Baanjomyut.com ☰

ห้องสมุดบ้านจอมยุทธ

[ X ] ⇛ หน้าแรก ⇛ ความรู้ทั่วไป ⇛ ปรัชญา ⇛ ศาสนา ความเชื่อ ⇛ สังคมศาสตร์ ⇛ ขนบธรรมเนียม วัฒนธรรม ⇛ วิทยาศาสตร์ ⇛ เทคโนโลยี เกษตรศาสตร์ ⇛ ศิลปกรรม ⇛ ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ⇛ วรรณกรรม สำนวน โวหาร ⇛ สุขภาพ อาหารและยา

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

ความรู้ทั่วไป สารนิเทศ การศึกษา คอมพิวเตอร์ >>

เกร็ดความรู้ จากสารานุกรมไทย

ละคร

มีบทนิยามว่า "การเล่นจำพวกหนึ่ง ปรกติตัวแสดงแต่งเครื่อง มีบอกบท ลำนำดัง ๆ มีท่ารำ และมีทำเพลง มักแสดงเป็นเรื่องราว (ยกเว้น โขน ลิเก)  ละครจำพวกนี้มีแตกต่างกันออกไปบ้าง ตามชนิดละครนั้น ๆ เช่น ละครร้อง ละครดึกดำบรรพ์ ; การเล่นจำพวกหนึ่งคล้ายคลึงละคร แต่ไม่มีเครื่องแต่ง ไม่มีร้อง ไม่มีรำ หรือทำเพลง โดยตรง เช่น ละครพูด ละครตลก ; การเล่นที่ใช้สัตว์เป็นตัวแสดง เช่น ละครลิง ละครสัตว์ "

ละครไทยแต่เดิม มีความหมายกว้าง โดยหมายถึง การแสดงทั่วไป และชนิดใดก็ได้ ที่แสดงเป็นเรื่องราว มักมีการร่ายรำเป็นองค์ประกอบสำคัญ แบ่งเป็นประเภทใหญ่ ๆ ได้แก่ โขน หนัง ละคร หุ่น ต่อมาความหมายของละครแคบเข้า โดยหมายถึงการแสดงประเภทหนึ่ง โดยเฉพาะก่อนรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้า ฯ ละคร หมายเพียงละครรำเท่านั้น เพราะอาศัยการรำเป็นส่วนประกอบสำคัญ มีแบบแผน และศิลปะที่ได้รับการถ่ายทอดสืบต่อกันมา ต่อมาเมื่อได้รับอิทธิพลจากรูปแบบละครตะวันตก จึงเกิดละครชนิดใหม่ ทั้งชนิดที่ใกล้เคียงกับละครรำ และแตกต่างไปจากเดิม อีกทั้ง ละครบางชนิดมีวิวัฒนาการมาเป็นรูปแบบละคร ที่เห็นกันอยู่ทุกวันนี้

มีบทละครเกิดขึ้นในสมัยอยุธยามากมาย เช่น การะเกด คาวี ไชยทัต พิกุลทอง พิมพ์สวรรค์ พิณสุริย์วงศ์ มโนห์รา โม่งป่า มณีพิชัย สังข์ทอง สังข์ศิลป์ชัย

นับตั้งแต่รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้า ฯ เป็นต้นมา เป็นยุคแห่งการปรับตัวเข้าสู่ยุคใหม่ ละครได้รับอิทธิพลจากประเทศตะวันตก เกิดเป็นละครชนิดต่าง ๆ อีกหลายชนิด และมีวิวัฒนาการมาโดยลำดับ เช่น ละครดึกดำบรรพ์ ละครพันทาง ละครเสภา ละครร้อง ละครสังคีต และละครพูด

ละครไทย ค่อนข้างชัดเจนเป็นแบบแผนขึ้น ราวปลายรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้า ฯ มีการจำแนกการเรียกชื่อละคร ตามวิธีการแสดง ละครที่มีมาแต่เดิมซึ่งยึดถือการร่ายรำเป็นสำคัญ เรียกว่า ละครรำ ส่วนละครที่เกิดขึ้นใหม่ แบ่งแยกประเภทตามองค์ประกอบสำคัญของการแสดง เรียกว่า ละครร้อง และ ละครพูด

1.  ละครรำ  หมายถึง ละครที่ใช้ศิลปะในการร่ายรำ ดำเนินเรื่อง ได้แก่ ละครชาตรี ละครใน และละครนอก ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้า ฯ มีการปรับปรุงละครรำขึ้น โดยนำรูปแบบของละครตะวันตก เข้ามาผสมผสานเกิดเป็นละครแบบใหม่ เรียกว่า ละครดึกดำบรรพ์ ละครพันทาง และละครเสภา

