สังคมศาสตร์ รัฐศาสตร์ การเมือง เศรษฐศาสตร์ >>

ขอบเขตของสิทธิมนุษยชน
ตามรัฐธรรมนูญในระบอบประชาธิปไตย

วิรุฬห์  ฉันท์ธนนันท์  (อัยการจังหวัดตราด) ผู้แต่งและเรียบเรียง

เนื่องจากปัจจุบันประชาชนชาวไทยได้เริ่มใช้และเรียกร้องสิทธิและเสรีภาพในรูปแบบต่าง ๆ  กันอย่างแพร่หลาย  ไม่ว่าจะเป็นในรูปแบบของการแสดงความคิดเห็นหรือการชุมนุมทางการเมือง  หรือรูปแบบอื่นที่แสดงต่อรัฐหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐ  โดยเฉพาะได้มีการชุมนุมใช้สิทธิเรียกร้องทางการเมืองกันเป็นจำนวนมาก  ซึ่งก็เป็นแง่มุมในทางหนึ่งที่ดีของการปกครองระบอบประชาธิปไตย   ที่จะต้องให้ประชาชนมีส่วนร่วมทางการเมือง  ตามหลักนิติรัฐ  การแสดงออกเช่นนี้ประเทศที่มี อารยธรรมทางปกครองระบอบประชาธิปไตย  ถือว่าเป็นสิ่งปกติและนิมิตหมายที่ดีที่ให้รัฐได้ทราบถึงความต้องการของประชาชนดังคำกล่าวที่ว่า  การปกครองระบอบประชาธิปไตยจะต้องเป็นการปกครองโดยประชาชนแลเพื่อประชาชน

         อย่างไรก็ตาม  การใช้สิทธิและเสรีภาพดังกล่าวมีการโต้แย้งกันอยู่เสมอว่า  หากรัฐเข้าป้องกันหรือปราบปราม  หรือดำเนินคดี  จะเป็นการขัดต่อรัฐธรรมนูญหรือไม่  อันเป็นคำกล่าวที่มีกันตลอดมา นอกจากนี้การใช้สิทธิและเสรีภาพดังกล่าวในบางกรณี  ก็อาจมีบุคคลอื่นหรือบุคคลกลุ่มอื่นโต้แย้งว่า  เป็นการใช้สิทธิและเสรีภาพที่เกินขอบเขตหรือก่อให้เกิดความเสียหายแก่บ้านเมือง  ด้วยเหตุนี้เองผู้เขียนซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของสำนักงานอัยการคุ้มครองสิทธิประชาชนตราด  ในตำแหน่งอัยการจังหวัดจึงได้แต่งและเรียบเรียงเนื้อหาสาระของหนังสือนี้ขึ้น 

          หวังเป็นอย่างยิ่งว่าเนื้อหาสาระของหนังสือเล่มนี้จะเป็นประโยชน์แก่ประชาชนผู้สนใจ  ข้าราชการ  องค์กรต่าง ๆ  เจ้าหน้าที่  และบุคคลอื่นที่สนใจไม่มากก็น้อย

1.  ที่มาและแนวคิดของการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล

ประเทศที่มีการปกครองในระบอบประชาธิปไตยที่แท้จริง  โดยเฉพาะประเทศที่มี        อารยธรรมในการปกครองประเทศ  เช่น  ประเทศในแถบยุโรปตะวันตก  อันเป็นต้นแบบของระบอบการปกครองที่ประเทศไทยได้ลอกเลียนแบบอย่างมา  ล้วนมีแนวคิดว่าการปกครองบ้านเมืองในระบอบประชาธิปไตยนั้น  จะต้องมีการปกครองภายใต้หลักนิติรัฐ กล่าวคือ  ผู้ปกครองจะต้องปกครองภายใต้กฎหมาย  ประชาชนมีความเสมอภาค  มีสิทธิเสรีภาพและมีส่วนร่วมในการปกครองบ้านเมือง

การปกครองระบอบนี้เองมีแนวคิดมาจากนักปราชญ์ตั้งแต่โบราณกาล  อันเป็นที่ยอมรับ  มาจนถึงปัจจุบันว่า  บุคคลทุกคนเมื่อเกิดมาเป็นมนุษย์  ย่อมมีความเท่าเทียมกันในฐานะที่เป็นมนุษย์ด้วยกัน  ทุกคนย่อมมีสิทธิและเสรีภาพเป็นของตนเอง  เช่น  สิทธิในการแสดงความคิดเห็น  สิทธิในการอยู่อาศัย  สิทธิในร่างกายและทรัพย์สิน  เป็นต้น  แต่การใช้สิทธิเสรีภาพดังกล่าวนั้น  หากให้ใช้โดยไม่มีขอบเขตจำกัด  ก็จะทำให้ไปกระทบสิทธิเสรีภาพของบุคคลอื่นหรือทำให้เกิดความไม่สงบสุข  และเกิดความวุ่นวายขึ้นในบ้านเมือง  อันเป็นการใช้ชีวิตที่ขาดระเบียบของสังคม  ทำให้สังคมนั้นอยู่ไม่ได้     เกิดการทะเลาะเบาะแว้งฆ่าแกงกันในที่สุด  เพราะเป็นเรื่องต่างคนต่างอยู่โดยถือและอ้างสิทธิเสรีภาพ   ที่ตนมีอยู่  ด้วยเหตุนี้เองจึงมีแนวคิดที่ว่าเพื่อให้บุคคลทุกคนมีสิทธิและเสรีภาพเป็นของตนเอง

