บ้านจอมยุทธ [เมนูหลัก]

[ ปิด ] ⇛ หน้าบ้าน ⇛ ห้องสมุด ⇛ ห้องร้อยบุปผา ⇛ ห้องนิจนิรันดร์ ⇛ หอพระไตร ⇛ สะพายเป้ แบกกล้อง ท่องโลก ⇛ ชุมนุมจอมยุทธ ⇛ e-book ⇛ สมุดเยี่ยม

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

วิทยาศาสตร์ ดาราศาสตร์ ฟิสิกส์ เคมี ชีววิทยา >>

อันตรายจากกัมมันตภาพรังสี

         การวัดปริมาณรังสีทำได้โดยอาศัยการวัดปริมาณของไอออนของแก๊สที่แตกตัว ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อรังสีผ่านเครื่องวัด หรือผ่านไปในฟิล์มที่ไวต่อแสง จะทำให้เกิดภาพขึ้น ปริมาณของภาพหรือเส้นแนวทางที่เกิดขึ้นนี้ จะเป็นปฏิภาคโดยตรงกับความเข้มของรังสี

เครื่องมืออิเล็กทรอนิกส์ที่ใช้กันโดยทั่วไปสะดวกต่อการวัดและเป็นแบบง่ายที่สุด ได้แก่ ไกเกอร์มูลเลอร์เคาเตอร์ (Geiger-Muller counter) หรือเรียกว่า เครื่องนับไกเกอร์ หัววัดทำด้วยโลหะ (ทองแดงหรือทองเหลือง) หรือหลอดแก้วที่มีโลหะฉาบผิวในหลอดก็ได้


ภาพส่วนประกอบอย่างง่ายของเครื่องมือวัดไกเกอร์

การทำงานของเครื่องนับไกเกอร์ สรุปได้ย่อๆ ดังนี้

เมื่ออนุภาคที่มีประจุผ่านไปในหัววัด จะทำให้แก๊สในหลอดแตกตัวเป็นไออน ไอออนบวกนั้นจะเคลื่อนที่ไปยังผิวของหลอด ส่วนอิเล็กตรอนจะวิ่งเข้าสู่เส้นลวด ดังนั้น แก๊สที่อยู่ในหลอดจะทำหน้าที่เป็นตัวนำไฟฟ้า ทำให้มีสัญญาณไฟฟ้าอยู่ในวงจร ซึ่งต่อเข้ากับเครื่องนับสัญญาณ เครื่องนับนี้จะวัดปริมาณของรังสีได้



โดยทั่วไป การพิจารณาว่า รังสีจากธาตุกัมมันตรังสีจำนวนหนึ่งๆ มีปริมาณหรือความแรงของรังสีมากน้อยเพียงใด อาจพิจารณาได้ 2 วิธี

  1. พิจารณาจากอัตราการสลาย ที่เรียกว่า กัมมันตภาพของธาตุกัมมันตรังสีจำนวนนั้น ธาตุจำนวนหนึ่งที่มีกัมมันตภาพรังสีสูง ย่อมให้ปริมาณรังสีมากกว่าธาตุอีกจำนวนหนึ่งที่มีกัมมันตภาพต่ำในช่วงเวลาเดียวกัน
     
  2. พิจารณาจากการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมเมื่อได้รับรังสี เช่น ดูว่าเมื่อให้รังสีนั้นผ่านเข้าไปในอากาศ จะทำให้อากาศแตกตัวเป็นไอออนมากน้อยเพียงใด วิธีนี้จะมีความสัมพันธ์กับปริมาณรังสีที่ธาตุกัมมันตรังสีนั้นแผ่ออกมาโดยตรง จึงนิยมเรียกว่า ขนาดของรังสี (Radiation dose)

หน่วยที่เกี่ยวข้องกับปริมาณของรังสีจากธาตุกัมมันตรังสี จึงจำแนกได้เป็น 2 หน่วย คือ หน่วยของกัมมันตภาพ (activity units) กับหน่วยของขนาดรังสี (Radiation dose)

