ประวัติศาสตร์  ภูมิศาสตร์ บุคคลสำคัญ ประเทศและทวีป>>

สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช

14

ทรงเสด็จสวรรคต

            ตั้งแต่เสร็จศึกสงครามอะแซหวุ่นกี้ตีเมืองพิษณุโลกแล้ว สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีทรงพอพระทัยเสด็จไปฝึกพระกรรมฐานที่วัดบางยี่เรือใต้เป็นนิตย์  กอปรกับพระองค์ทรงพระประชวรอยู่เดิม เพราะในรัชสมัยของพระองค์ต้องกระทำสงครามตลอดสิบกว่าปี  และประเทศไทยในขณะนั้นต้องประสบกับปัญหาเศรษฐกิจอย่างรุนแรง  ประชากรอดอยาก อาหารราคาแพงมาก  เกิดโรคระบาด เป็นต้น  พระองค์ทรงวางพระทัยในการบริหารประเทศ ข้าราชบริวารบางคนก็สมพลอเห็นแก่ประโยชน์ส่วนตัว  ในที่สุดก็เกิดความวุ่นวายในกรุงธนบุรี ภายหลังสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีจึงเสด็จสวรรคต ณ ป้อมวิชัยประสิทธิ์ เมื่อวันที่ 6 เมษายน พ.ศ.2325  มีพระชนมายุได้ 48 พรรษา  อยู่ในราชสมบัติ 15 ปี  แล้วอัญเชิญพระบรมศพไปไว้ ณ วัดบางยี่เรือใต้

            ต่อมาพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกและกรมพระราชวังบวรสุรสีหนาท  ทรงพระกรุณาโปรดให้เรียก กรมขุนอินทรพิทักษ์และพระยาพิชัยดาบหักมาถามว่า  “จะอยู่ทำราชการต่อไปหรือไม่” กรมขุนอินทรพิทักษ์และพระยาพิชัยดาบหักให้อาลัยในพระคุณสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช  ทูลตอบว่า“ขอตายตามเสด็จสมเด็จพระเจ้าตาก” ส่วนพระยาพิชัยดาบหักขอฝากบุตรชายให้ทำราชการสนองพระเดชพระคุณสืบไป อัฐิพระยาพิชัยดาบหักได้บรรจุไว้ ณ วัดบางยี่เรือเหนือ (วัดราชคฤห์ หรือวัดมอญ) ในสมัยรัชกาลที่ 6 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์  ผู้ที่สืบสกุลของพระยาพิชัยดาบหักได้รับพระราชทานนามสกุลว่า“วิชัยขัทคะ” นามนี้ถ้าแปลให้เข้าใจคือ  ดาบวิเศษของพระยาพิชัยดาบหักนั่นเอง

            ครั้น พ.ศ.2327 ปีมะโรง  พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกและกรมพระราชวังบวรสุรสิงหนาท  ทรงโปรดให้อัญเชิญพระบรมศพสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชขึ้นตั้งไว้ ณ พระเมรุวัดบางยี่เรือใต้  โปรดให้มีการมหรสพและพระราชทานพระสงฆ์บังสุกุล พระราชทานเพลิง  บรรดาเจ้าจอมข้างในพระราชวังหลวงและวังหน้า  ซึ่งเป็นข้าราชการครั้งแผ่นดินสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช พร้อมทั้งข้าราชการและประชาชนทั้งหลาย  ต่างคิดถึงพระคุณพากันเศร้าโศกเสียใจเป็นอันมาก ต่อมาได้นำพระบรมอัฐิมาบรรจุไว้ในพระเจดีย์หน้าพระอุโบสถเดิม  วัดบางยี่เรือใต้(วัดอินทารามวรวิหาร)

ลำดับเหตุการณ์สำคัญในสมัยกรุงธนบุรี

(พ.ศ.2310 - 2325)

          พ.ศ.2310     สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีกู้ชาติสำเร็จ

