บ้านจอมยุทธ [เมนูหลัก]

[ ปิด ] ⇛ หน้าบ้าน ⇛ ห้องสมุด ⇛ ห้องร้อยบุปผา ⇛ ห้องนิจนิรันดร์ ⇛ หอพระไตร ⇛ สะพายเป้ แบกกล้อง ท่องโลก ⇛ ชุมนุมจอมยุทธ ⇛ e-book ⇛ สมุดเยี่ยม

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

มิลินทปัญหา

พระประวัติสังเขปของ สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (จวน อุฏฐายีมหาเถร) สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก

อธิบายท้ายเรื่อง (6)

           แต่ข้อแตกต่างกันนั้นก็น่าสนใจ และก็เป็นสิ่งที่สำคัญเหมือนกัน เพราะแสดงให้เห็นถึงแนวคิดของพระคันถรจนาจารย์ และแสดงให้เห็นถึงจุดประสงค์ที่พระคันถรจนาจารย์เหล่านั้น มุ่งหมายในการแก้ไขเพิ่มเติมและตัดทอนถอนไป และเพราะการกระทำดังนี้ ช่วยให้เราได้รู้ว่าท่านเหล่านั้นนับถือนิกายไหน และเป็นเครื่องมือสำหรับพิจารณาปัญหาเกี่ยวกับความก่อนหลังและความใกล้เคียงกันกับต้นฉบับเดิมของแต่ละฉบับด้วย ข้อแตกต่างกันนั้น ดังต่อไปนี้
ชื่อคัมภีร์
            ฉบับจีน : นาเซียนปีคิวคิน : นาเซียนภิกษุสูตร
            ฉบับบาลี : มิลินทปัญหา
            ดังกล่าวมานี้ ฉบับจีน จัดคัมภีร์นี้เป็นสูตรหนึ่งในบรรดาพระสูตรทั้งหลาย แม้ว่าจะไม่เริ่มต้นพระสูตรด้วยคำที่ใช้กันเป็นแบบมาว่า “เอวมเม สุตํ” ก็ตาม สำหรับสูตรนี้ จีนเลือกเอาชื่อของภิกษุมาเป็นชื่อของคัมภีร์ ส่วนบาลีเลือกเอาพระนามของพระเจ้าแผ่นดินมาเป็นชื่อของคัมภีร์โครงเรื่อง
ฉบับจีนมี 3 ตอน ตอนที่ 1 ตั้งแต่หน้า 57–57 ตอนที่ 2 ตั้งแต่หน้า 57–61 ตอนที่ 3 ตั้งแต่หน้า
           61–64 โดยไม่มีหัวเรื่องและคำลงท้าย ไม่มีการแบ่งเป็นแย่อหน้าต่าง ๆ ยกเว้น
           เฉพาะตอนจบและตอนขึ้นต้นของคัมภีร์เท่านั้น  
ฉบับบาลี แบ่งออกเป็น 7 ส่วน คือ
            วนที่ 1 อารัมภกถา ว่าด้วยเรื่องอดีตชาติของพระนาคเสนและของพระเจ้ามิลินท์
            ตั้งแต่หน้า 1–24
            ส่วนที่ 2 ประกอบด้วยลักขณปัญหา และนาคเสนมิลินทปัญหา หน้า 25–64
            ส่วนที่ 3 วิเมตจเฉทนปัญหา หน้า 65–89
            ส่วนที่ 4 เมณฑกปัญหา หน้า 90–328
            ส่วนที่ 5 อนุมานปัญหา หน้า 329–362
            ส่วนที่ 6 โอปัมกถาปัญหา หน้า 363–419
            ส่วนที่ 7 มิลินทอรหัตตภาวะ หน้า 419–420
            ดังกล่าวมานี้ ฉบับจีนไม่มีส่วนที่ 4-7 ของฉบับบาลี
ปุจฉาวิสัชนา
            ฉบับจีน มีเพียง 69 ปุจฉาวิสัชนา
            ฉบับบาลี มีเพิ่มเติมออกไปอีก 12 ปุจฉาวิสัชนา (เป็น 81)
ลำดับของปุจฉาวิสัชนา
            ลำดับของปุจฉาวิสัชนา กล่าวได้ว่าเหมือนกัน ยกเว้นเฉพาะใน 2 อุปมา คือ
            1 ฉบับจีน จัด สัทธา ไว้ก่อน สีล แต่ฉบับบาลีจัด สีล ไว้ก่อน สัทธา
            2 ปุจฉาวิสัชนาเกี่ยวกับความเป็นสัพพัญญูจองพระพุทธเจ้านั้น ในฉบับบาลีจัfวางไว้ห่างออกไปมาก 

