บ้านจอมยุทธ [เมนูหลัก]

[ ปิด ] ⇛ หน้าบ้าน ⇛ ห้องสมุด ⇛ ห้องร้อยบุปผา ⇛ ห้องนิจนิรันดร์ ⇛ หอพระไตร ⇛ สะพายเป้ แบกกล้อง ท่องโลก ⇛ ชุมนุมจอมยุทธ ⇛ e-book ⇛ สมุดเยี่ยม

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

สังคมศาสตร์ รัฐศาสตร์ การเมือง เศรษฐศาสตร์ >>

สาระน่ารู้เกี่ยวกับการละเมิด

          ละเมิดคืออะไร เชื่อว่าหลายคนคงคุ้นเคยกับคำว่าละเมิด ไม่มากก็น้อย เพราะละเมิดเกิดขึ้นได้ในชีวิตประจำวันจะโดยตั้งใจหรือไม่ก็ตาม ซึ่งมีผลกระทบต่อบุคคลหรือทรัพย์สินของผู้อื่น

ละเมิดคือ การกระทำใด ๆ โดยจงใจหรือประมาทเลินเล่อทำให้ผู้อื่นได้รับความเสียหายโดยผิดกฎหมาย ไม่ว่าจะเป็นชีวิตร่างกาย ทรัพย์สินหรือสิทธิใด ๆ ก็ตาม กฎหมายจึงได้บัญญัติในเรื่องละเมิดว่าอย่างไรเป็นละเมิด และเมื่อกระทำละเมิดแล้วจะได้รับผลอย่างไร ซึ่งตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 420 บัญญัติไว้ว่า “ผู้ใดจงใจหรือประมาทเลินเล่อ ทำต่อบุคคลอื่นโดยผิดกฎหมาย ให้เขาเสียหายถึงแก่ชีวิตก็ดี แก่ร่างกายก็ดี อนามัยก็ดี เสรีภาพก็ดี ทรัพย์สินหรือสิทธิอย่างหนึ่งอย่างใดก็ดีท่านว่าผู้นั้นทำละเมิด จำต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนเพื่อการนั้น” เมื่อมีการกระทำละเมิดขึ้นย่อมต้องมีความรับผิดทางละเมิดตามมา กฎหมายจึงได้บัญญัติให้ผู้กระทำละเมิดต้องชดใช้ค่าสินไหมทดแทน ตามบทบัญญัติดังกล่าว

การกระทำละเมิด ผู้กระทำไม่จำต้องกระทำด้วยตนเองเสมอไป อาจใช้คนหรือสัตว์ เป็นเครื่องมือในการทำละเมิด เช่นหลอกเด็กให้ไปขโมยทรัพย์สินของผู้อื่น โดยบอกเด็กนั้นว่าเป็นทรัพย์สินของตนเอง ให้เด็กช่วยไปเอามาให้ หรือบอกหรือยุสัตว์ที่ตนเลี้ยงไว้ให้ไปกัดผู้อื่นต้องถือว่าเป็นการกระทำละเมิดด้วยตนเอง นอกจากจะกระทำต่อผู้อื่นแล้ว บางครั้งผู้ทำละเมิดอาจอยู่เฉย ๆ ไม่ได้ทำอะไรเลย ก็เป็นการกระทำละเมิดได้ ถ้าตนมีหน้าที่ต้องกระทำเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดความเสียหายแก่ผู้อื่น ซึ่งในภาษากฎหมายเรียกว่า หน้าที่ที่จะต้องกระทำเพื่อป้องกันผลไม่ว่าจะเป็นหน้าที่ที่เกิดจากกฎหมายหรือสัญญา หน้าที่ตามวิชาชีพ หรือหน้าที่ตามความสัมพันธ์ เช่น จูงคนตาบอดข้ามถนนแล้วก็ทิ้งเขาไว้กลางถนน ทำให้เขาถูกรถชน ก็เป็นการทำละเมิด การกระทำใด ๆ ไม่ว่าตั้งใจหรือไม่ก็ตามเป็นการละเมิดได้ทั้งสิ้น เช่น เดินไปตลาดไปเหยียบข้าวของของผู้อื่น ทำให้เขาได้รับความเสียหาย แม้ไม่ได้ตั้งใจให้เกิดความเสียหายก็ตามก็เป็นละเมิด