                           สร้างราชธานีใหม่ ตั้งกรุงธนบุรีเป็นเมืองหลวง

                           รบพม่าที่บางกุ้ง เมืองสมุทรสงคราม

            พ.ศ.2311     เริ่มปราบชุมนุมเจ้าพระยาพิษณุโลก แต่ไม่สำเร็จ

                           สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีปราบดาภิเษก

            พ.ศ.2312     ปราบชุมนุมเจ้านครสำเร็จ

                            ตีเขมรครั้งแรก แต่ไม่สำเร็จ

            พ.ศ.2313     ทรงพระราชนิพนธ์รามเกียรติ์บทละคร

                            ปราบชุมนุมเจ้าพระฝางสำเร็จ

                            จัดการปกครองและการพระศาสนาในหัวเมืองเหนือครั้งใหญ่

                            พม่าที่ยึดครองเชียงใหม่ยกทัพมาตีเมืองสวรรคโลก

                            กองทัพกรุงธนบุรีขึ้นไปตีเมืองเชียงใหม่ครั้งแรก

            พ.ศ.2314     นายสวน มหาดเล็ก แต่งโคลงยอพระเกียรติ

                             ตีเมืองเขมรครั้งที่ 2 ได้หัวเมืองเขมรกลับมาขึ้นไทยตามเดิม

            พ.ศ.2315     พม่าตีเมืองพิชัยครั้งแรก

            พ.ศ.2316      พม่าตีเมืองพิชัยครั้งที่ 2

            พ.ศ.2317     ตีเมืองเชียงใหม่ครั้งที่ 2 ได้หัวเมืองลานนากลับมาขึ้นต่อไทยหมด

                              รบพม่าที่บางแก้ว ราชบุรี จับเป็นข้าศึกได้  1,328 คน

            พ.ศ.2318     โปสุพลาและโปมะยุง่วนตีเชียงใหม่คืน แต่ไม่สำเร็จ

                             อะแซหวุ่นกี้ตีหัวเมืองเหนือ ศึกหนักที่สุดในสมัยกรุงธนบุรี

            พ.ศ.2319      พม่าตีเมืองเชียงใหม่ เชียงใหม่ถูกทิ้งเป็นเมืองร้าง

                              สร้างสมุดภาพไตรภูมิ

                               ตีเมืองนางรองและเมืองนครจำปาศักดิ์ได้

            พ.ศ.2321     ตีเมืองเวียงจันทน์ ได้หัวเมืองลาวทั้งหมดกลับมาขึ้นไทยอีกครั้งหนึ่ง

            พ.ศ.2322    กองทัพไทยกลับจากเวียงจันทน์ ได้พระแก้วมรกตเข้ามาด้วย

                           หลวงสรวิชิต(หน)แต่งอิเหนาคำฉันท์

            พ.ศ.2324    แต่งทูตไปเมืองจีน

                            ส่งกองทัพไปปราบจลาจลในเขมร

            พ.ศ.2325    กรุงธนบุรีเกิดจลาจล สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีถูกสำเร็จโทษ

---------------------------------------------------------------------------------

พระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระเจ้าตากสินกรุงธนบุรี
ณ วงเวียนใหญ่ อำเภอธนบุรี กรุงเทพฯ

          ประวัติการสร้าง

          การริเริ่มดำเนินการมี 2 ระยะคือ  ระยะแรก พ.ศ.2477 นายทองอยู่  พุฒพัฒน์ ผู้แทนราษฎรจังหวัดธนบุรีคนแรกเป็นผู้ริเริ่ม เสนอเรื่องต่อรัฐบาล พ.ศ.2478 รัฐบาลรับเรื่องมาดำเนินการ กำหนดสถานที่ ณ วงเวียนใหญ่ จังหวัดธนบุรี

            พ.ศ.2480 กรมศิลปากรออกแบบพระบรมราชานุสาวรีย์ 7 แบบ ตั้งแสดงในงานรัฐธรรมนูญ เพื่อขอมติมหาชน โดยผู้ใดชอบแบบก็ขอให้บริจาคทรัพย์เป็นคะแนนเสียงใส่ในตู้ซึ่งตั้งอยู่ตรงหน้าภาพนั้น การนับคะแนนเสียงนับชิ้นหนึ่งเป็นเสียงหนึ่ง โดยไม่คำนึงถึงค่าของเงิน  ปรากฎว่ามติมหาชนเลือกแบบพระบรมรูปในลักษณะดังปรากฏอยู่ทุกวันนี้ ซึ่งเป็นแบบที่ได้รับคะแนนสูงสุด คือ  3,932 คะแนน

            ต่อมาเกิดสงครามโลกครั้งที่ 2 การดำเนินงานจึงหยุดชะงักไประยะที่ 2 พ.ศ.2491 นายทองอยู่ พุฒพัฒน์ และนายเพทาย โชตินุชิต สมาชิกสภาเทศบาล นครธนบุรี ฟื้นเรื่องอีกครั้ง พ.ศ.2492 จอมพล ป.พิบูลย์สงคราม อนุมัติเงินงบประมาณ 200,000 บาท ร่วมกับเงินเรี่ยไรจากประชาชน สร้างพระบรมราชานุสาวรีย์ ขนาดเท่าครึ่งคนจริง

กรมศิลปากรดำเนินการ ออกแบบพระบรมราชานุสาวรีย์ (พระบรมรูปและพระแท่น)ปั้นหล่อพระบรมราชานุสาวรีย์เรียบเรียงและจัดทำแผ่นจารึก
               กรมโยธาธิการตกแต่งบริเวณวงเวียนใหญ่บริษัทสหะการก่อสร้าง จำกัด สร้างแท่นฐาน

