู่สิ่งนั้นก็สามารถมีคุณค่าได้
  3. โดยกำหนดคุณค่าของวัตถุโดยให้สัมพันธ์กับกรกระทำของมนุษย์ ในส่วนที่คุณวิทยาจะเกี่ยวข้องกับการศึกษานั้น Kneller ได้กล่าวไว้ว่า คุณวิทยาจะต้องเกี่ยวข้องกับคำถามหลักในการศึกษาอยู่ 3 คำถามด้วยกัน คือ
    1. ค่านิยมต่าง ๆ เป็นอัตนัย (subjective) หรือปรนัย (objective) นั่นคือ ค่านิยมเกี่ยวข้องกับบุคคล (personal) หรือไม่ใช่บุคคล (impersonal)
    2. ค่านิยมมีการเปลี่ยนแปลงหรือคงที่
    3. ค่านิยมมีเป็นลำดับขั้นหรือไม่

ค่านิยมต่าง ๆ เป็นปรนัยหรืออัตนัย ค่านิยมที่เป็นปรนัย (objective) เป็นค่านิยมที่มีอยู่ในตัวของมันเอง โดยไม่เกี่ยวกับความชอบหรือไม่ชอบของมนุษย์ เช่น ความดี สัจจะ และความสวยงาม สิ่งเหล่านี้ถือเป็นความแท้จริงอันยิ่งใหญ่และเป็นส่วนธรรมชาติของสรรพสิ่ง ค่านิยมของสรรพสิ่งมีคุณค่าเป็นจริงในตัวของมันเองการกระทำมีคุณภาพดีตามเนื้อหาหรือตามธรรมชาติของการกระทำนั้น สรรพสิ่งมีความสวยงามในตัวของมันเอง ดังนั้น ในเรื่องของการศึกษา การศึกษาจึงเป็นค่านิยมปรนัยโดยที่มันมีคุณค่าในตัวของมันเอง ไม่ว่าใครจะชอบหรือไม่ชอบ หรือคิดกับมันอย่างไรก็ตามที

ค่านิยมที่เป็นอัตนัย (subjective) เป็นค่านิยมที่ขึ้นอยู่กับความชอบหรือไม่ชอบของมนุษย์ โดยนัยนี้ค่านิยมอัตตนัย มนุษย์จะเป็นผู้กำหนดคุณค่าหรือให้คุณค่ากับมัน อะไรก็ตามที่มีคุณค่า ค่านิยมอัตนัยนี้จะถือว่า มันมิได้มีคุณค่าในตัวของมันเองแต่อย่างใด ดังเช่น “การศึกษา” มีคุรค่าก็เพราะมนุษย์แต่ละคนกำหนดคุณค่าให้กับมัน และการศึกษาจะไม่มีคุณค่าใด ๆ เลย ถ้าบุคคลไม่ได้ให้คุณค่ากับการศึกษา หรือไม่เห็นความสำคัญหรือความจำเป็นใด ๆ เช่นนี้เป็นต้น

ค่านิยมมีการเปลี่ยนแปลงหรือคงที่ ปัญหาที่ถกเถียงกันว่า ค่านิยมลักษณะแท้จริงตลอดไปหรือไม่ ปัญหานี้เกิดขึ้นเพราะเราได้พบว่า มีค่านิยมที่มีคุณค่าที่ยอมรับกันมาตั้งแต่อดีตมาจนกระทั่งในปัจจุบันคุณค่านั้นก็ยังคงอยู่ ไม่ว่าจะเป็นชนชาติใดผิวสีอะไร ก็ยอมรับในค่านิยมนั้น เช่น ความใจบุญสุนทาน (charity) ซึ่งเป็นค่านิยมที่มนุษย์ทั่วไปให้คุณค่าว่าดีมาตลอดทุกยุคทุกสมัย และเราก็ยังได้พบว่าค่านิยมเป็นจำนวนมากเกี่ยวข้องหรือมีคุณค่าเพราะความปรารถนาของมนุษย์เอง แต่ความปรารถนาของมนุษย์ย่อมเปลี่ยนแปลงได้ ดังนั้น ค่านิยมที่เกิดขึ้นเพราะความปรารถนาของมนุษย์ก็ย่อมเปลี่ยนไปด้วย การเปลี่ยนแปลงเช่นนี้อาจเนื่องมาจากสาเหตุหลายประการ เช่น เงื่อนไขต่าง ๆ ทางประวัติศาสตร์ ลัทธิความเชื่อศาสนาใหม่ ๆ การค้นพบวิทยาศาสตร์ใหม่ ๆ ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี ความก้าวหน้าทางการศึกษาและอื่น ๆ ซึ่งสิ่งเหล่านี้ทำให้เกิดความเชื่ออย่างมั่นคงขึ้นได้