             ในขณะเดียวกันก็ให้สังคมสามารถอยู่ร่วมกันอย่างร่มเย็นเป็นสุข  มนุษย์จึงตกลงกันว่า  ทุกคนจะยอมสละสิทธิและเสรีภาพบางประการของตน  เพื่อไม่ให้ไปกระทบสิทธิเสรีภาพของคนอื่นและให้เกิดความสงบสุขภายในบ้านเมือง  และเกิดความมั่นคงภายในสังคมของตน  โดยยินยอมมอบอำนาจให้ผู้ปกครองซึ่งมาจากผู้แทนของประชาชนกำหนดกติกา  หรือกฎหมายในฐานะฝ่ายนิติบัญญัติขึ้น  เช่น  ห้ามมิให้ประชาชนเข้าไปในสถานที่ราชการที่มีเอกสารลับเกี่ยวกับความมั่นคงของประเทศ  อันเป็นสถานที่       ที่หวงแหนไว้  ห้ามมิให้เข้าไปในสถานที่ราชการในเวลากลางคืน  อันเป็นการจำกัดสิทธิในการเดินทางของประชาชน  บังคับให้ประชาชนต้องเสียภาษี  อันเป็นการจำกัดสิทธิในทางทรัพย์สินของประชาชน  เพื่อรัฐจะได้นำรายได้มาบริหารประเทศหรือป้องกันประเทศไม่ให้ถูกรุกราน  เช่น  ให้เป็นเงินเดือนทหาร  ตำรวจ  หรือซื้ออาวุธ  ให้ทหารป้องกันประเทศ  หรือนำเงินภาษีมาสร้างถนน  เพื่อให้ประชาชนใช้สัญจรไปมา  อันเป็นประโยชน์ของสาธารณะ  หรือกล่าวอีกนัยหนึ่งก็คือ  การจำกัดสิทธิในทางทรัพย์สินของเอกชนแต่ละคนในเรื่องภาษี  ก็เพื่อนำมาใช้ประโยชน์แก่สาธารณะ  การห้ามแสดงความคิดเห็นอันเป็นการหมิ่นประมาทผู้อื่นเพื่อมิให้เป็นการใช้สิทธิกระทบต่อสิทธิของผู้อื่น  เป็นต้น  หากมีการฝ่าฝืนผู้ปกครองหรือรัฐซึ่งเป็นผู้บังคับใช้กฎหมายในฐานะฝ่ายบริหารหรือฝ่ายปกครองก็จะดำเนินการหรือดำเนินคดีกับผู้ฝ่าฝืน  โดยอาจนำตัวมาฟ้องร้องเพื่อให้ผู้ปกครองหรือรัฐในฐานะฝ่าย   ตุลาการพิจารณาลงโทษหรือสั่งการอย่างอื่น

หากกล่าวเช่นนี้ก็น่าจะพอมองเห็นได้อย่างคร่าว ๆ ว่า  การจำกัดสิทธิเสรีภาพบางประการของประชาชนเพื่อประโยชน์ของสาธารณะหรือเพื่อประโยชน์ส่วนรวมของประชาชนนั้น  มีประโยชน์อย่างไร 

มีความเข้าใจกันผิดและพูดกันโดยเข้าใจผิดเสมอว่า  การดำเนินการของรัฐกับเอกชน         ที่แสดงความคิดเห็นหรือใช้สิทธิในการชุมนุม  ไม่ว่าจะเป็นการจับกุมหรือดำเนินคดีเป็นการละเมิดต่อสิทธิมนุษยชนตามรัฐธรรมนูญที่กำหนดให้สิทธิต่าง ๆ  ของบุคคล  เช่น  สิทธิในร่างกาย  ในการแสดงความคิดเห็น  หรือในการชุมนุมย่อมได้รับความคุ้มครอง  ความเข้าใจเช่นนี้ถามว่าถูกต้องหรือไม่  สามารถตอบได้เลยว่า  ไม่ถูกต้องทั้งหมด  ดังจะได้กล่าวที่มาและเหตุผลต่อจากที่ได้กล่าวไว้แล้วข้างต้น  ดังนี้