พ.ศ.2494 ศาสตราจารย์ ศิลป์ พีระศรี ปั้นเสร็จ ราชการประกอบพิธีวางศิลาฤกษ์และเททองหล่อพระเศียรเป็นปฐมฤกษ์ เมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช เสด็จพระราชดำเนินเปิดพระบรมราชานุสาวรีย์ เมื่อวันที่ 17 เมษายน พ.ศ.2497

ลักษณะ

พระบรมรูปทรงม้าพระที่นั่งออกศึก ทรงเครื่องกษัตริย์นักรบ สวมพระมาลาเบี่ยง ผินพระพักตร์ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ สู่จังหวัดจันทบุรี หล่อด้วยทองสำริด ประดิษฐานบนแท่นเสาใหญ่ หล่อด้วยคอนกรีตเสริมเหล็ก ทั้งสองด้านของแท่นฐาน จารึกรูปนูน ตามความหมายในประวัติศาสตร์ด้านละ 2 กรอบรูป พระบรมราชานุสาวรีย์จากยอดที่ปลายพระแสงดาบถึงฐานสูงประมาณ 15 เมตร

หลักฐานต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับวัดอินทารามนี้ ได้มาจากหนังสือต่าง ๆ คือ

1. ประวัติอินทารามโดยสังเขป ของท่านเจ้าคุณพระวิเชียรมุนี พิมพ์เมื่อ พ.ศ.2497
2. ประวัติวัดอินทาราม ของพระใบฎีกาสด สิงหเสนี พิมพ์ครั้งที่ 1 ที่โรงพิมพ์ยิ้มศรี
3. ประวัติวัดอินทาราม ของพระใบฎีกาสด สิงหเสนี พิมพ์ครั้งที่ 2 ที่โรงพิมพ์ศรีหงส์
4. พงศาวดารภาคที่ 64 ฉบับพันจนานุมาศ (เจิม)
5. จากจารึกสยามภาคที่ 1 ตอนจารึกสุโขทัย
6. อนุสรณ์กระถิน ของกรมสวัสดิ์การทหารเรือ เมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน 2502

-----------------------------------------------------------------------------
หลักฐานจากคำบอกเล่าของผู้ที่เคารพหลายท่าน และเอกสารจากหอสมุดแห่งชาติ และหอสมุดกรมพระยาดำรงค์ฯ

<< ย้อนกลับ

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

» ชาร์ลส์ ดาร์วิน
ผู้มีบทบาทนำให้เกิดการศึกษาค้นพบทฤษฎีวิวัฒนาการมากที่สุดดาร์วินเสนอควาามคิดเกี่ยวกับการคัดเลือกโดยธรรมชาติ

» สงครามโลกครั้งที่ 1
เป็นความขัดแย้งระดับโลกที่เกิดระหว่างฝ่ายสัมพันธมิตร และฝ่ายมหาอำนาจกลาง ซึ่งไม่เคยปรากฏสงครามขนาดใหญ่ที่มีทหารหรือสมรภูมิเกี่ยวข้องมากขนาดนี้มาก่อน

» ยอดมนุษย์
เรื่องราวและชีวิตของพวกเขา บางเรื่องเป็นตำนาน เป็นเรื่องเล่า เป็นความจริง บางคนไร้ตัวตนบางคนล้มเหลว บางคนเป็นต้นแบบ เป็นอาชญากร

» รพินทรนาถฐากูร
หยุดเสียเถิดการสาธยาย การขับขานและการนั่งนับลูกประคำอะไรเหล่านี้ ท่านบูชาผู้ใดกันในมุมสลัวลาง...และเปล่าเปลี่ยวของเทวลัยที่หับบานประตูหน้าต่างมิดชิดรอบด้าน

» สงครามอ่าวเปอร์เซีย (Persian Gulf War)
สงครามระหว่างอิรัก กับ อิหร่าน หรือที่นิยมเรียกว่าสงครามอ่าวเปอร์เซีย (Persian Gulf War) นั้นได้เริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 22 กันยายน ค.ศ.1980 โดยมีสาเหตุมาจากความขัดแย้งอยู่หลายประการ

» แม่ไม้มวยไทย
การเล่นพื้นบ้านที่มีคุณลักษณะของการต่อสู้ป้องกันตัวด้วยการใช้อวัยวะในส่วนที่สามารถใช้ทำอันตรายคู่ต่อสู้ได้มาใช้งานอย่างชาญฉลาด และมีศิลปอย่างสูง

» ประวัติศาสตร์ศิลป์
วิวัฒนาการของประวัติศาสตร์ศิลป์และการออกแบบศิลปะเครื่องประดับตะวันตกตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ที่ค้นพบในแต่ละช่วงสมัย และส่วนใหญ่มีแรงบันดาลใจมาจากการรู้จักธรรมชาติ