เราอาจตั้งคำถามว่า “การให้เกรดนักเรียนถือเป็นค่านิยมหรือไม่ และมีคุณค่าหรือไม่” และเราไม่อาจตอบได้โดยเด็ดขาดว่าเป็นหรือไม่เป็น หรือมีคุณค่าหรือไม่มีคุณค่า ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับบุคคลต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องความมุ่งประสงค์ต่าง ๆ ของการให้เกรด วิธีการให้เกรด และผลที่ได้จากการให้เกรด และเมื่อตัดสินใจว่าคำตอบควรจะเป็นอย่างไรจากคำถามข้างต้นนี้แล้ว ก็จะเกิดคำถามข้อต่อไปว่า “เรารู้ได้อย่างไรว่ามันมีคุณค่า” ซึ่งการตอบคำถามนี้อาจจะอาศัยเกณฑ์มาตรฐาน ที่ผู้ที่มีการศึกษายอมรับและเห็นพ้องต้องกันว่า และมีคำถามที่เกี่ยวข้องต่อไป ก็คือ “ค่านิยมในการให้เกรดนี้จะเปลี่ยนแปลงหรือคงที่แน่นอนไปตลอด”

ค่านิยมมีเป็นลำดับขั้นหรือไม่ การตอบคำถามนี้ย่อมขึ้นอยู่กับค่านิยมที่แต่ละบุคคลหรือกลุ่มบุคคลยึดปรัชญาที่ต่างกัน เช่นฝ่ายที่ยึดปรัชญาลัทธิจิตนิยม (idealism) จะมีการลำดับค่านิยมโดยให้ค่านิยมทางวิญญาณสูงกว่าทางวัตถุ และเมื่อเป็นเช่นนี้ก็จะเห็นคุณค่าทางศาสนาสูง เพราะถือว่าสานาจะช่วยให้บุคคลบรรลุถึงเป้าหมายปลายทางสุดท้าย นั่นคือวิญญาณจะประสบสุข ฝ่ายที่ยึดปรัชญาลัทธิ สัจนิยม ก็จะเชื่อในการการลำดับขั้นของค่านิยม โดยให้คุณค่าทางเหตุผลและประจักษ์สูงเพราะฝ่ายนี้ถือว่าเหตุผลหรือการประจักษ์จะช่วยมนุษย์ปรับตัวเข้ากับจุดมุ่งหมายที่แท้จริง กฎของธรรมชาติและกฎทางตรรกวิทยาได้ ฝ่ายนิยมปรัชญาลัทธปฏิรูปนิยม จะปฏิเสธว่าไม่มีการลำดับขั้นของค่านิยมที่ตายตัวแน่นอน ฝ่ายนี้เชื่อว่ากิจกรรมอย่างหนึ่งจะดีเท่า ๆ กับกิจกรรมอีกอย่างหนึ่ง ถ้ากิจกรรมนั้นเป็นที่พอใจและสนองความต้องการ และนั่นคือคุณค่าของสิ่งนั้นหรือกิจกรรมนั้น และยังเชื่อว่าค่านิยมที่มีคุณค่าพิเศษก็คือการให้คุณค่าที่มีอยู่ดียิ่งขึ้นไปอีก

Butler ได้สรุปลักษณะของค่านิยมไว้เป็น 4 ประการด้วยกันคือ

  1. ค่านิยมขึ้นอยู่กับความสนใจของบุคคลซึ่งพอใจในค่านิยมเหล่านั้น กล่าวคือ ค่านิยมจะมีได้ก็ต่อเมื่อมนุษย์ให้การสนับสนุนด้วยความสนใจของมนุษย์ที่มีต่อสิ่งนั้น (ค่านิยมเป็นอัตนัยและไม่คงที่)
  2. ค่านิยมมีอยู่ในตัวของมันเอง คือ เป็นอิสระจากความสนใจและการให้คุณค่าของมนุษย์ (ค่านิยมจะเป็นปรนัยและคงที่)
  3. ค่านิยมที่เกิดขึ้นด้วยความรู้สึกที่มีความสุขในปัจจุบัน และเป็นทางไปสู่ความดีต่าง ๆ ในประสบการณ์ที่จะได้ในอนาคตด้วย
  4. ค่านิยมที่มนุษย์พอใจ และมีความสัมพันธ์กับส่วนต่าง ๆ ของมนุษย์ทั้งหมดรวมทั้งสิ่งแวดล้อมด้วย

ปรัชญาสาขาคุณวิทยา เกี่ยวข้องกับปัญหาเรื่องค่านิยมหรือคุณค่า ซึ่งแยกออกได้เป็น 2 สาขาด้วยกัน คือ

  1. ค่านิยมตามแนวจริยศาสตร์
  2. ค่านิยมตามแนวสุนทรียศาสตร์

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

บ้านจอมยุทธ [เมนูหลัก]


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา สรรพคุณ : แก้โง่คำแนะนำ : ควรเก็บไว้ใน Favorite หรือ ตั้งเป็นหน้าแรก | วัตถุประสงค์ |นโยบายความเป็นส่วนตัว | ติดต่อเว็บมาสเตอร์ : baanjomyut@yahoo.com : facebook