บ้านจอมยุทธ [เมนูหลัก]

[ ปิด ] ⇛ หน้าบ้าน ⇛ ห้องสมุด ⇛ ห้องร้อยบุปผา ⇛ ห้องนิจนิรันดร์ ⇛ หอพระไตร ⇛ สะพายเป้ แบกกล้อง ท่องโลก ⇛ ชุมนุมจอมยุทธ ⇛ e-book ⇛ สมุดเยี่ยม

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

สังคมศาสตร์ รัฐศาสตร์ การเมือง เศรษฐศาสตร์ >>

สิทธิมนุษยชน

บทที่ 1 ปฐมบท
บทที่ 2 นโยบายสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
บทที่ 3 แผนปฏิบัติการสิทธิมนุษยชนเฉพาะด้าน
บทที่ 4 แผนปฏิบัติการสิทธิมนุษยชนตามกลุ่มเป้าหมาย
บทที่ 5 การส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนตามสนธิสัญญา และแนวปฏิบัติระหว่างประเทศ
บทที่ 6 การส่งเสริมการดำเนินงานสิทธิมนุษยชน
บทที่ 7 กลไกการบริหารการจัดการเพื่อส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชน

บทที่ 4 แผนปฏิบัติการสิทธิมนุษยชนตามกลุ่มเป้าหมาย

แผนปฏิบัติการแม่บทว่าด้วยสิทธิมนุษยชนของชุมชน

สภาพปัญหา

ในอดีตชุมชนมีสิทธิกำหนดวิถีชีวิตตนเองในด้านเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม และ มีสิทธิในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม โดยที่รัฐบาลได้ให้การ ยอมรับเสมอมา ต่อมาในช่วงสามสิบกว่าปีที่ผ่านมารัฐบาลได้กำหนดนโยบายการพัฒนา ประเทศที่ก่อให้เกิดการลิดรอนสิทธิของชุมชนที่สำคัญคือ

1. รัฐบาลได้กำหนดแนวนโยบายและยุทธศาสตร์ การพัฒนาประเทศที่มุ่งเน้น การพัฒนาความเจริญเติบโตของภาคอุตสาหกรรม โดยใช้ภาคเกษตรและชุมชนชนบท รวมทั้งทรัพยากรธรรมชาติเป็นปัจจัยหนุนช่วยการเติบโตของภาคอุตสาหกรรม ทำให้ ชุมชนชนบทต้องตกอยู่ภายใต้ภาระจำยอมต่อภาคอุตสาหกรรม ชุมชนท้องถิ่นจึงค่อยๆ สูญเสียสิทธิในการกำหนดพัฒนาตนเองทั้งทางเศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรม ชุมชน จึงไม่สามารถพึ่งพาตนเอง และกำหนดวิถีชีวิตของตนเองอีกต่อไป นอกจากนี้แนวทาง การพัฒนาประเทศดังกล่าวได้ก่อให้เกิดการสร้างระบบคุณค่าที่เน้นการแข่งขันเพื่อสร้าง ความมั่งคั่งในรายได้ของบุคคลเป็นสำคัญ ทำให้ชุมชนต้องละทิ้งจารีตประเพณี และภูมิ ปัญญาดั้งเดิมของชุมชน

2. รัฐบาลได้ใช้นโยบายและมาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับการบริหารจัดการ ทรัพยากรธรรมชาติ เช่น นโยบายป่าไม้แห่งชาติ กฎหมายป่าไม้ กฎหมายป่าสงวน แห่งชาติ หรือกฎหมายอุทยานแห่งชาติ เป็นต้น โดยโอนอำนาจการจัดการทรัพยากร ธรรมชาติจากชุมชนมาเป็นของรัฐบาลและได้สร้างระบบกฎหมายที่ให้การยอมรับ เฉพาะสิทธิของรัฐเหนือทรัพยากรธรรมชาติและสิทธิของบุคคลเหนือทรัพยากรธรรมชาติ ทำให้ชุมชนต้องสูญเสียสิทธิการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

