ปรัชญา อภิปรัชญา ญาณวิทยา จิตวิทยา ตรรกศาสตร์ >>

ปรัชญา

อัตภาวะนิยม

สาระสำคัญ

            ๑.  ภววิทยา    ปรัชญาสาขานี้เน้นความสำคัญของมนุษย์ในแง่ปัจเจกบุคคล โดยมุ่งให้มนุษย์เลิกยึดถือแนวความคิดและความเชื่อในลัทธิปรัชญาเก่า ๆ และหันมาเน้นเรื่องเสรีภาพของบุคคลและความรับผิดชอบของคนแต่ละคนในการกำหนดวิถีชีวิตของตนเองเป็นสำคัญ   มนุษย์จะทำเช่นนั้นได้   จำเป็นต้องหาทางหลุดพ้นจากกฎเกณฑ์ทั้งหลาย ไม่ว่าจะเป็นกฎเกณฑ์ทางสังคม ศาสนา วิทยาศาสตร์ หรือขนบประเพณีดั้งเดิมก็ตาม

            ในแง่ภววิทยา  ปรัชญาสาขานี้ถือว่าโลกนี้เป็นโลกของความมีอยู่เป็นอยู่ของสรรสิ่งทั้งหลาย    สิ่งเหล่านี้จะเกิดขึ้นได้อย่างไร ไม่ใช่ปัญหาที่น่าสนใจ  ปัญหาสำคัญอยู่ที่ว่าเราเกิดมาแล้ว เราจึงกำหนดวิถีชีวิตของเรา  มนุษย์เป็นผู้กำหนดวิถีชีวิตของตนเอง  มิใช่อำนาจเหนือมนุษย์ใด ๆ จะเป็นผู้กำหนด  เมื่อเป็นเช่นนี้ความจริงอันเป็นที่สุดจึงเป็นเรื่องที่ขึ้นอยู่กับบุคคลแต่ละคน  ความจริงจึงมีลักษณะเป็นสิ่งที่แต่ละคนเลือก  (Self – Choosing)

            ๒.  ญาณวิทยา   เช่นเดียวกับหลักการของภววิทยา ปรัชญาสาขานี้ถือว่า  “ความรู้คือสิ่งที่มนุษย์เลือกและกำหนด”  ความรู้ไม่ว่าจะได้มาจากศาสดา  จากตำรา จากสามัญสำนึก จากเหตุผล หรือจากวิธีการทางวิทยาศาสตร์ จะเป็นความรู้ที่ถูกต้องมีประโยชน์หรือไม่เพียงใด  ขึ้นอยู่กับวินิจฉัยของบุคคลแต่ละคน

            ๓.  คุณวิทยา    ปรัชญาสาขาอัตภาวะนิยม  โดยสาระสำคัญแล้วเป็นทฤษฎีทางด้านค่านิยมมากกว่าอย่างอื่น ที่เป็นเช่นนี้ก็เพราะว่าทุกสิ่งทุกอย่างขึ้นอยู่กับการเลือก การกำหนด และการวินิจฉัยของบุคคลแต่ละคน  การจะทำเช่นนี้ได้ก็จะต้องมีการประเมินค่า  ซึ่งเป็นเรื่องของคุณวิทยานั่นเอง

ปรัชญาสาขานี้ปฏิเสธที่จะประพฤติปฏิบัติตามประกาศิตทั้งมวล เพราะถือว่าการทำเช่นนั้นเป็นการสูญเสียเสรีภาพในการเลือก และเป็นการสละความเป็นอิสระทางศีลธรรม เป็นการเสียลักษณะเฉพาะของการเป็นมนุษย์อันเนื่องมาจากการมอบตัวเองให้อยู่ในอาณัติแห่งอำนาจครอบงำ ภายนอกที่คนมิได้เลือกคุณค่าทางจริยธรรมนั้นเป็นคุณค่าที่มนุษย์เลือก

ทางด้านสุนทรียภาพก็เช่นเดียวกันปรัชญาสาขานี้เน้นเสรีภาพของเอกัตบุคคลที่จะเลือกและกำหนดคุณค่าทางสุนทรียะให้กับตัวเองเป็นการตัดสินคุณค่าของศิลปะ โดยไม่ยึดกฎเกณฑ์ใด ๆ เป็นมาตรฐานความงาม ความไพเราะ เป็นรสนิยมของแต่ละคน

แนวคิดเกี่ยวกับการศึกษา

          ๑.  โรงเรียนและผู้เรียน  หากจะจัดโรงเรียนตามแนวปรัชญาสาขานี้ก็คงจัดได้ยาก เพราะ    หารูปแบบการจัดไม่ได้  อย่างมากที่สุดเท่าที่จะทำได้ก็คือเสริมสร้างบรรยากาศและสิ่งแวดล้อมต่าง ๆ  ให้มีหลายแบบให้มากที่สุดเพื่อจะได้ให้นักเรียนแต่ละคนสามารถเลือกหาประสบการณ์การเรียนรู้ตามที่ปรารถนา

            ๒.  หลักสูตร  ในแง่ของหลักสูตรไม่อาจกำหนดรูปแบบได้ชัดเจน  นอกจากจะเปิดให้มีวิชาเลือกเพื่อส่งเสริมเสรีภาพในการเลือกให้กว้างขวางที่สุด  การจะทำเช่นนี้ก็ได้แต่จะต้องมีทรัพยากรมากและมีความพร้อมอย่างยิ่ง จึงยังไม่มีโรงเรียนใดที่จะจัดหลักสูตรตามแนวนี้ได้เต็มที่  วิชาที่ปรัชญาสาขานี้มักจะเน้นเพราะส่งเสริมเสรีภาพการแสวงหาความรู้คือศิลปะ และปรัชญา

            ๓.  การเรียนการสอน     เน้นการสอนให้เด็กแต่ละคนค้นพบความจริงด้วยตนเอง  เป็นวิธีการสอนทำนองเดียวกับที่โสกราตีส (Socratic Method) ใช้  และจะต้องกระตุ้นให้ผู้เรียนแต่ละคนรู้จัก    แนวทางที่จะเลือกอย่างมีความรับผิดชอบ

            ๔.  การปลูกฝังค่านิยมทางจริยธรรมและสุนทรียภาพ  การปลูกฝังค่านิยมทางจริยธรรมเน้นเสรีภาพของแต่ละคนที่จะเลือกปฏิบัติและมีความรับผิดชอบต่อการใช้เสรีภาพในการเลือกนั้น ๆ ส่วนเรื่องสุนทรียภาพนั้นอยู่ที่ความพอใจและการเลือกของแต่ละคนโดยไม่ยึดถือจารีตของสังคม

 แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย