บ้านจอมยุทธ [เมนูหลัก]

[ ปิด ] ⇛ หน้าบ้าน ⇛ ห้องสมุด ⇛ ห้องร้อยบุปผา ⇛ ห้องนิจนิรันดร์ ⇛ หอพระไตร ⇛ สะพายเป้ แบกกล้อง ท่องโลก ⇛ ชุมนุมจอมยุทธ ⇛ e-book ⇛ สมุดเยี่ยม

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

วรรณกรรม สุภาษิต ข้อคิด คำคม สำนวน โวหาร งานเขียน >>

นิราศเมืองสุพรรณของสุนทรภู่

นิราศเมืองสุพรรณของสุนทรภู่และเสมียนมี
บันทึกการเดินทางและการอ่านเพื่อเข้าถึงเรื่องเล่าท้องถิ่น

วารุณี โอสถารมย์

คำอธิบายเพิ่มเติม


แนวคิดเรื่องบุญนี้เป็นการอธิบายที่สอดคล้องกับการศึกษาเรื่อง โลกทัศน์ทางการเมืองของสุนทรภู่ โดยสมบัติ จันทรวงศ์(สมบัติ จันทรวงศ์ 25:284-6,292-4)ความคิดทางสังคมของสุนทรภู่ วางอยู่บนพื้นฐานความเชื่อเรื่องบุญ-กรรม ว่าเป็นเครื่องกำหนดทางฐานะทางสังคมของแต่ละคนให้แตกต่างกัน ตั้งแต่การถือกำเนิด ดังนั้นฐานะของเจ้านายจึงเป็นผู้มีบุญที่เกิดจากการสั่งสม และสามารถแผ่ขยายออกไปให้ข้าไทที่มีฐานะต่ำกว่าได้” พึ่งบุญ” หรือให้การอุปถัมภ์ ผู้มีบุญสูงสุดคือพระมหากษัตริย์ ยังถือว่าเป็นผู้มีอำนาจสูงสุด และอยู่เหนือชีวิตข้าไท บุญนี้ยังสัมพันธ์กับบารมีของกษัตริย์แต่ละองค์อีกด้วย

แต่อย่างไรก็ดี”กรุง”ที่เป็นกรุงเทพฯราชธานีในต้นคริสต์ศตวรรษที่ 19 ยังมีการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจการผลิตเพื่อการค้าและการขยายตัวของระบบเงินตรา ที่มีผลต่อการปรับเปลี่ยนโลกทัศน์ของผู้คนในกรุงซึ่งรวมถึงกวีผู้เขียนนิราศสุพรรณทั้งสองคน งานของนิธิ เอียวศรีวงศ์เรื่อง “วัฒนธรรมกระฎุมพี กับวรรณกรรมต้นรัตนโกสินทร์” (นิธิ เอียวศรีวงศ์ 2527ก. 1-234) ก็ชี้ถึงความเปลี่ยนแปลงของกรุงเทพฯในฐานะเมืองมหานคร 2 อย่าง คือ การขยายตัวของประชากรที่ประกอบด้วยผู้คนต่างแดน หลากหลายชาติและภาษา และการเป็นชุมชนค้าขายนั้น มีผลต่อความรู้สึกนึกคิดชาวเมืองตั้งแต่ผู้นำลงมาจนถึงราษฎรให้มีรสนิยมและจิตสำนึกแบบกระฎุมพี ที่ให้ความสำคัญกับการค้าขายโดยถือว่าเป็นเครื่องบ่งบอกถึงความเจริญและความอยู่ดีมีสุข โดยเฉพาะการค้ากับต่างประเทศที่นำเอาพ่อค้าและชาวต่างชาติเข้ามาอยู่ในกรุงเทพฯ พร้อมกับการนำเอาแบบแผนความคิดศิลปวัฒนธรรมแปลกใหม่เข้ามา ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบอาคาร การแต่งกาย ดนตรี การละเล่น ศิลปะ ละครรำที่เป็นแบบชนชาติต่างๆทั้งอินเดีย จีนและยุโรป การค้ายังเป็นการสั่งสมความมั่งคั่งทางวัตถุ ทั้งหมดนี้สร้างสีสัน เสียงและความเคลื่อนไหวให้กับชีวิตชาวเมือง