การที่ชุมชนต้องสูญเสียสิทธิการกำหนดชะตาชีวิตของตนเอง และสิทธิการจัดการ ทรัพยากรธรรมชาติ ทำให้ชุมชนตกอยู่ในภาวะยากจน และล่มสลายไม่สามารถพึ่งพา ตนเองได้

ดังนั้น รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย จึงได้ให้การรับรองสิทธิชุมชนใน มาตรา 46 "บุคคลซึ่งรวมกันเป็นชุมชนท้องถิ่นดั่งเดิมย่อมมีสิทธิอนุรักษ์ หรือฟื้นฟู จารีตประเพณี ภูมิปัญญาท้องถิ่น ศิลปะ หรือวัฒนธรรมอันดีของท้องถิ่นและของชาติ และมีส่วนร่วมในการจัดการ การบำรุงรักษา และการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมอย่างสมดุล และยั่งยืน ทั้งนี้ตามที่กฎหมายบัญญัติ" ซึ่งถือว่าเป็นการให้ ชุมชนมีสิทธิอย่างชอบธรรมในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ การรื้อฟื้นและปฏิบัติตาม จารีตประเพณี และภูมิปัญญาของชุมชน แต่อย่างไรก็ตามสิทธิของชุมชนที่มีความสำคัญ อย่างยิ่งยวดอีกประการหนึ่ง คือสิทธิในการกำหนดและได้รับประโยชน์จากการพัฒนา เศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม การทำให้ชุมชนสามารถใช้สิทธิดังกล่าว ย่อมจะทำให้ ชุมชนมีความเข้มแข็ง และสามารถแก้ไขปัญหาความยากจนและพึ่งพาตัวเองได้

ข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติการ

1. การเปลี่ยนแปลงและปรับปรุงนโยบายหรือกฎหมายเกี่ยวกับสิทธิชุมชน

1.1 ออกพระราชบัญญัติป่าชุมชนเพื่อให้ชุมชนมีส่วนในการจัดการดูแล รักษาและได้ใช้ประโยชน์ในทรัพยากรป่าไม้
1.2 ออกพระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืชและกฎหมายคุ้มครองและส่ง เสริมภูมิปัญญาแพทย์แผนไทย เพื่อให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการดูแลรักษาทรัพยากร พันธุกรรมและภูมิปัญญาด้านแพทย์แผนไทย
1.3 ออกพระราชบัญญัติเกี่ยวกับทรัพยากรน้ำเพื่อให้ชุมชนมีส่วนร่วม ในการจัดการดูแลรักษาแบะใช้ประโยชน์จากทรัพยากรน้ำ ทั้งนี้โดยการพัฒนาจาก รูปแบบการจัดการน้ำของชุมชนเช่นเหมืองฝ่าย
1.4 ปรับปรุงนโยบายกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับและการดำเนินการ ที่เกี่ยวกับทรัพยากรธรรมชาติ เช่น นโยบายป่าไม้แห่งชาติ พระราชบัญญัติป่าสงวน แห่งชาติ พระราชบัญญัติป่าไม้ พระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า และพระราช บัญญัติอุทยานแห่งชาติเพื่อคุ้มครองสิทธิ ชุมชนให้มีส่วนร่วมในการจัดการดูแลรักษา และใช้ประโยชน์ทรัพยากรธรรมชาติ
1.5 ดำเนินการให้องค์กรชุมชนมีส่วนร่วมในกระบวนการเปลี่ยนแปลง และปรับปรุงนโยบายและกฎหมายอย่างต่อเนื่องและจริงจัง

1.6 ดำเนินการให้องค์กรชุมชนมีส่วนร่วมในกระบวนการกำหนดแผนและ โครงการพัฒนาของรัฐทั้งส่วนกลางและส่วนท้องถิ่นที่มีผลกระทบต่อชุมชน โดยรัฐจะต้อง ให้ข้อมูลข้อเท็จจริงและเหตุผลตลอดจนการรับฟังความเห็นของชุมชนก่อนตัดสินใจอนุมัติ โครงการของรัฐ