ละครชาตรี  เป็นต้นกำเนิดของละครรำ สันนิษฐานว่า ได้รับอิทธิพลจากอินเดียภาคใต้ โดยผ่านทางแหลมมลายู และมีผู้นำแสดงในภาคกลางตั้งแต่สมัยอยุธยา นิยมเล่นเรื่องมโนห์รา และพระรถเสน  ใช้ผู้แสดงสามตัวคือ ตัวนายโรง ตัวนาง ตัวตลก ตัวละครจะทำบทร้อง มีพวกลูกคู่และปี่พาทย์รับ

ละครใน  เป็นละครในราชสำนักใช้ผู้หยิงแสดงล้วน การแสดงมุ่งการรำที่ประณีตงดงาม ใช้ถ้อยคำสละสลวย และรักษาขนบธรรมเนียมประเพณีอย่างเคร่งครัด ไม่มีบทตลก มักนิยมเล่น เรื่อง อิเหนา รามเกียรติ์ อุณรุทธ และดาหลัง การแต่งกายวิจิตรบรรจง

ละครนอก  มีวิวัฒนาการมาจากละครชาตรี การแสดงคล้ายละครชาตรีมาก โดยใช้ผู้ชายล้วน มุ่งดำเนินเรื่องอย่างรวดเร็ว โลดโผน ตลกขบขัน ศิลปะการรำว่องไว กระฉับกระเฉง เพลงปี่พาทย์บรรเลงในจังหวะค่อนข้างเร็ว ต่อมเริ่มมีผู้หญิงเข้ามาเล่น

ละครดึกดำบรรพ์  ปรับปรุงวิธีเล่นโดยนำละครโอเปราของฝรั่ง มาดัดแปลงศิลปะการแสดงดำเนินตามแบบละครใน และละครนอก คงมีแต่บทร้อง มีฉากประกอบ ตามท้องเรื่องมีกลไกประกอบเรื่องให้เห็นจริง ตัดบทพรรณนาฉาก และกิริยาอาการของตัวละครออก คงมีแต่บทร้องซึ่งเป็นคำพูด ตัวละครร้องเองในบทของตน บทที่ต้องดำเนินเรื่องรวดเร็วทันใจ ในตอนพูดจาโต้ตอบหรือทุ่มเถียง ทะเลาะกันก็ใช้บทสนทนา การรำเพลงหน้าพาทย์ก็มีน้อย

ละครพันทาง  เป็นละครที่ปรับปรุงตามแนวตะวันตก และเกิดในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้า ฯ เช่นเดียวกับละครดึกดำบรรพ์ เป็นละครที่นำลีลาท่าที และอิริยาบทของคนต่างชาติ และท่าทางของสามัญชนปรับปรุงเข้ากับท่ารำไทย มีทั้งบทร้องและบทเจรจา เพลงที่บรรเลงเป็นเพลงที่เรียกว่า เพลงภาษา  ถ้าแสดงเรื่องของชาติใด ก็บรรเลงเพลงภาษาทำนองของชาตินั้น เช่น เพลงจีนหลวง เพลงแขกพราหมณ์ การพูดเจรจาก็ใช้สำเนียงตามสัญชาติ ของตัวละครที่ตนแสดงบทอยู่

ละครเสภา  มีลักษณะคล้ายละครนอก ที่สำคัญคือ ใช้การขับเสภาเป็นการดำเนินเรื่อง ผู้แสดงร้องและขับเสภาเอง ในบทที่เป็นคำพูดของตนเอง ในขณะที่ออกท่าร่ายรำไปด้วย ปัจจุบันอนุโลมให้ต้นเสียง และลูกคู่ร้องเพลง และขับเสภาแทนผู้แสดงตลอดเรื่อง

2. ละครร้อง  หมายถึง ละครที่ใช้ศิลปะร้องดำเนินเรื่อง เป็นละครแบบใหม่เกิดขึ้นในรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้า ฯ ซึ่งได้รับอิทธิพลจากละครตะวันตก ละครร้องนี้ไม่ค่อยได้รับความนิยมมากนัก

3 . ละครพูด  หมายถึง ละครที่ใช้ศิลปะการพูดดำเนินเรื่อง เป็นละครแบบใหม่ที่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้า ฯ ขณะดำรงพระอิสริยยศเป็น สมด็จพระบรมโอราสาธิราช ฯ ทางเป็นผู้ให้กำเนิดดำเนินเรื่อง โดยใช้บทสนทนาโต้ตอบระหว่างตัวละคร ตัวละครแสดงท่าทางตามธรรมชาติ ประกอบบทบาทไปตามเนื้อเรื่อง เดิมใช้ตัวแสดงเป็นชายล้วน ต่อมาจึงเป็นชายจริงหญิงแท้

นอกจาก ละครที่ใช้ผู้แสดงเป็นคนแล้ว ยังมีละครที่มนุษย์ได้ฝึกหัดสัตว์เป็นตัวแสดง  เช่น ละครลิง ละครสัตว์

>>> กลับหน้าหลัก สารานุกรมไทย >>>

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา | วัตถุประสงค์ | ติดต่อ : baanjomyut@yahoo.com