นอกจากที่กล่าวมาแล้ว การละเมิดยังรวมถึงการล่วงเกินผู้อื่นโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย หรือผู้กระทำไม่มีอำนาจล่วงเกินเขาได้ การละเมิดในกรณีนี้ ผู้กระทำต้องไม่มีอำนาจล่วงเกิน ถ้าผู้กระทำมีอำนาจล่วงเกิน ก็ไม่เป็นละเมิด เช่น ตำรวจพบคนขายยาบ้า ตำรวจมีอำนาจจับไปดำเนินคดีได้ ไม่เป็นละเมิด แต่หากจับผู้หญิงไปขังไว้ในบ้านของตนเองเพื่อทำการค้าประเวณี หรือเพื่อกระทำอนาจาร ถือว่าเป็นละเมิดเพราะไม่มีอำนาจทำเช่นนั้นได้ อำนาจที่จะกระทำได้ ต้องเป็นอำนาจตามกฎหมาย อำนาจหรือสิทธิที่จะทำได้ตามสัญญา ตามคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาล หรืออำนาจจากความยินยอมที่ผู้เสียหายยินยอมให้กระทำได้ เมื่อมีอำนาจกระทำได้และได้กระทำตามอำนาจที่มีอยู่ ย่อมทำให้การกระทำนั้นไม่เป็นละเมิด ในเรื่องการยินยอมนี้ ต้องอยู่ในขอบเขตที่ยินยอมให้กระทำได้ หากทำเกินกว่าที่เขายินยอม ส่วนที่เกินจากความยินยอมนั้นอาจเป็นละเมิดได้

 

เมื่อมีการทำละเมิด ...

เมื่อมีการทำละเมิดแล้ว ผู้กระทำละเมิดต้องรับผิดในผลซึ่งตนได้กระทำขึ้นกล่าวคือ ผู้กระทำละเมิดต้องชดใช้ค่าเสียหายให้แก่ผู้ได้รับความเสียหายจากการกระทำของตนซึ่งตามกฎหมายเรียกค่าเสียหายประเภทนี้ว่าค่าสินไหมทดแทน และใครบ้างที่ต้องชดใช้ค่าสินไหมทดแทน ตามปกติบุคคลผู้กระทำละเมิด เป็นผู้ชดใช้ค่าสินไหมทดแทน แต่กฎหมายได้บัญญัติให้ผู้ที่เกี่ยวข้องกับผู้กระทำละเมิด ในกรณีจะกล่าวต่อไปนี้ จะต้องร่วมรับผิดด้วย กรณีที่ผู้ทำละเมิดเป็นผู้เยาว์หรือ เป็น ผู้วิกลจริต บิดามารดาของผู้เยาว์ผู้ทำละเมิดหรือผู้อนุบาลของผู้วิกลจริตผู้ทำละเมิดต้องร่วมรับผิดด้วย เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่า ตนได้ใช้ความระมัดระวังตามสมควรแล้ว ซึ่งตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 429 บัญญัติไว้ว่า “บุคคลใดแม้ไร้ความสามารถเพราะเหตุเป็นผู้เยาว์ หรือวิกลจริตก็ยังต้องรับผิดในผลที่ตนทำละเมิด บิดามารดาหรือผู้อนุบาลของบุคคลเช่นว่านั้น ย่อมต้องรับผิดร่วมกับเขาด้วย เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่า ตนได้ใช้ความระมัดระวังตามสมควรแก่หน้าที่ดูแลซึ่งทำอยู่นั้น” หรือกรณีลูกจ้างกระทำละเมิดนายจ้างต้องร่วมรับผิดกับลูกจ้างด้วย ตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 425 บัญญัติไว้ว่า “นายจ้างต้องร่วมกันรับผิดกับลูกจ้างในผลแห่งละเมิด ซึ่งลูกจ้างได้กระทำไปในทางที่จ้างนั้น” การกระทำของลูกจ้างที่จะทำให้นายจ้างต้องร่วมรับผิดด้วยนั้น จะต้องเป็นการกระทำละเมิดในทางการจ้างของนายจ้าง ซึ่งรวมถึงการเดินทางไปปฏิบัติงานของนายจ้างด้วย แต่ถ้าเป็นเรื่องส่วนตัวของลูกจ้างโดยแท้แล้ว ก็ไม่ใช่ทางการที่จ้าง เช่น ลูกจ้างขับรถของนายจ้างไปปฏิบัติหน้าที่ แล้วไปลักทรัพย์ หรือทำร้ายผู้อื่นเป็นเรื่องส่วนตัว แม้นายจ้างยินยอมให้ลูกจ้างเอารถไปก็ไม่ใช่ทางการที่จ้าง