หน่วยของขนาดรังสี

หน่วยของขนาดรังสี (radiation dose units) อาจแบ่งได้ 3 ประเภท คือ

  1. Exposure dose เป็นหน่วยที่กำหนดขึ้น โดยการวัดปริมาณการแตกตัวเป็นไอออนของอากาศ เมื่อได้รับรังสี ได้แก่

    เรินต์เกน (Rontgen unit , R) เป็นหน่วยที่ใช้วัดปริมาณรังสีเอกซ์หรือรังสีแกมมา ขนาดรังสี 1 เรินต์เกน คือ ปริมาณรังสีที่สามารถให้พลังงาน 8.78 มิลลิจูด แก่อากาศแห้งมวล 1 กิโลกรัม ในภาวะมาตรฐาน
     
  2. Absorbed dose เป็นหน่วยที่ใช้วัดปริมาณรังสี โดยพิจารณาจากปริมาณพลังงาน ที่รังสีให้แก่ธาตุหรือวัตถุดูดกลืนไว้ ได้แก่

    เรพ (Roentgen equivalent physical, Rep) เป็นหน่วยวัดขนาดของรังสีใดๆ ได้กำหนดไว้ว่า 1 Rep คือ ปริมาณรังสีที่สามารถทำให้เนื้อเยื่อสิ่งมีชีวิตเท่ากันกับเมื่อได้รับรังสีเอ็กซ์ปริมาณ 1 เรินต์เกน เนื้อเยื่อสิ่งมีชีวิต (biological tissue) มีพลังงานเพิ่มขึ้น ซึ่งคิดเทียบได้เป็นพลังงาน 93 เอิร์กต่อกรัม ของเนื้อเยื่อนั้น ปัจจุบันนิยมใช้หน่วย rad แทนหน่วย Rep เพราะหน่วย Rep มีค่าไม่แน่นอน

    แรด (radiation absorbed dose, rad) เป็นหน่วยที่บอกถึงขนาดรังสีที่ถูกดูดกลืนในมวลสาร โดยกำหนดว่า รังสี 1 rad คือ ปริมาณรังสีที่ทำให้วัตถุมีพลังงาน 0.01 จูล ต่อมวล 1 กิโลกรัมของวัตถุนั้น
     
  3. RBE (Relative Biological Effectiveness dose) เป็นหน่วยที่วัดปริมาณรังสีที่มนุษย์ได้รับโดยเปรียบเทียบผลทางชีวภาพของร่างกายเทียบเท่ากับรังสีเบตา หรือรังสีแกมมา

    เรม (rontgen equivalent man, rem) รังสี 1 rem คือ ปริมาณรังสีใดๆ ที่สามารถทำให้เกิดผลทางชีววิทยาต่อร่างกายเทียบเท่ากับรังสีเบตา หรือรังสีแกมมา 1 เรินต์เกน

    ถ้า RBE มีค่ามาก ผลของรังสีที่เกิดแก่เนื้อเยื่อก็จะรุนแรงมาก ค่า RBE สำหรับรังสีชนิด ต่าง ๆ ดูได้จากตาราง ซึ่งค่า RBE ขึ้นอยู่กับพิสัย (Range ) ของรังสีชนิดนั้น ๆ ด้วย

กัมมันตภาพรังสีในธรรมชาติ
อันตรายจากกัมมันตภาพรังสี
สัญลักษณ์เตือนภัยจากรังสี
การป้องกันรังสี

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

บ้านจอมยุทธ [เมนูหลัก]


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา สรรพคุณ : แก้โง่คำแนะนำ : ควรเก็บไว้ใน Favorite หรือ ตั้งเป็นหน้าแรก | วัตถุประสงค์ |นโยบายความเป็นส่วนตัว | ติดต่อเว็บมาสเตอร์ : baanjomyut@yahoo.com : facebook