 อดีตชาติของพระเจ้ามิลินท์และพระนาคเสน
            เรื่องอดีตชาติของพระนาคเสนและพระเจ้ามิลินท์ในสองฉบับนั้น แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิงทีเดียว ดังที่จะได้แสดงให้เห็นหลักฐาน ดังต่อไปนี้
            1 ฉบับบาลีเริ่มเรื่องในสมัยของพระกัสสปพุทธเจ้า กล่าวถึงสามเณรรูปหนึ่ง ซึ่งไม่นำพาต่อคำสั่งที่พระเถระสั่งถึงสามครั้งสามหน จึงถูกพระเถระนั้นตีด้วยด้ามไม้กวาด สามเณรนั้น ขณะที่ร้องไห้ไปพลางทำธุระของตนไปพลางนั้น ก็ได้ตั้งวามปรารถนาขอให้มีอำนาจและรุ่งโรจน์เหมือนพระอาทิตย์เที่ยงวัน อนึ่ง สามเณรเมื่อเห็นคลื่นอันมหึหาของแม่น้ำคงคาซึ่งส่งเสียงดังสนั่นหวั่นไหวและพัดเข้ากระทบฝั่งด้วยกำลังแรง ก็ตั้งความปรารถนาขอให้เป็นผู้สามารถปราบการโต้วาทะทั้งหมดได้ เหมือนอย่างคลื่นของแม่น้ำคงคาฉะนั้น สามเณรก็ได้กลับมาเกิดเป็นพระเจ้ามิลินท์กษัตริย์แห่งสาคละ ในประเทศอินเดีย สมตามความปรารถนา ส่วนพระเถระ เมื่อลงไปในแม่น้ำและได้ยินการตั้งความปรารถนาของสามเณรดังนั้น ก็ตั้งความปรารถนาขอให้เป็นผู้สามารถแก้ปัญหาทั้งหลายที่สามเณรนั้นถามได้ทุกปัญหา เพราะความปรารถนานั้น ต่อมาพระเถระนั้นก็ได้เกิดเป็นพระนาคเสน