แต่สำหรับพื้นที่เมืองชนบทและป่านั้น พบการศึกษาของธงชัย วินิจจกูล (1993) ถึงพื้นที่ส่วนรอยต่อที่เป็นหัวเมืองกับป่านี้ไว้อย่างน่าสนใจ เขาใช้บันทึกการเดินทางของผู้คนในสมัยรัชกาลที่ 5 อธิบายการแบ่งพื้นที่ความแตกต่างของผู้คนในสังคมไทย โดยระบุถึงฐานะของคนยุคต้นรัตนโกสินทร์ที่อยู่รอบนอกศูนย์กลางไว้ 2 กลุ่มคือ กลุ่ม “ชาวบ้านนอก” ซึ่งอยู่ในเมืองชนบท และกลุ่ม “ชาวบ้านป่า” หรือ "ชาวป่า” ที่อยู่ในป่า โดยไม่ใช้เหตุผลความแตกต่างทางชาติพันธุ์ หรือวัฒนธรรม เพราะในยุคนั้น สยามมีสภาพเป็นแอ่งหล่อหลอมประชากรหลากหลายทางชาติพันธุ์ในพระราชอาณาจักร เนื่องจากสังคมยุคนั้นได้สร้างภาพให้กษัตริย์สยามมีฐานะเป็นพระโพธิสัตว์หรือจักรพรรดิราช ที่แผ่บารมีปกครองผู้คนด้วยเมตตาธรรม จึงทำให้ประชากรจากต่างดินแดนเคลื่อนย้ายเข้ามาพึ่งพระบรมโพธิสมภาร

คนเหล่านี้ถูกนโยบายรัฐจัดแบ่งกำลังคน ให้ออกไปตั้งถิ่นฐานยังหัวเมืองต่างๆ ทั้งชั้นนอกและชั้นใน เพื่อทำหน้าที่ปกป้องและหล่อเลี้ยงกรุงเทพฯอันเป็นราชธานี ฐานะความเป็น “ชาวบ้านนอก”และ “ชาวบ้านป่า” ยังถูกทำให้ลดหลั่นแตกต่างกัน นั่นคือ “ชาวบ้านนอก” ที่อยู่ในพื้นที่ “เขตปัจจันตประเทศ” หรือพื้นที่ที่อยู่รอบนอกกรุง นั้นถูกทำให้หมายถึงหรือเข้าใจว่าเป็นพื้นที่ห่างไกลศูนย์กลาง คือ กรุงที่มีฐานะเป็นศูนย์กลางจักรวาลทางพุทธศาสนา และเป็นพุทธศาสนาที่ดีงาม เป็นสัญลักษณ์แห่งผู้เจริญ “ชาวบ้านป่า” ที่อยู่ในพื้นที่ป่านั้นยิ่งถูกทำให้เห็นว่าไกลออกไปจากศูนย์กลางยิ่งกว่า และพื้นที่ป่าก็ยังถูกนิยามเข้าไว้ด้วยกันกับพื้นที่ป่าเถื่อนที่เป็นอันตรายแม้ว่าจะเต็มไปด้วยความท้าทายระหว่างการเดินทาง(ธงชัย วินิจจะกุล. 1993.)

โลกทัศน์หรือความคิดเชิงอุดมคติได้รับการศึกษาถือไว้อย่างหลากหลายตามที่กล่าวมานี้ มีอิทธิพลต่อการกำหนดเจตนคติ อันเป็นโครงเรื่องที่ปรากฏในการอ่านนิราศสุพรรณทั้งของสุนทรภู่ และเสมียนมี เนื่องจากกวีผู้แต่งนิราศทั้งสองเรื่องต่างมีชีวิตและประสบการณ์ที่ถูกหล่อหลอมภายใต้ความคิด ความเชื่อและค่านิยมทางวัฒนธรรม

นิราศสุพรรณ บันทึกความยากลำบากของการเดินทาง
โครงเรื่องนิราศสุพรรณ
กรุง
เส้นทางสู่เมืองสุพรรณ
เมืองสุพรรณ
ป่า
เรื่องเล่าท้องถิ่น
การผลิตและภาวะความเป็นอยู่
ด่านและศาลอารักษ์
ตำนานท้องถิ่นสุพรรณ
วัฒนธรรมชาวกรุงพบวัฒนธรรมชาวบ้าน
กลุ่มชาติพันธุ์
ไหว้พระและศรัทธาพุทธ
ไม้ ปลา นก แร่ : ธรรมชาติวิทยาในนิราศสุพรรณ
คำอธิบายเพิ่มเติม
บรรณานุกรม

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

บ้านจอมยุทธ [เมนูหลัก]


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา สรรพคุณ : แก้โง่คำแนะนำ : ควรเก็บไว้ใน Favorite หรือ ตั้งเป็นหน้าแรก | วัตถุประสงค์ |นโยบายความเป็นส่วนตัว | ติดต่อเว็บมาสเตอร์ : baanjomyut@yahoo.com : facebook