|
|
ละครใน
คำว่า ละครใน สมเด็จฯกรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงมีพระราชดำริว่า คงจะมาจากคำว่า นางใน หรือละครข้างใน ซึ่งใช้เรียกกันในชั้นแรก แต่ต่อมาเรียกให้สั้นเข้าคำกลางหายไปจึงเหลือแต่ ละครใน เมื่อละครในเกิดขึ้นและใช้ผู้หญิงในวังเป็นผู้แสดง ละครที่ผู้ชายแสดงอยู่ภายนอกพระราชวังแต่เดิมจึงเรียกกันว่า ละครนอก เป็นคำคู่กัน แต่มีท่านผู้รู้บางท่านไม่เห็นด้วยกับความเห็นที่ว่าละครใน กร่อนมาจากคำว่า ละครนางใน หรือ ละครข้างใน ซึ่งผู้แสดงล้วนเป็นหญิงหรือนางข้างใน แสดงในเขตพระราชฐาน เนื่องจากพระราชฐานแบ่งเป็น 2 เขต คือ ข้างหน้า และข้างใน ซึ่งข้างในมีผู้หญิงล้วน ผู้ชายเข้าไปไม่ได้ ส่วนข้างหน้าคือเขตพระราชฐานที่ผู้ชายเข้าไปได้ ดังนั้นคำว่าข้างในจะมีได้ก็ต่อเมื่อมีข้างหน้าเท่านั้น ถ้าไม่มีข้างหน้าก็ไม่มีข้างใน และเมื่อไม่มีละครข้างหน้าก็ย่อมไม่มีละครข้างใน แต่คำว่า ใน ในที่นี้หมายถึง ในวัง ไม่ได้หมายถึงข้างใน เพราะละครในออกมาเล่นที่ข้างหน้าให้ผู้ชายดูก็ได้ และ นอก หมายถึงนอกวัง ละครนอกก็คือละครนอกวัง ( สุมนมาลย์ นิ่มเนติพันธ์ , 2532 )
อย่างไรก็ตาม คำว่า ละครข้างใน ก็ยังใช้ติดมาบ้างจนรัชกาลที่ 4 มีปรากฏหลายแห่ง เช่น ใน รัชกาลที่ 1 ก็โปรดให้หัดละครข้างใน เล่นเรื่องรามเกียรติ์ เรื่องอุณรุท ตามแบบอย่างแต่ก่อน แม้ว่าละครในจะเกิดขึ้นภายหลังละครนอก และอาจจะมีขึ้นตามแบบละครผู้ชาย แต่แบบแผนการเล่นละครในกับละครนอกนั้นต่างกันมาก กล่าวคือ ละครในมุ่งการร่ายรำที่ประณีตงดงามและเพลงที่ขับร้องไพเราะเป็นสำคัญ และมักจะมีบทพรรณนาความงดงาม ความวิจิตรพิสดารของสิ่งต่างๆ ในขณะที่ละครนอกที่ไม่สนใจสิ่งเหล่านี้ มุ่งแต่ความรวดเร็วในการดำเนินเรื่องและการเล่นตลกคนองให้เป็นที่สนุกสนาน สร้างความบันเทิงให้แก่ ผู้ชมละครได้มากที่สุด กระบวนการฟ้อนรำและท่วงทำนองเพลงของละครใน จะมีลีลาที่เชื่องช้าและนุ่มนวลกว่าของละครนอกมาก ตัวละครไม่ได้ร้องบทเองเหมือนละครนอก อาจเป็นเพราะเห็นว่าการรำอย่างละครในต้องใช้ความประณีตอ่อนช้อยเหน็ดเหนื่อยมากพออยู่แล้ว ถ้าผู้แสดงจะต้องร้องเพลงด้วยก็จะแสดงศิลปะในการรำได้ไม่เต็มที่
แม้ว่า ละครใน จะมาจากคำว่า ละครนางใน ตามที่สันนิษฐานกัน แต่ละครในก็มิได้หมายถึงเฉพาะละครผู้หญิงหรือละครของหลวงเท่านั้น ละครในมีแบบแผนเฉพาะของตนอย่างหนึ่งซึ่งไม่เหมือนการแสดงอย่างอื่น ที่สำคัญก็คือ จุดประสงค์ของการแสดงละครใน มุ่งจะดูความงดงามประณีตบรรจงของท่ารำ และฟังความไพเราะของดนตรี การดำเนินเรื่องจึงเชื่องช้า มีศิลปะชั้นสูง กระบวนการร้องรำก็ต่างไปจากละครนอก และที่สำคัญอีกประการหนึ่งก็คือ เรื่องที่นำมาแสดงละครในแสดงแต่เฉพาะ 3 เรื่อง ซึ่งละครนอกไม่แสดง คือเรื่องอุณรุท รามเกียรติ์ และอิเหนา แม้ว่าละครผู้ชายจะแสดง 3 เรื่องนี้ก็เรียกว่าละครในได้ ดังจะเห็นได้จากละครผู้ชายของเจ้านายบางพระองค์ เช่น เจ้าฟ้ากรมหลวงเทพหริรักษ์ แสดงเรื่องอิเหนา ทั้งนี้เพราะเรื่องที่แสดงแบบแผนการแสดงเป็นของละครใน ในขณะเดียวกันขึ้นชื่อว่าละครผู้หญิงจะเป็นละครในทั้งหมดก็หามิได้ ถ้าหากผู้หญิงแสดงเรื่องทั้ง 3 ดังกล่าวก็เรียกว่า ละครใน แต่ถ้าแสดงเรื่องอื่นนอกจากนี้ก็เรียกว่า ละครนอก ดังนั้นคำว่า ละครใน กับ ละครนอก ไม่ได้ขึ้นอยู่กับตัวแสดงเป็น ผู้ชายหรือผู้หญิงแต่เพียงอย่างเดียวเท่านั้น
ประวัติความเป็นมาของละครใน
ลักษณะวิธีแสดงละครใน
เรื่องที่แสดง
ประเภทของการรำ
|