            ฉบับภาษาจีนแตกต่างจากฉบับบาลีอย่างสิ้นเชิง ฉบับจีนสืบสาวเรื่องอดีตขึ้นไปถึงเพียงสมัยของพระพุทธเจ้าองค์ปัจจัน ไม่ถึงสมียของพระกัสสปพุทธเจ้า กล่าวถึงสมัยที่พระพุทธเจ้าทรงอาเกียรณ์ด้วยการหลั่งไหลเข้ามาของเหล่าสาวกอย่างไม่หยุดหยั้ง และแล้วก็ทรงปลีกพระองค์ออกไปสู่ที่เร้น ครั้งนั้นพระยาช้างตัวหนึ่งใคร่จะปลีกตัวออกไปจากความวุ่นวายของโขลงช้าง จึงได้ติดตามพระองค์ไป เมื่อทรงรู้วาระจิตของช้างนั้น พระพุทธองค์ก็ทรงสั่งสอนธรรมแก่ช้างนั้น ช้างนั้นก็ได้รับใช้พระพุทธองค์ ด้วยการปัดกวาด ตักน้ำ และปราบทางเป็นที่สัญจรของพระพุทธองค์ กาลต่อมาช้างนั้นก็ตาย แล้วไปเกิดเป็นบุตรของสกุลพราหมณ์สกุลหนึ่ง เมื่อเติบใหญ่ขึ้นแล้ว ก็ได้สละครอบครัวออกไปศึกษาพาหิรลัทธิ พำนักอยู่ในป่าแห่งหนึ่ง ได้อาศัยอยู่ใกล้ ๆ กับฤาษีตนหนึ่ง และแล้วคนทั้งสองก็ได้กลายเป็นสหายกัน ในสองคนนั้นคนหนึ่งได้ตั้งความปรารถนาขอให้เป็นภิกษุและมานะพยายาม เพื่อความเป็นพระอรหันต์ แล้วเขาก็ได้เกิดใหม่เป็นนาเซียน ส่วนอีกคนหนึ่งก็ได้ตั้งความปรารถนาขอให้เป็นกษัตริย์ และสามารถทำให้ชนทั้งปวงปฏิบัติตามคำสั่งสอนของตน แล้วเขาก็ได้เกิดใหม่เป็นกษัตริย์มีลัน
            2 ฉบับบาลี มีข้อความยืดเยื้อคือกล่าวถึงเรื่องพระอรหันต์จำนวนนับไม่ถ้วน ไปอ้อนวอนยอใหมหาเสนเทวบุตรลงมาเกิดในมนุษยโลกเพื่อปราบพระเจ้ามิลท์และเพื่อคุ้มครองรักษาพระธรรม เรื่องมหาเสนเทวบุตรกลับมาเกิดใหม่เป็นพระนาคเสน ในตระกูลโสณุตตรพราหมณ์เรื่องพระนาคเสนศึกษาพระเวทและเรื่องราวต่างๆ ของพราหมณ์ เรื่อง พระโรหนะกำหนดวิธีที่จะชักนำพระนาคเสนให้มาบวช และศึกษาธรรมเรื่องพระโรหนะไปรับบาตร (ที่บ้านของพระนาคเสน) ประจำ เป็นเวลา 7 ปี 10 เดือนกระทั่งพบพระนาคเสนและบวชพระนาคเสนให้เป็นสามเณร และเรื่องพระโรหนะสองอภิธรรมแก่พระนาคเสน
            ในฉบับภาษาจีน กล่าวอย่างธรรมดา ๆ ว่านาเซียนนั้น เมื่ออายุได้ 14–15 ขวบ มีลุงฝ่ายบิดาอยู่คนหนึ่งชื่อ โลหัน ซึ่งเป็นพระอรหันต์และมีอิทธิฤทธิ์ นาเซียนได้มาเยี่ยมลุงและแจ้งให้ลุงทราบว่าตนมีความยินดีในพุทธธรรม และขอบวชด้วย ท่านโลหันสงสารนาเซียน จึงบวชให้เป็นสามเณร นาเซียนได้ท่องบ่นสวดมนต์ทุกวัน พิจารณาไตรตรองทั่วทั้งพระธรรมและพระวินัย จนได้บรรลุฌาน 4 และมีความเข้าใจในอรรถธรรมเป็นอย่างดี ในฉบับภาษาจีนไม่ได้กล่าวถึงการสอนอภิธรรมแก่พระนาคเสนเป็นครั้งแรก
            3 ในฉบับบาลี พระนาคเสนสอนอภิธรรมอันสุขุมคัมภีรภาพและหลักสุญญตาแก่อุบาสิกาคนหนึ่ง
