ความรู้ทั่วไป สารนิเทศ การศึกษา คอมพิวเตอร์ >>

เกร็ดความรู้ จากสารานุกรมไทย

นิวรณ์

คือสิ่งที่กั้นจิตไม่ให้ก้าวหน้าในคุณธรรม หรือธรรมที่กั้นจิตไม่ให้บรรลุคุณความดี ได้แก่อกุศธรรม ที่ทำจิตให้เศร้าหมอง และทำปัญญาให้อ่อนกำลัง ในคัมภีร์ปัญจกนิบาต อังคุตรนิกาย สุตตันตปิฎก และในคัมภีร์วิภังค์ อภิธรรมปิฎก ท่านกล่าวไว้ห้าอย่างคือ

1. กามฉันท์ ความพอใจในกาม หรือความต้องการกามคุณ
2. พยาบาท ความปองร้ายหรือคิดร้าย
3. ถีนมิทธะ ความหดหู่ใจหรือความเชื่อมซึม
4. อุธัจจกุกกุจจะ ความฟุ้งสร้านและร้อนใจ หรือความกระวนกระวาย กลุ้มกังวลใจ
5. วีจิกิจฉา ความลังเลสงสัย หรือความไม่แน่นอนใจ

ธรรมที่จะทำให้บรรลุคุณความดีนั้นท่านเรียกว่า สมถกรรมฐาน แปลว่าที่ตั้งแห่งการงานเพื่อความสงบ หัวใจของสมถกรรมฐานได้แก่สมาธิ คือการรักษาจิตให้แน่วแน่ ใจจะแน่วแน่ต้องเป็นใจที่อบรมดีแล้ว และที่ถือว่าแน่วแน่นั้น ต้องเป็นใจที่ปลอดจากนิวรณ์ทั้งห้าดังกล่าวแล้ว เมื่อใจแน่วแน่เป็นใจอบรมดีแล้ว ย่อมเห็นอรรถเห็นธรรมแน่ชัด ทำอะไรย่อมสำเร็จ

วิธีทำให้ใจปลอดจากนิวรณ์ ต้องเจริญกรรมฐาน ซึ่งท่านจัดรวบรวมไว้เป็นหมวด มีประเภทต่างกันโดยสมเป็นอุบายสำหรับชำระนิวรณ์ชนิดหนึ่ง ๆ คือ

1. กามฉันท์ ต้องเจริญอสุภกรรมฐาน พิจารณาซากศพหรือกายคตาสติ พิจารณาร่างกายอันเป็นอยู่ให้เห็นเป็นของน่าเกลียดโสโครก
2. พยาบาท ต้องเจริญเมตตา กรุณา มุทิตา คือพรหมวิหารสามข้อ เพื่อหัดจิตให้กลับคิดในทางให้เกิดรัก เกิดสงสาร เกิดยินดี
3. ถีนมิทธะ ต้องเจริญอนุสติกรรมฐาน พิจารณาความดีของตนบ้าง พิจารณาคุณของพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ เพื่อให้มีแก่ใจหวนอุตสาหะ
4. จุธัจจกุกกุจจะ ต้องเจริญกสิณหรือเพ่งกสิณ เพื่อหัดผูกใจไว้ในอารมณ์อันเดียว หรือเจริญกรรมฐานอันจะให้ใจเหี่ยวด้วยสังเวชเช่น มรณะสติ ฝึกถึงความตาย
5. วิจิกิจฉา ต้องเจริญธาตุกรรมฐาน หรือวิปัสนากรรมฐาน เพื่อกำหนดรู้สภาวธรรมที่เป็นอยู่อย่างไร

>>> กลับหน้าหลัก สารานุกรมไทย >>>

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

» ชาร์ลส์ ดาร์วิน
ผู้มีบทบาทนำให้เกิดการศึกษาค้นพบทฤษฎีวิวัฒนาการมากที่สุดดาร์วินเสนอควาามคิดเกี่ยวกับการคัดเลือกโดยธรรมชาติ

» สงครามโลกครั้งที่ 1
เป็นความขัดแย้งระดับโลกที่เกิดระหว่างฝ่ายสัมพันธมิตร และฝ่ายมหาอำนาจกลาง ซึ่งไม่เคยปรากฏสงครามขนาดใหญ่ที่มีทหารหรือสมรภูมิเกี่ยวข้องมากขนาดนี้มาก่อน

» ประวัติศาสตร์ชนชาติจีน
ประเทศจีนเป็นประเทศที่มีประชากรมากที่สุดในโลก คือ 1,200 ล้านคน นั่นหมายความว่า ประชากรหนึ่งในห้าของโลกเป็นประชากรจีน

» ยอดมนุษย์
เรื่องราวและชีวิตของพวกเขา บางเรื่องเป็นตำนาน เป็นเรื่องเล่า เป็นความจริง บางคนไร้ตัวตนบางคนล้มเหลว บางคนเป็นต้นแบบ เป็นอาชญากร

» รพินทรนาถฐากูร
หยุดเสียเถิดการสาธยาย การขับขานและการนั่งนับลูกประคำอะไรเหล่านี้ ท่านบูชาผู้ใดกันในมุมสลัวลาง...และเปล่าเปลี่ยวของเทวลัยที่หับบานประตูหน้าต่างมิดชิดรอบด้าน

» สงครามอ่าวเปอร์เซีย (Persian Gulf War)
สงครามระหว่างอิรัก กับ อิหร่าน หรือที่นิยมเรียกว่าสงครามอ่าวเปอร์เซีย (Persian Gulf War) นั้นได้เริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 22 กันยายน ค.ศ.1980 โดยมีสาเหตุมาจากความขัดแย้งอยู่หลายประการ

» แม่ไม้มวยไทย
การเล่นพื้นบ้านที่มีคุณลักษณะของการต่อสู้ป้องกันตัวด้วยการใช้อวัยวะในส่วนที่สามารถใช้ทำอันตรายคู่ต่อสู้ได้มาใช้งานอย่างชาญฉลาด และมีศิลปอย่างสูง

» ประวัติศาสตร์ศิลป์
วิวัฒนาการของประวัติศาสตร์ศิลป์และการออกแบบศิลปะเครื่องประดับตะวันตกตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ที่ค้นพบในแต่ละช่วงสมัย และส่วนใหญ่มีแรงบันดาลใจมาจากการรู้จักธรรมชาติ

สติ๊กเกอร์ไลน์

โฆษณาติดต่อ : 081-9182546