หากการกระทำของลูกจ้างนั้นเป็นการกระทำในทางการจ้างแล้ว นายจ้างต้องร่วมรับผิดด้วย ซึ่งเป็นการรับผิดตามที่กฎหมายบัญญัติให้ร่วมรับผิดแม้นายจ้างจะมิได้เป็นผู้กระทำละเมิดก็ตาม แต่นายจ้างสามารถไล่เบี้ยเรียกค่าสินไหมทดแทนคืนจากลูกจ้างได้และกรณีความเสียหายที่เกิดจากสัตว์ แม้สัตว์จะทำละเมิดไม่ได้ หากสัตว์นั้นมีเจ้าของและสัตว์นั้นไปทำความเสียหายแก่ผู้อื่นก็ต้องถือว่าเป็นความประมาทเลินเล่อของเจ้าของหรือคนที่เลี้ยงสัตว์นั้นด้วย ซึ่งกฎหมายได้บัญญัติไว้เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมแก่ผู้ที่ได้รับความเสียหายอันเกิดจากการกระทำ ของสัตว์นั้น

กฎหมายจึงให้ถือว่าเป็นความประมาทเลินเล่อของเจ้าของหรือคนที่เลี้ยงสัตว์นั้น ความเสียหายที่เกิดจากสัตว์นั้นไม่เฉพาะแต่ไปกัดผู้อื่นหรือสัตว์อื่นเท่านั้น อาจเกิดขึ้นจากการวิ่งไปชนร้านค้า ทำให้ข้าวของเสียหายหรือวิ่งเข้าไปในบ้านของผู้อื่นแล้วไปทำให้ทรัพย์สินในบ้านนั้นได้รับความเสียหาย เจ้าของหรือผู้ที่รับเลี้ยงสัตว์นั้นต้องรับผิด แต่ความรับผิดของเจ้าของหรือผู้รับเลี้ยงสัตว์นั้นไม่ได้คงอยู่ตลอดไปแต่อาจสิ้นสุดลงได้ หากเจ้าของสัตว์นั้นได้นำไปปล่อยหรือขายต่อให้กับผู้อื่น เมื่อไม่ใช่เจ้าของสัตว์นั้นแล้ว แม้สัตว์นั้นไปทำความเสียหายให้กับผู้อื่นผู้ที่เคยเป็นเจ้าของก็ไม่ต้องรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนอีกทั้งยังมีความเสียหายจากโรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้าง หรือต้นไม้ ที่เกิดขึ้นเพราะเหตุที่ทรัพย์ดังกล่าวชำรุดบกพร่องหรือบำรุงรักษาไม่เพียงพอ เช่น บ้านที่ปล่อยทิ้งร้างทรุด

ล้มไปทับ

ล้มไปทับคนตาย เจ้าของบ้านย่อมต้องรับผิด จะอ้างว่าบ้านนั้นตนไม่ได้อยู่อาศัยแล้ว เพื่อให้ตนพ้นความรับผิดไม่ได้แต่จะอ้างให้พ้นความรับผิดได้ก็ต่อเมื่อ ได้ใช้ความระมัดระวังตามสมควรเพื่อป้องกันมิให้เกิดความเสียหายขึ้นแล้ว แต่หากบ้านนั้นให้ผู้อื่นเช่าไปแล้ว ก็ต้องถือว่าผู้เช่าเป็น ผู้ครอบครองทรัพย์ หากเกิดความเสียหายขึ้นต่อผู้อื่นเจ้าของบ้านนั้นไม่ต้องรับผิดและกรณีความเสียหายที่เกิดขึ้นจากยานพาหนะอันเดินด้วยเครื่องจักรกล เช่นรถยนต์ เรือยนต์ รถไฟ เครื่องบิน ผู้ควบคุมหรือครอบครองยานพาหนะนั้นต้องรับผิด หรือทรัพย์ที่เป็นอันตรายได้โดยสภาพ เช่นกระแสไฟฟ้าหากจ่ายกระแสไฟฟ้าไปตามสายแล้วเกิดขาดทำให้ไฟดูดคนตาย ผู้ครอบครองทรัพย์ขณะเกิดเหตุย่อมต้องรับผิดในการกระทำนั้น