ระยะเวลาดำเนินการ : ภายใน 2 ปี ของระยะเวลาตามแผน
หน่วยงานรับผิดชอบ : กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงมหาดไทย สำนักนายกรัฐมนตรี

2. ส่งเสริมสิทธิชุมชนในการฟื้นฟูจารีตประเพณีและภูมิปัญญาท้องถิ่น

2.1 สนับสนุนให้ชุมชนปฏิบัติและถ่ายทอดจารีตประเพณีและภูมิปัญญา ท้องถิ่นระหว่างคนในชุมชนและแก่เยาวชน
2.2 สนับสนุนการแลกเปลี่ยนการเรียนรู้การสร้างความเข้าใจและการสร้าง ความสัมพันธ์ระหว่างปราชญ์ท้องถิ่นเกี่ยวกับจารีตประเพณีและภูมิปัญญาท้องถิ่น
2.3 สนับสนุนให้มีศูนย์การเรียนรู้จารีตประเพณีและภูมิปัญญาท้องถิ่น ให้สอดคล้องและเหมาะสมกับชุมชนนั้น โดยการให้วัดหรือโรงเรียนเข้ามามีส่วนร่วม
2.4 สนับสนุนการวิจัยการรวบรวมข้อมูล รวมทั้งการสังเคราะห์ข้อมูลเกี่ยว กับจารีตประเพณีและภูมิปัญญาท้องถิ่น
2.5 สนับสนุนให้สถาบันการศึกษาในท้องถิ่นศึกษาค้นคว้าและให้มีการ เรียนการสอนเรื่องภูมิปัญญาท้องถิ่น

3. การสร้างความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับสิทธิ ชุมชนต่อสังคม

3.1 การรณรงค์เผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับสิทธิชุมชนเพื่อสร้างจิตสำนึกให้ แก่ประชาชนและชุมชนให้ตระหนักสิทธิหน้าที่ความรับผิดชอบของชุมชนทั้งในด้านภูมิ ปัญญาท้องถิ่นและการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
3.2 ดำเนินการให้องค์กรชุมชนสามารถให้ทรัพยากรสื่อสารมวลชน สาธารณะ (วิทยุและโทรทัศน์) เพื่อเผยแพร่ความรู้และกิจกรรมของชุมชนต่อสาธารณชน
3.3 ส่งเสริมการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับสิทธิชุมชนเพื่อสร้างองค์ความรู้เพื่อใช้ กำหนดแนวทางในการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิชุมชน
3.4 ดำเนินการให้มีหลักสูตรว่าด้วยสิทธิชุมชนในสถาบันการศึกษาของรัฐ

ระยะเวลาดำเนินการ : ดำเนินการต่อเนื่องตลอดระยะเวลาของแผนฯนี้
หน่วยงานรับผิดชอบ : กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงมหาดไทย สำนักนายกรัฐมนตรี

4. การส่งเสริมการรวมตัว และการสร้างเครือข่ายขององค์กรชุมชน

4.1 ให้ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการรวมตัวของชุมชนทั้งในเรื่องสิทธิ หน้าที่บทบาทขององค์กรชุมชนรวมทั้งทักษะในการพัฒนาองค์กรให้สามารถดำเนินการ อย่างมีประสิทธิภาพ
4.2 สนับสนุนให้เกิดการรวมตัวของชุมชนในรูปแบบที่หลากหลายให้สอด คล้องกับภูมิปัญญาท้องถิ่นโดยเฉพาะอย่างยิ่งการรวมตัวกันเพื่อจัดการทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมตลอดจนการรวมตัวกันเพื่อกำหนดทางเลือกการพัฒนาอื่น
4.3 สนับสนุนการถ่ายทอดและแลกเปลี่ยนประสบการณ์การเรียนรู้ของ คนในชุมชนเดียวกันและระหว่างชุมชนในทุกรูปแบบโดยการใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีอยู่
4.4 ส่งเสริมให้องค์กรทางสังคม เช่น สื่อมวลชนสถาบันการศึกษาทั้งส่วน กลางและส่วนภูมิภาคองค์กรพัฒนาเอกชนเข้ามามีส่วนร่วมในสร้างการเรียนรู้ของชุมชน
4.5 สนับสนุนการดำเนินกิจกรรมขององค์กรชุมชนทั้งทางด้านวิชาการ และงบประมาณ ทั้งนี้เพื่อให้องค์กรชุมชนพึ่งพาตนเองได้
4.6 สนับสนุนให้องค์กรชุมชนในพื้นที่ใกล้เคียงหรือต่างพื้นที่และมีความ มุ่งหมายร่วมกันสร้างเครือข่ายความร่วมมือทั้งในด้านการและเปลี่ยนความรู้และร่วมมือกัน ในการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิของชุมชน

