บ้านจอมยุทธ [เมนูหลัก]

[ ปิด ] ⇛ หน้าบ้าน ⇛ ห้องสมุด ⇛ ห้องร้อยบุปผา ⇛ ห้องนิจนิรันดร์ ⇛ หอพระไตร ⇛ สะพายเป้ แบกกล้อง ท่องโลก ⇛ ชุมนุมจอมยุทธ ⇛ e-book ⇛ สมุดเยี่ยม

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

สังคมศาสตร์ รัฐศาสตร์ การเมือง เศรษฐศาสตร์ >>

การเมืองการปกครอง
ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว

โดย สถาบันพระปกเกล้า

สาเหตุสำคัญของการเปลี่ยนแปลงการปกครอง
คณะราษฎร
เหตุการณ์วันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ.2475

สาเหตุสำคัญของการเปลี่ยนแปลงการปกครอง

       สาเหตุส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงการปกครองเกิดจากปัญหาทางการเมืองการปกครอง อาทิ ความไม่พอใจในระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ปัญหาการผูกขาดอำนาจของอภิรัฐมนตรีสภา ปัญหาความขัดแย้งในกองทัพและปัญหาความขัดแย้งระหว่างผู้นำสามัญชนกับราชวงศ์ ซึ่งแยกอธิบายได้ดังนี้คือ

1. ความไม่พอใจในระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์

ความไม่พอใจในระบอบการปกครองแบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ยังคงคุกรุ่นเรื่อยมาจนถึงในสมัยของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ความไม่พอใจดังกล่าวมีด้วยกันดังต่อไปนี้

- ทหารมีความรู้สึกว่าถูกเหยียดหยามและไม่ได้รับความสนใจจากผู้นำ
- การสิ้นเปลืองงบประมาณแผ่นดินเป็นไปโดยเหตุผลไม่สมควร
- การแบ่งชั้นระหว่างพวกที่เรียกตนเองว่า เจ้ากับไพร่
- ขุนนางผู้ใหญ่มีความเสื่อมทราม เหลวแหลก
- ข้าราชการทำงานเอาตัวรอดไปวันหนึ่ง ๆ โดยไม่คิดถึงประเทศชาติ
- ราษฎรไม่ได้รับการนำพาในการประกอบอาชีพ
- ชาวไร่ชาวนาไม่ได้รับการช่วยเหลือส่งเสริมให้อยู่ในฐานะอันดีขึ้น
- ทุพภิกขภัย ความอดอยากแผ่ไปทั่วในหมู่กสิกร – ชาวนา เมื่อธรรมชาติไม่อำนวย
- ภาษีอากรเพิ่มขึ้นทุกปี
- ผู้รักษากฎหมายใช้อำนาจเกินกว่ากฎหมาย ก่อความเดือดร้อนแก่ประชาชน
- ขาดการศึกษาของพลเรือนเพื่อมิให้สติปัญญาเฉลียวฉลาดทัดเทียมชนชั้นปกครอง
- ความเจริญของบ้านเมืองขาดการทะนุบำรุง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง คือเริ่มต้นเปิดประเทศพร้อม ๆ กับญี่ปุ่น แต่ความเจริญของบ้านเมืองเทียบกันไม่ได้เลย

ในรัฐสมัยของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวได้พยายามแก้ไขปัญหาเหล่านี้เสมอมา แต่แนวความคิดของประชาธิปไตยที่เกิดจากความพยายามที่จะเปลี่ยนแปลงการปกครองของประเทศ โดยขบวนการ ร.ศ.130 นั้น ไม่หยุดอยู่นิ่ง ความคาดหวังของกลุ่มผู้นำในแนวคิดทางการเมืองเหล่านี้ยังคงปรารถนาที่จะนำระบอบการปกครองที่ตนได้เห็นได้ศึกษามาปกครองประเทศ และต้องการให้พระมหากษัตริย์พระราชทานรัฐธรรมนูญโดยเร็ว ซึ่งผู้นำบางคนได้มีโอกาสทราบว่ารัชกาลที่ 7 ทรงมีพระราชดำริที่จะพระราชทานรัฐธรรมนูญ… เพราะในขณะที่เสด็จเยือนสหรัฐอเมริกาเมื่อเดือนเมษายน ปี พ.ศ.2474 พระองค์ได้ให้สัมภาษณ์หนังสือพิมพ์สี่ฉบับที่ไวท์ เพลน มลรัฐนิวยอร์ก (White Plains, New York) โดยประกาศว่าพระองค์กำลังเตรียมการด้วยความสมัครพระทัยที่จะจำกัดพระราชอำนาจส่วนพระองค์ให้น้อยลงเป็นลำดับ โดยให้สิทธิเลือกตั้งแก่ประชาชนโดยหวังว่าจะเป็นการปูพื้นฐานของการปกครองแบบประชาธิปไตยในอนาคต เมื่อประชาชนได้รับการฝึกฝนให้รู้จักปกครองตนเอง ขั้นแรกจะเป็นการให้สิทธิประชาชนในการเลือกตั้งระดับเทศบาล ซึ่งจะให้ความรู้ความชำนาญแก่ชาวไทยได้ พระองค์ได้มอบให้พระยาศรีวิศาลวาจา ที่ปรึกษากฎหมายกระทรวงการต่างประเทศ และนายเรมอนด์ สตีเวนส์ ที่ปรึกษากระทรวงการต่างประเทศเตรียมร่างรัฐธรรมนูญ และพระองค์ตรัสว่าต้องการให้รัฐธรรมนูญแก่ราษฎรโดยเร็วที่สุดให้ทันวันที่ 6 เมษายน 2475 ซึ่งเป็นวันครบรอบมหาจักรี แต่แนวพระราชดำรินี้ได้รับการทัดทานจากพระราชวงศ์ซึ่งเป็นอภิรัฐมนตรีสภา และขุนนางชั้นสูง

ความคาดหวังที่ไม่สมหวังก่อให้เกิดปฏิกิริยาในหมู่ผู้เรียกร้องรัฐธรรมนูญมากยิ่งขึ้น และเป็นมูลเหตุผสมผสานกับแนวความคิดทางการเมืองที่ปรากฏมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 รัชกาลที่ 6 คือความไม่พอใจในระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ทำให้แนวความคิดทางการเมืองนี้รุนแรงยิ่งขึ้น โดยเฉพาะบรรดาคนหนุ่มผู้มีการศึกษาต่างไม่พอใจ ซึ่งต่อมาปรกาฎว่าการสรรหาคัดเลือกบรรจุแต่งตั้งข้าราชการกระทำโดยใช้ระบบอุปถัมภ์ เช่น ตำแหน่งอภิรัฐมนตรีและเสนาบดี ซึ่งส่วนมากเป็นเจ้านายและพระราชวงศ์ บุคคลหนุ่มที่มีการศึกษาเหล่านี้จึงเห็นว่า พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงตกอยู่ใต้อิทธิพลของพระบรมวงศานุวงศ์ และมีความไม่เห็นด้วยเพิ่มมากขึ้นกับการปกครองที่อยู่ในอำนาจของบุคคลคนเดียว

2. ความไม่พอใจระบบอภิรัฐมนตรีสภา

เมื่อพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 7 เสด็จขึ้นครองราชย์ในเดือนพฤศจิกายน 2468 พระองค์มีพระชนมายุ 32 พรรษาเต็ม พระองค์เคยรับราชการมาแต่ในการทหาร จึงต้องการผู้มีความรู้ความชำนาญในราชการพลเรือน จึงทรงตั้งอภิรัฐมนตรีสภาขึ้นเพื่อช่วยงานด้านนี้ มีสมาชิกเป็นสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ และสมเด็จพระเจ้าพี่ยาเธอ ประธานอภิรัฐมนตรีสภาพระองค์แรกคือ สมเด็จเจ้าฟ้ากรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช อภิรัฐมนตรีสภาประชุมกันทุก ๆ สัปดาห์ พระเจ้าอยู่หัวเสด็จเข้าร่วมประชุมด้วย อภิรัฐมนตรีสภาจะกราบทูลถวายความเห็นในเรื่องราชการและเรื่องภายในพระราชวงศ์ แล้วพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงตัดสินพระทัยและทรงรับผิดชอบแต่พระองค์เดียว การแต่งตั้งอภิรัฐมนตรีสภาในต้นรัชกาลให้ประโยชน์ในแง่ช่วยเหลือพระองค์ให้เกิดความชำนาญในการบริหารราชการแผ่นดินด้วยพระองค์เอง แต่เมื่อสมาชิกทิวงคต หรือสิ้นพระชนม์ พระเจ้า อยู่หัวจะทรงตั้งสมาชิกทดแทนทุก ๆ คราว อันทำให้ดูเป็นว่าพระเจ้าอยู่หัวไม่มีพระราชประสงค์ที่จะทรงรับผิดชอบแต่ผู้เดียว

