Baanjomyut.com ☰

ห้องสมุดบ้านจอมยุทธ

[ X ] ⇛ หน้าแรก ⇛ ความรู้ทั่วไป ⇛ ปรัชญา ⇛ ศาสนา ความเชื่อ ⇛ สังคมศาสตร์ ⇛ ขนบธรรมเนียม วัฒนธรรม ⇛ วิทยาศาสตร์ ⇛ เทคโนโลยี เกษตรศาสตร์ ⇛ ศิลปกรรม ⇛ ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ⇛ วรรณกรรม สำนวน โวหาร ⇛ สุขภาพ อาหารและยา

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

ประวัติศาสตร์  ภูมิศาสตร์ บุคคลสำคัญ ประเทศและทวีป »

ประเทศไทย 77 จังหวัด »

จังหวัดพิจิตร

ข้อมูล » ประวัติศาสตร์-ความเป็นมา ศิลปะ-วัฒนธรรม-ประเพณี สถานที่สำคัญ-แหล่งท่องเที่ยว

ประวัติศาสตร์-ความเป็นมา จังหวัดพิจิตร(3)

           สมัยรัชกาลที่ 4 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้เสด็จพระราชดำเนินไปสมโภชพระพุทธชินราชที่เมืองพิษณุโลก ก็เสด็จผ่านเมืองพิจิตรไปตามแม่น้ำน่านเก่า ซึ่งปัจจุบันตื้นเขินเพราะแม่น้ำเปลี่ยนทางเดินเสียแล้ว กระแสน้ำไดเริ่มเปลี่ยนทางเดิน
         ราวปี  พ.ศ. 2410 กระแสน้ำในลำน้ำน่านเปลี่ยนเส้นทางเดิน บริเวณบ้านดงเศรษฐีเป็นท้องคุ้งดินต่ำ กระแสน้ำหลากในฤดูน้ำไหลแรงจัดทำให้ดินข้างคลองทรุดพังลงมากมาย กระแสน้ำจึงไหลลงคลองเลียบบ้านท่าฬอ แล้วไปบรรจบกับคลองท่าหลวงหน้าตัวเมืองพิจิตรในปัจจุบัน เลยไปถึงคลองห้วยคต คลองบุษบงเหนือและใต้ ในท้องที่อำเภอบางมูลนาก เกิดเป็นลำน้ำใหญ่ไหลไปบรรจบกับน้ำยม ทำให้แม่น้ำน่านเดิมที่ไหลผ่านตัวเมืองพิจิตรเก่าตื้นเขินขึ้นทุกที่การสัญจรไปมาทางเรือชะงักลง เกิดเป็นความเดือดร้อน จึงต้องย้ายเมืองใหม่มายังหมู่บ้านปากทาง ตำบลปากทาง
            สมัยรัชกาลที่ 5 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว หลวงธรเณนทร์ (แจ่ม) ได้ทำย้ายเมืองพิจิตรในปี พ.ศ.2424 โดยไปสร้างเมืองพิจิตรใหม่ที่บ้านปากทาง ตำบลปากทาง โดยตั้งศาลากลางจังหวัดเป็นการชั่งคราวขึ้น ณ ฝั่งตะวันตกของลำน้ำน่านเหนือต้นโพธิ์ใหญ่ใกล้ปากทางที่จะไปตำบลคลองคะเชนทร์ ซึ่งตั้งอยู่บริเวณชิงสะพารพิจิตร(สะพานข้ามแม่น้ำน่านปัจจุบัน) ด้านใต้ ปัจจุบันนี้ต้นโพธิ์และพื้นดินที่ตั้งศาลากลางชั่วคราวได้ถูกน้ำพัดพังทลายลงแม่น้ำไปหมดแล้ว อยู่เกือบจะตรงกลางสะพานพระพิจิตรในขณะนั้นทีเดียว ต่อมาในปี พ.ศ.2427 จึงได้ย้ายเมืองเป็นครั้งที่ 2 โดยย้ายไปตั้งที่บ้านท่าหลวง ตำบลในเมือง
           สมเด็จกรมพระยาดำรุราชานุภาพ ได้นำรูแบบการปกครองแบบเทศภิบาลมาใช้ปรับปรุงระเบียบการบริหารราชการแผ่นดินในการปกครองส่วนภูมิภาค แบ่งส่วนของการปกครองออกเป็น มณฑล จังหวัด อำเภอ ตำบล หมู่บ้าน ลดหลั่นกันลงมาตามลำดับ จัดแบ่งหน้าที่ราชการเป็นสักส่วน และส่วนกลางจะจัดส่งข้าราชการจากส่วนกลางไปบริกฃหารราชกรตามท้องถิ่นต่าง ๆ เหล่านั้น แทนที่ส่วนภูมิภาคจะจัดการปกครองกันเอง ซึ่งนับว่าเป็นการริดรอนอำนาจของเจ้าเมืองตามระบบกินเมืองลงอย่างสิ้นเชิง

