Baanjomyut.com ☰

ห้องสมุดบ้านจอมยุทธ

[ X ] ⇛ หน้าแรก ⇛ ความรู้ทั่วไป ⇛ ปรัชญา ⇛ ศาสนา ความเชื่อ ⇛ สังคมศาสตร์ ⇛ ขนบธรรมเนียม วัฒนธรรม ⇛ วิทยาศาสตร์ ⇛ เทคโนโลยี เกษตรศาสตร์ ⇛ ศิลปกรรม ⇛ ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ⇛ วรรณกรรม สำนวน โวหาร ⇛ สุขภาพ อาหารและยา

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

ขนบธรรมเนียม ประเพณี วัฒนธรรม อารยธรรม>>

ประเพณีกินเข่าค่ำ

สมใจ กรึกโคกสูง

สูงเนิน เป็นอำเภอหนึ่งที่อยู่ไม่ไกลจากตัวเมืองโคราช หรือจังหวัดนครราชสีมามากนัก โดยสามารถออกเดินทางด้วยรถยนต์มาทางถนนมิตรภาพมุ่งหน้าสู่กรุงเทพมหานคร เพียงระยะทางประมาณ 30 กม. ก็ถึงทางแยกที่จะเลี้ยวเข้าไปทางขวามืออีกประมาณ 3-4 กม. ก็จะถึงตัวอำเภอสูงเนิน

จากการศึกษาประวัติความเป็นมาของอำเภอสูงเนินนั้น ที่มาของคำว่า "สูงเนิน" เป็นคำเรียกตามลักษณะภูมิประเทศ ซึ่งเป็นที่ราบสูงและเป็นเนิน เดิมเรียกว่า "บ้านสองเนิน" เพราะมีเนินดินอยู่สองฟากบึงแห้ว(บึงใหญ่ซึ่งมีน้ำตลอดปี) ต่อมาภายหลังจึงเพี้ยนมาเป็น "สูงเนิน" เดิมบ้านสูงเนินขึ้นอยู่กับอำเภอสันเทียะ (อำเภอโนนไทยในปัจจุบัน) ต่อมาสมัยรัชกาลที่ 5 มีการสร้างทางรถไฟสายกรุงเทพ - นครราชสีมา และทางรถไฟตัดผ่านเข้าสูงเนิน ซึ่งเป็นชุมชนใหญ่ ทำให้การคมนาคมระหว่างบ้านสูงเนินกับตัวจังหวัดนครราชสีมา สะดวกสบายกว่าการติดต่อกับอำเภอสันเที่ยะ (โนนไทย) อีกทั้งประชาชนมาอยู่อาศัยในหมู่บ้านสูงเนินมากขึ้น จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2444 ทางราชการจึงยกฐานะเป็นอำเภอสูงเนิน โดยแยกจากอำเภอสันเทียะ(โนนไทย) และใช้ชื่อหมู่บ้านแห่งนี้เป็นชื่ออำเภอ คืออำเภอสูงเนินสูงเนินมาจนกระทั่งปัจจุบัน

อำเภอสูงเนิน มีเมืองที่สำคัญอยู่ 2 เมือง คือ เมืองเสมา และเมืองโคราฆะปุระหรือเมืองโคราช ซึ่งเมืองทั้งสองเป็นเมืองประวัติศาสตร์ของชาติไทยมาช้านานตั้งแต่สมัยสุวรรณภูมิ ต่อมาจึงได้ยุบเมืองทั้งสอง ไปเป็นเมืองนครราชสีมา

อำเภอสูงเนิน เป็นอำเภอที่มีโบราณสถาน โบราณวัตถุ ที่เป็นมรดกทางศิลปวัฒนธรรมหลายแห่ง เชื่อกันว่าเป็นต้นกำเนิดแห่งอารยะธรรมในยุคโลหะของภาคอีสาน ตามศิลาจารึก ซึ่งมีหลักฐานการค้นพบที่โบราณสถานเมืองเสมา (ต.เสมาในปัจจุบัน) สันนิษฐานว่ามีอายุถึง 2,000 ปี และ เป็นที่ดั้งเดิมของชาวเมืองโคราชอีกด้วย

จากประวัติความเป็นมาอันเก่าแก่ตามที่กล่าวมาแล้วนั้น จึงมีผู้นำมาตั้งเป็นคำขวัญูของอำเภอสูงเนิน ที่ว่า "ถิ่นเดิมโคราช พระพุทธไสยาสน์ศิลา ธรรมจักรล้ำค่า ปราสาทหินโบราณ ส้มโอหวานรสดี ประเพณีกินเข่าค่ำ แดนธรรมวะภูแก้ว" ซึ่งในคำขวัญที่ยกมานี้

แสดงให้เห็นว่าอำเภอสูงเนินนี้ยังเป็นแหล่งอารย- ธรรมที่เก่าแก่ มีศาสนวัตถุ และศาสนสถานที่มีค่า ควรแก่การอนุรักษ์และน่าศึกษาเป็นอย่างยิ่ง นอกจากนั้น ยังมีประเพณีที่สามารถบอกเล่าให้เห็น ถึงความเป็นชาวเมืองสูงเนิน ซึ่งพบได้ที่นี่เพียง แห่งเดียวเท่านั้น นั่นก็คือ “ประเพณีกินเข่าค่ำ”