มีบุคคลหลายระดับไม่พอใจการแต่งตั้งและการดำเนินงานของอภิรัฐมนตรีสภา เพราะสมาชิกทั้งเก่าและใหม่ล้วนเป็นพระราชวงศ์ชั้นผู้ใหญ่ทุก ๆ คราว คนสามัญที่เป็นคนดีมีความรู้ความสามารถหรือความชำนาญเพียงใดก็ไม่เคยได้รับการแต่งตั้งเลย สภาพเช่นนี้ก่อให้เกิดความขัดแย้งรุนแรงมากขึ้นระหว่างเจ้ากับขุนนางและผู้ได้รับการศึกษา

3. ความแตกแยกในกองทัพไทย

นอกจากความแตกแยกร้าวฉานในกลุ่มเจ้ากับขุนนางและกับสามัญชนแล้ว ความแตกแยกที่เกิดขึ้นในกองทัพไทยก็ได้ปรากฏแทรกซ้อนอยู่ด้วย คือความแตกแยกได้เกิดขึ้นนับจากระยะเวลาที่มีการดุลข้าราชการออก จนถึงกับเสนาบดีกระทรวงกลาโหมลาออกจากตำแหน่ง พร้อมทั้งการที่กลุ่มนักเรียนทหารจากฝรั่งเศสต้องการเปลี่ยนระบบทหารให้เป็นไปตามระบบการทหารของฝรั่งเศส ซึ่งขณะนั้นมีกลุ่มนายทหารซึ่งจบจากเยอรมนีเป็นกำลังสำคัญอยู่ในกองทัพ อาทิ พ.อ.พระยาพหลพลพยุหเสนา และพ.อ.พระยาทรงสุรเดชรวมอยู่ด้วย ความแตกแยกทางด้านความนิยมในระบบฝรั่งเศสหรือเยอรมนีทำให้แต่ละฝ่ายแก่งแย่งและบีบคั้นกันและกันทำให้ขาดความสามัคคีในกองทัพไทย

4. ความขัดแย้งในเรื่องส่วนตัวระหว่างกลุ่มนักศึกษาในฝรั่งเศสกับพระราชวงศ์ชั้นสูงบางพระองค์

ก็ปรากฏให้เห็นอยู่เสมอโดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อนักเรียนไทยในฝรั่งเศสฟ้องมายังพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวว่า เอกอัครราชทูตไทยขณะนั้นทำความเสื่อมเสียแก่ประเทศชาติ เรื่องโกงเงินหลวงที่เป็นทุนเล่าเรียนของนักเรียน

สภาพความขัดแย้งและความแตกแยกในชนชั้นเจ้า ขุนนาง ทหาร และระหว่างกันเป็นสภาพการเมืองที่ปรากฏให้เห็นอยู่เสมอ จากระบบการปกครองที่อยู่ในมือของกลุ่มอภิสิทธิชนในสมัยของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว และนับว่าเป็นสาเหตุสำคัญสาเหตุหนึ่งที่ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ.2475

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

บ้านจอมยุทธ [เมนูหลัก]


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา สรรพคุณ : แก้โง่คำแนะนำ : ควรเก็บไว้ใน Favorite หรือ ตั้งเป็นหน้าแรก | วัตถุประสงค์ |นโยบายความเป็นส่วนตัว | ติดต่อเว็บมาสเตอร์ : baanjomyut@yahoo.com : facebook