             ในปี พ.ศ.2435 สมเด็จพระยาดำรงราชานุภาพได้ทรงตั้งมณฑลพิษณุโลกเป็นมณฑลแรกประกอบด้วยเมือง 5 เมืองคือ เมืองพิษณุโลก เมืองพิชัย เมืองสวรรคโลก เมืองสุโขทัย และเมืองพิจิตร เมื่อเริ่มต้นมณฑลเทศภิบาล เมืองพิจิตรขึ้นอยู่กับมณฑลพิษณุโลก และเมืองมีเมืองขึ้นหนึ่งเมือง คือ เมืองภูมิ(ปัจจุบันอยู่ในท้องถิ่นที่อำเภอบางมูลนาก)
             ในในปี พ.ศ.2446 ได้มีการปกครองหัวเมือง สำหรับเมืองพิจิตรแบ่งออกเป็น 3 อำเภอด้วยกัน คือ อำเภอเมือง อำเภอบางคลาน และอำเภอเมืองภูมิ
             ในปี พ.ศ.2448 สมัยพระศรีสุริยราชวรภัย(จร) เป็นเมืองพิจิตร ได้สร้างกรมทหารเมืองพิจิตร ที่ริมฝั่งตะวันออกของแม่น้ำน่าน(ตรงบริเวณวิทยาลัยเทคนิคพิจิตรในปัจจุบัน) ซึ่งกรมทหารราบที่ 17 มีพันตรีหลวงราชานุรักษ์เป็นผู้บังคับการกรม กรมทหารที่ประจำการมี 4 กองร้อย
           ในปี พ.ศ.2451 ได้มีการเปิดทางรถไฟจากปากน้ำโพถึงเมืองพิษณุโลก ซึ่งทางรถไฟสายนี้ผ่านเมืองพิจิตร เดินทางรถไฟสายเหนือเปิดเดินถึงปากน้ำโพเท่านั้น ต่อมาพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างทางรถไฟต่อจากน้ำโพถึงเมืองพิษณุโลก เมืองพิจิตรจึงมีทางรถไฟผ่านด้วย
            ในปี พ.ศ.2450   พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เปลี่ยนคำว่า เมือง เป็น จังหวัด ดังนั้น เมืองพิจิตรจึงเปลี่ยนเป็นจังหวัดพิจิตร และตำแหน่งผู้ว่าราชการเมืองพิจิตร เปลี่ยนเป็น ผู้ว่าราชการจังหวัดพิจิตร และในปีเดียวกันได้มีการประกาศใช้ชื่ออำเภอที่เปลี่ยนใหม่ให้ตรงกับชื่อตำบลที่ตั้งว่าการอำเภอสำหรับจังหวัดพิจตรได้เปลี่ยนอำเภอเป็นอำเภอเมืองเป็นอำเภอท่าหลวง อำเภอภูมิ เป็นอำเภอบางมูลนาก ส่วนอำเภอบาลคลานคงเรียกชื่อเดิม ส่วนกรมทหารราบที่ 17 ถูกยุบเลิกไปอยู่กับกรมทหารรบ มณฑลพิษณุโลก
              ปี พ.ศ.2473 รัชสมัย พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว   พระชาติตระการ ดำรงตำแหน่งผู้ว่าราชการจังหวัดพิจิตรได้สร้างศาลากลางจังหวัดขึ้นใหม่แทนหลังเก่าที่ชุดรุดทรุดโทรมมาก โดยสร้างเป็นอาคารสูงชั้นเดียวทรงเป็นหยาออกมุขกลาง ฝากระดาน พื้นกระดานมุงกระเบื้องซีเมนต์ สร้างบ้านพักหัวหน้าศาลหลังหนึ่ง เป็นอาคารสองชั้นทรงสมัยใหม่สร้างบ้านพักนายตำรวจ และสร้างบ้านพักหัวหน้าส่วนราชการอีกหลายหลัง
             พ.ศ.2479 รัชสมัย พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล ได้มีการตั้งเทศบาลเมืองพิจิตรขึ้นเป็นครั้งแรก โดยมีอาณาเขตของเทศบาลเมืองพิจิตร 1.88 ตารางกิโลเมตรเท่านั้น นายกเทศมนตรีคนแรกคือ หลวงประเทืองคดี
           ต่อมาในปี พ.ศ.2480 ได้เปลี่ยนชื่ออำเภอท่าหลวง เป็นอำเภอเมืองพิจิตร และก่อนหน้านั้นมีการย้ายที่ว่าการอำเภอจากตำบลบางคลาน ไปตั้งใหม่ที่บ้านโพทะเล จึงเปลี่ยนชื่ออำเภอบางคลาน เป็นอำเภอโพทะเล
   
             เมืองพิจิตรยังเป็นสถานที่ประสูติของสมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ 8 เป็นถิ่นกำเนิดของพระมหาราชครูในแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์มหาราช เป็นถิ่นกำเนิดของยอดเกจิอาจารย์ถึง 2 องค์ คือ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต) พรหมรังสี และหลวงรังสี และหลวงพ่อเงิน วัดพิรัญญาราม (วังตะโก) บางคลาน และเป็นที่เกิดของวรรณคดีเรื่องไกรทองอันลือชื่อ

<<< ย้อนกลับ ||

จังหวัด » กำแพงเพชร เชียงราย เชียงใหม่ ตาก นครสวรรค์ น่าน พะเยา พิจิตร พิษณุโลก เพชรบูรณ์ แพร่ แม่ฮ่องสอน ลำปาง ลำพูน สุโขทัย อุตรดิตถ์

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา | วัตถุประสงค์ | ติดต่อ : baanjomyut@yahoo.com