Baanjomyut.com ☰

ห้องสมุดบ้านจอมยุทธ

[ X ] ⇛ หน้าแรก ⇛ ความรู้ทั่วไป ⇛ ปรัชญา ⇛ ศาสนา ความเชื่อ ⇛ สังคมศาสตร์ ⇛ ขนบธรรมเนียม วัฒนธรรม ⇛ วิทยาศาสตร์ ⇛ เทคโนโลยี เกษตรศาสตร์ ⇛ ศิลปกรรม ⇛ ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ⇛ วรรณกรรม สำนวน โวหาร ⇛ สุขภาพ อาหารและยา

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

ปรัชญา อภิปรัชญา ญาณวิทยา จิตวิทยา ตรรกศาสตร์ >>

ปรัชญาการเมือง

3

สรุป Kant, Smith และ Malthus

ในขณะที่ Kant บอกว่า มนุษย์ต้องมีเสรีภาพ ถึงจะกล้าคิดได้ ถ้ามีเสรีภาพ เราก็สามารถนำความสามารถตามธรรมชาติของมนุษย์มาใช้ได้ ปัญญาก็เกิดขึ้นได้ สำหรับ Smith และ Malthus เสรีภาพตรงนี้ คือสิ่งที่เราเข้าใจได้จาก ระบบตลาด ซึ่งมีกลไกของการแข่งขัน, demand/supply ซึ่งกระตุ้นความรักตัวเองของมนุษย์

จุดร่วมของ Kant และ Smith ในเรื่องปัญญา เหตุผล และเสรีภาพ นั้น ถูก Weber กล่าวไว้เช่นกัน แต่ในอีกแง่หนึ่ง

Weber

Weber ได้แบ่งการกระทำของมนุษย์ในแง่ต่างๆ เกณฑ์ในการแบ่งประเภทนั้น อยู่ที่ว่า การกระทำของมนุษย์ถูกกำหนดด้วยอะไร ถ้าการกระทำของมนุษย์ถูกกำหนดโดยอารมณ์/ความรู้สึก ของผู้กระทำ การกระทำในลักษณะนี้ ถือเป็นการกระทำที่ไม่ได้มีการใช้ปัญญาและเหตุผล แต่เป็นการกระทำแบบที่ตอบรับ ตอบสนองต่อสิ่งต่างๆ ที่มากระตุ้นบุคคลนั้น ซึ่งเป็นบุคคลประเภทที่หนึ่ง

ถ้าการกระทำอีกประเภทหนึ่ง เรียกว่า Value – rational การกระทำในลักษณะนี้ เป็นการกระทำที่เกิดจากการที่บุคคลนั้น มีความเชื่อในคุณค่าอย่างใดอย่างหนึ่งที่บุคคลนั้นยึดถือ จึงกระทำไปตามความเชื่อ/คุณค่าที่บุคคลนั้นเชื่อ ความเชื่อที่ว่า สำหรับ Weber เป็นความเชื่อทางศาสนา / ค่านิยม / สุนทรียภาพ ของบางอย่าง เช่น ถ้าเชื่อในรสชาติของอาหารบางอย่าง ก็จะนิยมกินอาหารนั้น ถ้าเชื่อในสถาปัตยกรรมเส้นโค้ง ก็จะสร้างบ้านให้เป็นเส้นโค้ง คนเราถ้ามีค่านิยม / ความเชื่อ และมีการกระทำที่กระตุ้นจากค่านิยมหรือความเชื่อนั้น ก็จะอธิบายโดยแนวคิดของ Weber ได้

 

โดย Weber ไม่ได้มองที่ผลของการกระทำ เพราะถ้ามองที่ผลการกระทำ (เน้นการคำนวณถึงผลลัพธ์ของการกระทำโดยดูที่เงื่อนไขต่างๆ ณ เวลานั้น (instrumental – rational) ปัญญาและเหตุผลเป็นเครื่องมือว่า ณ ขณะนั้น ผลต้องการอะไร) จะไม่นำความเชื่อ / รสนิยม มาใช้

จุดร่วมของ Weber, Kant, Smith ที่มีก็คือการใช้ปัญญาและเหตุผล ซึ่งสำหรับ Weber ถ้าการกระทำใดไม่มี instrumental แต่ถูกจูงไปโดย Value – rational การกระทำนั้น irrational การกระทำที่ rational คือการกระทำที่ถูกจูงโดยความคิดและเหตุผล หรือ instrumental – rational นั่นเอง

อ่านต่อ >>>

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา | วัตถุประสงค์ | ติดต่อ : baanjomyut@yahoo.com