บ้านจอมยุทธ [เมนูหลัก]

[ ปิด ] ⇛ หน้าบ้าน ⇛ ห้องสมุด ⇛ ห้องร้อยบุปผา ⇛ ห้องนิจนิรันดร์ ⇛ หอพระไตร ⇛ สะพายเป้ แบกกล้อง ท่องโลก ⇛ ชุมนุมจอมยุทธ ⇛ e-book ⇛ สมุดเยี่ยม

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

วรรณกรรม สุภาษิต ข้อคิด คำคม สำนวน โวหาร งานเขียน >>

สุภาษิตล้านนา

การให้ความหมายทางสังคมต่อความเป็นเพศ

อุษณีย์ เทพมณี

การศึกษาสุภาษิตล้านนานั้นมีนักปราชญ์และผู้รู้หลายท่านได้ศึกษาในหลาย ๆ ด้านไว้ค่อนข้างละเอียดพอสมควรแล้ว อย่างไรก็ดี การศึกษาสุภาษิตล้านนาในครั้งนี้มุ่งศึกษาที่มีเนื้อหาสั่งสอนเตือนใจชายและหญิงโดยเฉพาะ ซึ่งสุภาษิตล้านนาที่เลือกศึกษาได้แสดงให้เห็นถึงความเชื่อเรื่องความเป็นเพศอันเป็นสิ่งที่ได้มาจากระบวนการขัดเกลาทางสังคมและนำมาสู่คำสอนหรือสุภาษิตล้านนา

สุภาษิตล้านนาที่สอนเฉพาะหญิงและชายที่เลือกมาศึกษาครั้งนี้มีทั้งหมด 20 บท โดยใช้สุภาษิตที่ยุทธ เดชคำรณ ได้รวบรวมไว้ในหนังสือภาษิตล้านนา เนื่องจากมีสุภาษิตล้านนามากบทและมีความหลากหลายทำให้สามารถมองเห็นภาพรวมของความคิด ความเชื่อในเรื่องต่าง ๆ ของชาวล้านนาได้ดี ซึ่งสุภาษิตทั้ง 20 บทนี้ เป็นเหมือนข้อสรุปทางความคิดในเรื่องการสอนและเป็นข้อเตือนใจสำหรับชายหญิงของสังคมชาวล้านนาที่มีมาแต่อดีตและยังสามารถใช้ได้ดีในปัจจุบันทั้งแก่ผู้ที่มีครอบครัวแล้วและมีบทบาทหน้าที่เป็นสามีเป็นภรรยา หรือข้อการปฏิบัติของหนุ่มสาวล้านนา เป็นต้น

การศึกษาวิเคราะห์สุภาษิตล้านนาที่สอนเฉพาะชายและหญิงในครั้งนี้ทำให้สามารถทราบถึงค่านิยมและความเชื่อเกี่ยวกับความเป็นเพศที่สังคมคาดหวังและกำหนดขึ้นเป็นคำสอนที่มีการยอมรับร่วมกัน ผู้ที่ปฏิบัติจะถือว่าได้รับการยอมรับจากสังคมส่วนผู้ที่ฝ่าฝืนมักจะได้รับการติฉินนินทาหรือถูกปฏิเสธจากสังคม นอกจากนี้ยังทำให้เราเข้าใจถึงที่มาของสุภาษิตสอนชายและหญิง ว่าเป็นผลของความเชื่อเกี่ยวกับความเป็นเพศและการแบ่งบทบาทของชายหญิง ซึ่งมีความเชื่อเช่นนี้มาเป็นเวลานาน และความเชื่อนี้ถือเป็นสิ่งที่มีมาตามธรรมชาติไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้ ซึ่งแท้ที่จริงแล้วความเชื่อเช่นนี้ก็เป็นผลของการขัดเกลาทางสังคม

การศึกษาสุภาษิตล้านนาที่เคยมีผู้ศึกษาไว้นั้น ส่วนใหญ่เป็นการรวบรวมสุภาษิตล้านนาทั้งหมดที่มีแล้วนำมาจัดเข้าเป็นหมวดหมู่โดยเรียงลำดับอักษรหรือเรียงตามหมวดของลักษณะความหมายเช่น สุภาษิตที่เกิดจากธรรมชาติ สุภาษิตที่เกิดจากประเพณี สุภาษิตที่เกิดจากอุบัติเหตุ เป็นต้น

สมร เจนจิจะ ได้ศึกษาวิจัยเรื่อง “วิเคราะห์ลานนาภาษิต” ซึ่งได้จำแนกสุภาษิตล้านนา จำนวน 536 บท ตามรูปแบบกลุ่มคำ ซึ่งมีตั้งแต่ 4 พยางค์ จนถึง 20 พยางค์ และจำแนกตามความหมายตามที่กล่าวมาข้างต้น แต่ไม่ได้มีการวิเคราะห์ถึงตัวคำสอนของสุภาษิตที่ว่านั้นแต่อย่างใด

การศึกษาวิเคราะห์สุภาษิตล้านนาที่สอนเฉพาะชายและหญิงในครั้งนี้จึงเป็นการมุ่งวิเคราะห์ถึงความเป็นเพศที่แฝงอยู่ในสุภาษิต ซึ่งการสร้างความเป็นเพศที่ว่านั้นมาจากกระบวนการขัดเกลาทางสังคมที่มีความสลับซับซ้อนและเป็นการสืบทอดกันมาเป็นเวลานาน