ระยะเวลาดำเนินการ : ดำเนินการต่อเนื่องตลอดระยะเวลาของแผนฯนี้
หน่วยงานรับผิดชอบ : กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงมหาดไทย สำนักนายกรัฐมนตรี

5. กลไกการตรวจสอบและการละเมิดสิทธิชุมชน

5.1 สนับสนุนให้ประชาชนในชุมชนใช้สิทธิในการเสนอกฎหมาย สิทธิใน การเสนอการถอดถอน สิทธิในการรับรู้ข้อมูลข่าวสาร หรือสิทธิประชาพิจารณ์ที่มีผล กระทบต่อสิทธิชุมชน
5.2 ต้องเปิดโอกาสให้ผู้แทนองค์กรชุมชนมีส่วนร่วมในกลไกการจัดการ ตามที่กำหนดไว้ในกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในทุกระดับทั้ง ระดับชาติและระดับ ท้องถิ่น
5.3 ส่งเสริมและสนับสนุนให้ประชาชนหรือองค์กรในชุมชนท้องถิ่นใช้ สิทธิตามกลไกรัฐธรรมนูญ ประกอบด้วยคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา ศาลปกครองศาลรัฐธรรมนูญหรือศาลยุติธรรม

ระยะเวลาดำเนินการ : ดำเนินการต่อเนื่องตลอดระยะเวลาของแผนฯนี้
หน่วยงานรับผิดชอบ : กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงมหาดไทย สำนักนายกรัฐมนตรี

4.1 สิทธิมนุษยชนของเด็ก
4.2 สิทธิมนุษยชนของสตรี
4.3 สิทธิมนุษยชนของผู้สูงอายุ
4.4 สิทธิมนุษยชนของคนพิการ
4.5 สิทธิมนุษยชนของผู้ป่วย
4.6 สิทธิมนุษยชนของผู้ติดเชื้อ เอชไอวี/เอดส์
4.7 สิทธิมนุษยชนของชนกลุ่มน้อย
4.8 สิทธิมนุษยชนของคนต่างด้าว
4.9 สิทธิมนุษยชนของผู้หนีภัย
4.10 สิทธิมนุษยชนของคนไร้สัญชาติ
4.11 สิทธิมนุษยชนคนจน
4.12 สิทธิมนุษยชนของผู้ใช้แรงงาน
4.13 สิทธิมนุษยชนของเกษตรกร
4.14 สิทธิมนุษยชนของผู้บริโภค
4.15 สิทธิมนุษยชนของผู้พิทักษ์สิทธิมนุษยชน
4.16 สิทธิมนุษยชนของผู้ต้องคุมขัง
4.17 สิทธิมนุษยชนของผู้พ้นโทษ
4.18 สิทธิมนุษยชนของผู้เสียหาย (เหยื่ออาชญากรรม)
4.19 สิทธิมนุษยชนของชุมชน
4.20 สิทธิมนุษยชนของผู้รับบริการสงเคราะห์จากรัฐ

 

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

บ้านจอมยุทธ [เมนูหลัก]


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา สรรพคุณ : แก้โง่คำแนะนำ : ควรเก็บไว้ใน Favorite หรือ ตั้งเป็นหน้าแรก | วัตถุประสงค์ |นโยบายความเป็นส่วนตัว | ติดต่อเว็บมาสเตอร์ : baanjomyut@yahoo.com : facebook