บ้านจอมยุทธ [เมนูหลัก]

[ ปิด ] ⇛ หน้าบ้าน ⇛ ห้องสมุด ⇛ ห้องร้อยบุปผา ⇛ ห้องนิจนิรันดร์ ⇛ หอพระไตร ⇛ สะพายเป้ แบกกล้อง ท่องโลก ⇛ ชุมนุมจอมยุทธ ⇛ e-book ⇛ สมุดเยี่ยม

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

สุขภาพ ความงาม อาหารและยา สมุนไพร สาระน่ารู้ >>

การแพทย์แผนโบราณ

เภสัชวัตถุ

พืชวัตถุ

พืชจำพวกต้น
พืชจำพวกเถา-เครือ
พืชจำพวกหัว-เหง้า
พืชจำพวกผัก
พืชจำพวกหญ้า
ว่าน
เห็ด

พืชจำพวกหัว-เหง้า

ได้แก่ พรรณไม้ที่ไม่ใช้หัวหรือเหง้าฝังลงดิน ส่วนมากเป็นพืชล้มลุก เมื่อเข้าฤดูฝน ฝนตกลงมาก็แตกหน่อออกต้นเจริญงอกงาม และเมื่อถึงฤดูแล้ง ฝนไม่มีก็เหี่ยวเฉาลง ล้มแห้งตายไป เมื่อถึงฤดูฝนก็แตกหน่อเจริญงอกงามมาใหม่อีกเป็นดังนี้เรื่อยไป บางชนิดก็ทนทานต่อความแห้งแล้งได้ดี บางชนิดทนทานต่อความแห้งแล้งไม่ค่อยได้ แล้วแต่ชนิดของพืช จะกำหนดแน่นอนไม่ได้ แต่ที่เรียกกันว่าตัวนั้น ต้องมีลักษณะกลม ถ้ายาวก็ต้องมีลักษณะกลมมากกว่า เหง้านั้น อาจเป็นลักษณะแบนเป็นปุ่มเป็นแง่งหรือยาวรี มีลักษณะต่างๆ กัน พวกหัว เช่น หัวบุก หัวกลอย และหัวกระดาด ส่วนหง้าและแง่งจะหาดูได้ง่าย เช่น เหง้าสับปะรด เหง้าข่า แง่งขิง แง่งไพล แง่งกระชาย และหาข้อพึงสังเกตเอาไว้ว่ามีลักษณะเป็นอย่างไร พวกนี้ตามท้องถิ่นทั่วๆ ไปนิยมเรียกกันว่าหัว หรือเหง้า ตัวอย่างดังต่อไปนี้

กระชาย ไม้ล้มลุกลงหัว มี 3 ชนิด คือ กระชายเหลือง กระชายดำ กระชายแดง นิยมใช้อย่างเหลือง

กระชายผีมด หรือหัวร้อยรู ไม่ใช่ไม้ลงหัว เป็นพวกกล้วยไม้เป็นโป่งใหญ่ที่ข้อ และลำต้น

กระแตไต่ไม้ ลักษณะคล้ายกล้วยไม้ เกาะอยู่บนต้นไม้ใหญ่ๆ

กะทือ ไม้ลงหัวจำพวกขิง

กะทือป่า ไม้ลงหัว

หัว เหง้า รสขมขื่นเล็กน้อย สรรพคุณ บำรุงน้ำนมสตรีให้บริบูรณ์ แก้ปวดมวนในท้อง แก้บิด ขับผายลม ขับปัสสาวะ หัวกะทือหมกไฟฝนกับน้ำปูนใส รับประทานแก้ปวด เบ่ง แก้บิด แก้เสมหะเป็นพิษ แก้แน่นหน้าอก กล่อมอาจม ขับน้ำย่อยอาหารให้ลงลำไส้

กลอย ไม้ลงหัว

กระวาน ไม้มีเหง้าหรือหน่อคล้ายข่า มี 2 ชนิด คือ ชนิดขาว และชนิดดำ สรรพคุณเหมือนกัน

ขมิ้นชัน ไม้ลงหัว

ขมิ้นอ้อย ไม้ลงหัว

ข่าใหญ่ (ข่าหลวง) เป็นพืชลงหัวจำพวกกระวาน โคนต้นขาว หัวขาว

ข่าตาแดง ลักษณะเหมือนข่าใหญ่ แต่เล็กกว่าเล็กน้อย โคนต้นสีแดง หน่อขึ้นใหม่แดง รสจัดกว่าข่าหลวง

ข่าลิง (ข่าเล็ก ข่าน้อย) ลักษณะเหมือนข่าใหญ่ทุกประการ แต่เล็กกว่าเท่าตัว

ข่าน้ำ (ดาหลา) ต้นใบคล้ายข่า แต่เล็กกว่า ต้นเอนคล้ายกะทือ

 

ข้าวเย็นใต้ ไม้เลื้อยลงหัวชนิดนี้ เนื้อในหัว สีขาว

ข้าวเย็นเหนือ ไม้เถาลงหัว เนื้อในหัวสีเหลือง

ขิงแคลง (ขิงป่า) ไม้ลงหัว หรือลงแง่ง แต่เล็กกว่าขิงบ้าน

ขิงบ้าน ไม้ลงหัวจำพวกเป็นแง่ง หรือเหง้า

เข้าค่า ไม้ต้นลงหัว

คล้า หรือ คลุ้ม ไม้ลงหัวหรือเหง้า เป็นกอคล้ายข่า

ง่อนตาหงาย ไม้ต้นเล็กๆลงหัว

ดองดึง ไม้เถาเลื้อยขนาดเล็กลงหัว

เต่าเกียด ไม้พุ่มลงหัว

ถั่วพู ไม้เถาเลื้อยชนิดลงหัว

ท้าวยายม่อม ไม้ชนิดลงหัว

บุก ไม้ล้มลุกลงหัว

บัวน้ำ บัวสาย อันที่จริงจำพวกบัวน้ำหรือบัวสายนี้ เป็นพืชประเภทที่อยู่ในน้ำมีหัวและเหง้าด้วยก็เลยเอามาอธิบายในพืชจำนวนนี้ด้วย คือ

บัวบกป่า ไม้ลงหัว (บัวสันโดษ)

บัวหลวง ไม้จำพวกเหง้า มีชนิดต่างๆ ดังนี้

ปรงบ้าน ไม้พุ่มลงหัว

ปรงป่า ไม้ลงหัวใหญ่

เปราะหอมขาว ไม้ลงหัวชนิดเดียวกับเปราะหอมแดง

เปราะหอมแดง ไม้ลงหัวจำพวกมหากาฬ

พุทธรักษาดอกแดง ไม้ล้มลุกลงหัว

ไพล ไม้ลงหัว

มหากาฬ (ว่านมหากาฬ) ไม้ลงหัว

มหาสสดง ไม้กอลงหัว

ยั้ง ไม้เถาเลื้อยลงหัว

เร็ดหนู ไม้ต้นเล็ก ๆ ลงหัว

ลำพันแดง หรือ ลำพันข้าว ไม้ลงเหง้าอยู่ริมทะเล

หวานตะมอย ไม่ใช่ไม้ลงหัว (พวกกล้วยไม้)

สิงหโมรา ไม้กอลงเหง้า ลำต้นเป็นหนามสีแดง

โสม ไม้เถาลงหัว มีโสมจีนและโสมอเมริกา จีนเรียก จินเส็ง จะนำมาใช้ได้ต้องมีอายุ 7 – 8 ปี

โหรา ไม้ต้นเล็ก ๆ ลงหัว ส่วนมากได้มาตาดประเทศจีน ในประเทศไทยมีบ้างเล็กน้อย

อุตพิด ไม้กอลงหัว

หลักในการพิจารณาตัวยา 5 ประการ
พืชวัตถุ
สัตว์วัตถุ
ธาตุวัตถุ
ตัวยาเรียกได้หลายชื่อ
ตัวยาที่มีสรรพคุณใกล้เคียงกัน
การเก็บยา
ตัวยาประจำธาตุ
สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน
สมุนไพรที่เป็นพืชเศรษฐกิจ
สีผสมอาการจากธรรมชาติ

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

บ้านจอมยุทธ [เมนูหลัก]


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา สรรพคุณ : แก้โง่คำแนะนำ : ควรเก็บไว้ใน Favorite หรือ ตั้งเป็นหน้าแรก | วัตถุประสงค์ |นโยบายความเป็นส่วนตัว | ติดต่อเว็บมาสเตอร์ : baanjomyut@yahoo.com : facebook