            ในฉบับภาษาจีน นาเซียนสอนทาน ศีล และสวรรค์ แก่อุบาสกเมื่อรู้เขายินดีแล้ว จึงสอนธรรมอันลึกซึ้งยิ่งกว่านั้นแก่เขา เพราะสุญญตาธรรม อาจจะทำให้เขามีความทุกข์ใจก็ได้ ในฉบับภาษาจีนไม่ได้กล่าวถึงพระอภิธรรม
ข้อความที่ไม่ปรากฏในแต่ละฉบับ
            ข้อความที่ไม่มีในฉบับภาษาจีน
            1 ภิกษุสามเณรเกิดแล้วเกิดอีก เป็นเทวดาบ้าง เป็นมนุษย์บ้าง นับชาติไม่ถ้วนในระหว่างกัสสปพุทธกาล และโคตมพุทธกาล และพระโคตมพุทธเข้าได้ทรงพยากรณ์ภิกษุและสามเณรทั้งสองนั้น เหมือนกับที่ได้ทรงพยากรณ์เกี่ยวกับพระโมคคัลลีบุตรติสสะว่า หลังจากพุทธปรินิพพานแล้วได้ 500 ปี ท่านทั้งสอง จะปรากฏขึ้นในโลก ประกาศธรรม และช่วยขจัดความยุ่งยากต่าง ๆ เกี่ยวกับศาสนธรรมเสียได้
            2 ฉบับบาลี กล่าวถึงครูทั้งหก และกล่าวถึงการสนทนากันระหว่างพระเจ้ามิลินท์กับปูรณกัสสปและมักขลิโคสาล ซึ่งไม่สามารถจะตอบให้พระเจ้ามิลินท์พอพระทัยได้ และเป็นเหตุให้พระองค์ประกาศว่า ทั่วชมพูทวีป ว่าเปล่าจากสมณพราหมณ์ผู้สามารถจะโต้ตอบกับพระองค์เสียแล้ว
            3 ฉบับภาษาจีน ไม่ได้พูดถึงตอนที่ว่าด้วยเรื่องชุมนุมพระอรหันต์ที่ไปอ้อนวอนขอให้มหาเสนเทวบุตร มาเกิดในมนุษยโลกเพื่อเผชิญหน้ากับพระเจ้ามิลินท์ และเพื่อปกปักรักษาพระธรรมเลย ทั้งไม่ได้กล่าวถึงตอนที่พระโรหนะถูกใช้ให้ไปรับบิณฑบาต ที่บ้านของโณุตตรพราหมณ์เป็นเวลา 7 ปี 10 เดือน และตอนที่พระโรหนะได้สอนพระอภิธรรมแก่พระนาคเสน
            4 ฉบับภาษาบาลี พูดถึงอภิธรรม 5 ครั้ง คือ ครั้งที่ 1 ในอารัมภกถา ที่กล่าวถึงพระนาคเสนว่าเชี่ยวชาญในอภิธรรม ครั้งที่ 2 เมื่อพระโรหนะสอนพระอภิธรรม 7 คัมภีร์แก่พระนาคเสน ครั้งที่ 3 เมื่อพระนาคเสนสวดพระอภิธรรม 7 คัมภีร์จบบริบูรณ์ ต่อที่ชุมนุมพระอรหันต์ ได้รับสรรเสริญสนั่นหวั่นไหวจากพรหม และได้รับการโปรยดอกมณฑารพ (ดอกไม้สวรรค์) ครั้งที่ 4 พระนาคเสนสอนพระอภิธรรมแก่อุบาสิกา แล้วทั้งสองก็ได้บรรลุโสดาบัน และครั้งที่ 5 พระนาคเสนได้แสดงพระอภิธรรม แก่พ่อค้าที่ให้การต้อนรับตนในระหว่างเดินทางไปเมืองปาฏลีบุตร

<<< ย้อนกลับ || หน้าถัดไป >>>

คำปรารภ
มิลินทปัญหา
อารัมภคาถา
พาหิรกถา
ปรารภเมณฑกปัญหา
เมณฑกปัญหา
อนุมานปัญหา
อปรภาคกถา
อธิบายท้ายเรื่อง
 

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

บ้านจอมยุทธ [เมนูหลัก]


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา สรรพคุณ : แก้โง่คำแนะนำ : ควรเก็บไว้ใน Favorite หรือ ตั้งเป็นหน้าแรก | วัตถุประสงค์ |นโยบายความเป็นส่วนตัว | ติดต่อเว็บมาสเตอร์ : baanjomyut@yahoo.com : facebook