สำหรับความเป็นมาของประเพณีกินเข่าค่ำ ของชาวอำเภอสูงเนินนั้น ผู้เขียนได้รับการบอกเล่าจากชาวอำเภอสูงเนินว่า ชาวอำเภอสูงเนินนั้นเป็นผู้มีอัธยาศัยไมตรีที่ดี เมื่อยามว่างจากภารกิจการงานก็จะเชิญชวนเพื่อนบ้านไปรับประทานอาหารเย็นร่วมกัน โดยในภาษาถิ่นของโคราชเรียกการรับประทานอาหารเย็นว่า "กินเข่าค่ำ" ซึ่งนอกจากจะเป็นการรับประทานอาหารเย็นแล้วยังถือเป็นการพบปะสังสรรค์ สร้างความรักสมัครสมาน และความสามัคคีกันในหมู่ชาวบ้านด้วยกัน ประกอบกับ ในอำเภอสูงเนินมีโบราณสถานที่เก่าแก่ คือ ปราสาทเมืองแขก (ปราสาทก่อด้วยอิฐปนหินทราย เป็นศาสนสถานแบบ ศิลปะเขมร) บริเวณด้านหน้าของปราสาทมีพื้นที่โล่งแจ้งและกว้างขวาง ทำให้ชาวบ้านใช้เป็นสถานที่นัดแนะรับประทานอาหารเย็นร่วมกัน



ดังนั้น อำเภอสูงเนิน ร่วมกับองค์กร ปกครองท้องถิ่น ภาคเอกชนและประชาชน จึงนำจุดเด่นอันดีงามมาจัดงาน "กินเข่าค่ำ ปราสาทเมืองแขก"เพื่อแสดงออกถึงความ สามัคคี ความภาคภูมิใจในความเป็นดินแดน แห่งอารยธรรมและถิ่นเดิมของชาวโคราช โดยประเพณี "กินเข่าค่ำ ปราสาทเมืองแขก” ได้ริเริ่มจัดงาน เป็นครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2538

การจัดงานครั้งแรกจัดแบบเรียบง่าย โดยการเชิญชวนส่วนราชการ องค์กรปกครองท้องถิ่น ภาครัฐและกลุ่มพลังมวลชน กลุ่มสตรีแม่บ้าน จัดเตรียมอาหารมารับประทานร่วมกัน ณ บริเวณปราสาทเมืองแขก และมีการแสดงพื้นบ้านโดยชาวบ้านตำบลโคราช

หลังจากที่งานกินเข่าค่ำ ปราสาทเมืองแขก ดำเนินมาได้เป็นปีที่ 4 การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ร่วมกับอำเภอสูงเนิน และจังหวัดนครราชสีมา โดยร่วมโครงการเที่ยวทั่วไทยไปได้ทุกเดือนจัดงานประเพณีกินเข่าค่ำของดีเมืองสูงเนิน ขึ้นในวันที่ 8-10 มีนาคม เพื่อเป็นการเฉลิมฉลอง 101 ปีอำเภอสูงเนิน และเพื่อเป็นการสืบสานประเพณีของท้องถิ่นสูงเนินให้คงอยู่ต่อไป และได้เปลี่ยนชื่องานเป็น "งานกินเข่าค่ำ ของดีเมืองสูงเนิน" ในการจัดกิจกรรมนี้ ได้มีการนำกิจกรรมต่าง ๆ มาไว้ในงาน มากมาย อาทิ การประกวดและแสดงหนึ่งตำบล หนึ่งผลิตภัณฑ์ การประกวดส้มตำลีลา คัดเลือก สายพันธุ์ไก่พื้นเมือง จักรยานแรลลี่เชิงอนุรักษ์ การจำหน่ายสินค้าส่งออก ฯลฯ มีการปรับปรุงการ รับประทานอาหารเป็น แบบ "ขันโตก"สำหรับ การแสดงที่เป็นไฮไลท์ของงานคือ การแสดงประกอบ แสงเสียงเรื่อง “ศรีจนาศะปุระ” ซึ่งเป็นตำนานดั้งเดิมของอำเภอสูงเนินที่มีผู้แสดงกว่า 200 ชีวิต พร้อมรับประทานอาหารอีสานพื้นบ้านดั่งเดิมเคล้าบรรยากาศ อาณาจักรศรีจนาศะ อันยิ่งใหญ่

การจัดงานประเพณี “กินเข่าค่ำ ของดีเมืองสูงเนิน” กำหนดจัดขึ้นใน ช่วงเดือนมีนาคม ของทุกปี ณ บริเวณปราสาทเมืองแขก ตำบลโคราช อำเภอสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมา ผู้เขียนในฐานะที่ใช้ชีวิตอยู่ในอำเภอสูงเนินมานานกว่า 10 ปี ก็อยากจะเชิญชวนทุกท่านมาชื่นชมกับประเพณีของท้องถิ่นอำเภอสูงเนิน ร่วมดื่มด่ำกับบรรยากาศการกินเข่าค่ำ พร้อมกับชมการแสงที่ท่านจะพบได้ที่นี่เพียงแห่งเดียวเท่านั้น

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา | วัตถุประสงค์ | ติดต่อ : baanjomyut@yahoo.com