การกระทำละเมิดตามที่กล่าวมาข้างต้น เป็นการกระทำระหว่างเอกชนกับเอกชน อย่างไรก็ตาม ยังมีความรับผิดทางละเมิดอีกประเภทหนึ่ง ที่เกิดจากการกระทำโดยเจ้าหน้าที่ของรัฐ ในการปฏิบัติหน้าที่ไม่ว่าจะเป็นการกระทำต่อบุคคลภายนอกหรือหน่วยงานของรัฐ ตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ.2539 ซึ่งตามพระราชบัญญัติดังกล่าว มุ่งให้ความคุ้มครองแก่เจ้าหน้าที่ของรัฐที่ได้กระทำละเมิดในการปฏิบัติหน้าที่ แต่โดยผลของการกระทำยังเป็นละเมิดอยู่ และผู้ถูกกระทำยังคงมีสิทธิได้รับการชดเชยความเสียหายเพียงแต่ในแง่ของผู้กระทำที่เป็นเจ้าหน้าที่หากกระทำละเมิดภายในเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด

กล่าวคือกระทำละเมิดในขณะปฏิบัติหน้าที่ และการกระทำนั้นไม่ได้เกิดจากการจงใจ หรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงอันเป็นเหตุให้เกิดความเสียหายต่อบุคคลอื่น ๆ หรือหน่วยงานของรัฐแล้ว เจ้าหน้าที่ผู้นั้นไม่ต้องรับผิดต่อผู้เสียหายในผลแห่งละเมิดเป็นการส่วนตัว แต่หน่วยงานของเจ้าหน้าที่ผู้นั้น เป็นผู้รับผิดชอบต่อความเสียหายอันเกิดจากการละเมิดนั้น และหากเจ้าหน้าที่ของรัฐผู้กระทำละเมิดได้ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่บุคคลภายนอกผู้ได้รับความเสียหายไปแล้ว โดยที่ตนเองไม่ต้องรับผิด เจ้าหน้าที่ผู้นั้นมีสิทธิเรียกค่าสินไหมทดแทนคืนจากหน่วยงานต้นสังกัดของตนเองได้ ในทำนองกลับกันหากได้กระทำโดย จงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงแล้ว เจ้าหน้าที่ผู้กระทำนั้นจะต้องรับผิดเป็นการส่วนตัว เมื่อหน่วยงานต้นสังกัดได้ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่บุคคลผู้มีสิทธิอันเนื่องมาจากการกระทำละเมิดแล้ว ย่อมเรียกค่าสินไหมทดแทนที่ชดใช้แก่บุคคลภายนอกผู้ได้รับความเสียหายคืนจากเจ้าหน้าที่ผู้กระทำละเมิดได้ต่อไป ดังนั้นเจ้าหน้าที่ของรัฐ จึงต้องปฏิบัติหน้าที่ด้วยความระมัดระวัง รอบคอบ เพราะหากเกิดความเสียหายขึ้นมาแล้ว ย่อมส่งผลกระทบถึงตนและหน่วยงานที่ตนสังกัดได้

เมื่อได้ทราบการกระทำที่เป็นละเมิดและผลของการกระทำละเมิดแล้ว จึงควรหลีกเลี่ยงหรือพึงระมัดระวัง เพื่อมิให้เกิดความเสียหายแก่ผู้อื่นหรือทรัพย์สินของผู้อื่นซึ่งนอกจากจะทำให้ผู้อื่นได้รับความเดือดร้อนแล้วตัวผู้กระทำเองย่อมได้รับความเดือดร้อนเช่นเดียวกันในการที่จะต้องเสียเงินเพื่อชดใช้ค่าสินไหมทดแทนหรืออาจต้องขึ้นโรงขึ้นศาล ทำให้เสียทั้งเวลาและทรัพย์สิน ไม่ว่าจะได้กระทำในฐานะบุคคลธรรมดาหรือในฐานะเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐก็ตาม

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

บ้านจอมยุทธ [เมนูหลัก]


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา สรรพคุณ : แก้โง่คำแนะนำ : ควรเก็บไว้ใน Favorite หรือ ตั้งเป็นหน้าแรก | วัตถุประสงค์ |นโยบายความเป็นส่วนตัว | ติดต่อเว็บมาสเตอร์ : baanjomyut@yahoo.com : facebook