เนื่องด้วยความเป็นเพศเป็นคำที่ยังใช้กันไม่แพร่หลายนัก จึงมีผู้รู้เพียงไม่กี่ท่านที่ได้ให้ความหมายไว้ เช่น วารุณี ภูริสินสิทธิ์ ได้ให้ความหมายไว้ว่า หมายถึง องค์ความรู้ที่สร้างความหมายให้กับความแตกต่างทางร่างกายเป็นความสัมพันธ์ทางสังคม เศรษฐกิจ การเมือง และจิตวิทยาระหว่างผู้หญิงและชาย เป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างสังคม เป็นการจัดการเชิงสังคมและเป็นพฤติกรรมที่ถูกเรียนรู้จากสังคมจนกลายเป็นความคาดหวังของสังคม ( วารุณี ภูสินสิทธิ์ , 2543 หน้า 198 )

 

การศึกษาสุภาษิตล้านนาในการให้ความหมายทางสังคมต่อความเป็นเพศครั้งนี้ได้นำแนวคิดการสร้างความเป็นเพศผ่านกระบวนการขัดเกลาทางสังคมของอาจารย์วารุณี ภูริสินสิทธิ์มาใช้ในการวิเคราะห์ควบคู่กับแนวคิด การแบ่งบทบาทหญิงและชายของอาจารย์ พงสวัสดิ์ สวัสดิ์พงษ์ ซึ่งเนื้อหาของทั้งสองแนวคิดมีดังนี้ คือ

  1. แนวคิดการสร้างความเป็นเพศผ่านกระบวนการขัดเกลาทางสังคม อาจารย์ วารุณี ภูริสินสิทธิ์ ได้กล่าวไว้ว่า ความเป็นเพศเป็นตัวกำหนดความเป็นตัวตนทักษะ และความสัมพันธ์ที่มีต่อผู้อื่นของคนในแต่ละเพศซึ่งคุณลักษณะของแต่ละเพศที่ปรากฏไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติแต่ถูกสร้างขึ้นโดยผ่านกระบวนการขัดเกลาทางสังคมที่ซับซ้อน โดยจะเริ่มตั้งแต่แรกเกิดกระทั่งโตขึ้น การที่สังคมกำหนดความเป็นเพศขึ้น โดยให้ผู้หญิงมีคุณลักษณะบางอย่าง และผู้ชายมีคุณลักษณะบางอย่างและเชื่อว่าเป็นสิ่งที่เปลี่ยนแปลงไม่ได้ เช่น ผู้หญิงต้องคู่กับความเป็นแม่บ้านเป็นผู้ดูแลครอบครัว หรือคู่กับความสาวความงามในจริยวัตร ในขณะที่ผู้ชายคือผู้นำของครอบครัว ผู้กล้าและเป็นผู้ตัดสินใจ เป็นต้น ความเชื่อที่สังคมกำหนดในลักษณะนี้นำไปสู่การกำหนดบทบาทหน้าที่ของคนสองเพศ ( อ้างแล้ว 2543 หน้า 199)
     

  2. แนวคิดการแบ่งบทบาทหญิงชาย : อาจารย์ พงษ์สวัสดิ์ สวัสดิ์พงษ์ ได้กล่าวไว้ว่า2 บทบาทเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นภายนอกตัวหรือเป็นสภาพแวดล้อมของบุคคลและบุคคลต้องแสดงบทบาทตามความคาดหวังของสังคมที่กำหนดไว้อย่างแน่ชัด ซึ่งแนวคิดการแบ่งบทบาทหญิงชายนี้จะช่วยเป็นกรอบในการทำความเข้าใจ และพิจารณาบทบาทของหญิงชายที่ถูกกำหนดไว้แล้วเฉพาะตัว เช่น ผู้หญิงจะต้องมีบทบาทในการเป็นภรรยา แม่ แม่บ้าน โดยมีกลุ่มกิจกรรมประเภทงานบ้าน เช่น ปรนนิบัติสามี เลี้ยงดูบุตร ดูแลความสะอาดเรียบร้อยภายในบ้าน ส่วนผู้ชายมีบทบาทเป็นสามี พ่อ พ่อบ้าน มีหน้าที่ต้องปกป้องภรรยา ลูก หาเลี้ยงครอบครัว เป็นผู้นำครอบครัว เป็นต้น Turner (อ้างในวณี บางประภา ธิติประเสริฐ,2533 หน้า 11) กล่าวว่าการแบ่งแยกบทบาทในครอบครัวมักถูกกำหนดมาล่วงหน้าว่า สามีต้องทำอะไร ภรรยาต้องทำอะไร และบุตรต้องทำอะไร

จากสุภาษิตล้านนาที่เกี่ยวกับชายและหญิงทั้ง 20 บท ที่เลือกมาศึกษาในครั้งนี้ สามารถแบ่งได้เป็น 3 กลุ่ม คือ

สุภาษิตที่สอนเฉพาะเพศชาย

สุภาษิตที่สอนเฉพาะเพศหญิง

สุภาษิตที่สอนทั้งชาย หญิง

ความเป็นเพศที่สังคมมีให้มนุษย์
คาดหวังให้ผู้ชายเป็นผู้นำที่ดีของครอบครัว
คาดหวังให้ผู้ชายมีความขยันหมั่นเพียร
คาดหวังให้ผู้ชายมีความรู้ความสามารถ
คาดหวังให้ผู้หญิงมีความประพฤติดี ซื่อสัตย์
คาดหวังให้ผู้หญิงเป็นภรรยาที่ดี
คาดหวังให้ผู้หญิงเป็นมารดาที่ดี

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

บ้านจอมยุทธ [เมนูหลัก]


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา สรรพคุณ : แก้โง่คำแนะนำ : ควรเก็บไว้ใน Favorite หรือ ตั้งเป็นหน้าแรก | วัตถุประสงค์ |นโยบายความเป็นส่วนตัว | ติดต่อเว็บมาสเตอร์ : baanjomyut@yahoo.com : facebook