แนวคิดที่ว่าเพื่อให้บุคคลทุกคนมีสิทธิและเสรีภาพเป็นของตนเอง  ในขณะเดียวกันก็ให้สังคมสามารถอยู่ร่วมกันอย่างร่มเย็นเป็นสุข  มนุษย์จึงตกลงกันว่า  ทุกคนจะยอมสละสิทธิและเสรีภาพบางอย่างของตน  เพื่อไม่ให้ไปกระทบสิทธิเสรีภาพของคนอื่นและให้เกิดความสงบสุขภายในบ้านเมือง   และเกิดความมั่นคงภายในสังคมของตน  โดยยินยอมมอบอำนาจให้ผู้ปกครองซึ่งมาจากผู้แทนของประชาชนกำหนดกติกา  หรือกฎหมายในฐานะฝ่ายนิติบัญญัติขึ้น  เช่น  ห้ามมิให้ประชาชนเข้าไปในสถานที่ราชการที่มีเอกสารลับเกี่ยวกับความมั่นคงของประเทศ  อันเป็นสถานที่ที่หวงแหนไว้  ห้ามมิให้เข้าไปในสถานที่ราชการในเวลากลางคืน  เป็นแนวคิดในทางรัฐศาสตร์หรือการปกครองและนิติศาสตร์หรือกฎหมายอันเป็นที่ยอมรับมาแต่อดีต  ซึ่งประเทศไทยในปัจจุบันก็มีแนวคิดในทางรัฐศาสตร์การปกครองบ้านเมืองและในทางนิติศาสตร์หรือกฎหมายเช่นเดียวกับประเทศที่มีอารยธรรมดังกล่าว  ดังจะเห็นได้จากกฎหมายรัฐธรรมนูญฉบับ  ปี 2540 หรือแม้แต่รัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน  ปีพ.ศ.2550  รวมทั้งบางฉบับในอดีตล้วนกำหนดให้เป็นหลักทั่วไปว่า  สิทธิและเสรีภาพของเอกชนแต่ละคน  ไม่ว่าจะเป็นสิทธิต่าง ๆ  เช่น  สิทธิในทางทรัพย์สิน  ร่างกาย  การชุมนุม  การแสดงความคิดเห็น  เป็นต้น  ล้วนได้รับการคุ้มครอง  แต่ในขณะเดียวกันในกฎหมายรัฐธรรมนูญนี้เอง  ก็บัญญัติให้สิทธิเสรีภาพดังกล่าวบางอย่างอาจถูกจำกัดได้โดยกฎหมาย  ซึ่งเท่ากับว่ากฎหมายที่จำกัดสิทธิเสรีภาพนี้เป็นกฎหมายที่รัฐธรรมนูญให้อำนาจในการจำกัดสิทธิเสรีภาพบางอย่างเช่นเดียวกัน  ดังนั้นคำกล่าวที่ว่าสิทธิเสรีภาพของบุคคลสามารถทำอะไรก็ได้หากรัฐธรรมนูญรับรอง  แม้จะกระทบสิทธิของคนอื่นหรือทำให้เกิดความวุ่นวายขึ้นในบ้านเมือง  และหากเจ้าหน้าที่ดำเนินคดีกับผู้ใช้สิทธิเสรีภาพ  การบังคับใช้กฎหมายของรัฐย่อมเป็นการขัดต่อรัฐธรรมนูญ  คำกล่าวเช่นนี้ไม่ถูกต้องเสมอไป  โดยเหตุผลจากแนวคิดในทางรัฐศาสตร์และนิติศาสตร์ที่มีมาตั้งแต่ประวัติศาสตร์ดังกล่าวแล้ว  จะเห็นได้ว่า  การจำกัดสิทธิเสรีภาพที่ออกโดยกฎหมายก็ได้รับความคุ้มครองจากรัฐธรรมนูญเช่นเดียวกัน  เพราะรัฐธรรมนูญได้บัญญัติให้อำนาจไว้ในการออกกฎหมายเพื่อจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลบางอย่าง  กฎหมายดังกล่าวจึงไม่ขัดต่อรัฐธรรมนูญ  เพราะรัฐธรรมนูญให้อำนาจไว้  หากกฎหมายนั้นกำหนดไว้เท่าที่จำเป็นและไม่กระทบกระเทือนสาระสำคัญแห่งสิทธิและเสรีภาพ  ดังที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยฉบับปัจจุบัน  พ.ศ.2550  มาตรา  29  วรรคแรก  เหตุที่รัฐธรรมนูญให้ออกกฎหมายยกเว้นไว้โดยให้มีการจำกัดสิทธิเสรีภาพของบุคคลบางประการ  ก็เพื่อรับรองหรือคุ้มครองประโยชน์ของสาธารณะหรือประโยชน์ส่วนรวมของประชาชน  เป็นการยืนยันว่าประโยชน์ของสาธารณะหรือประโยชน์ส่วนรวมย่อมมาก่อนหรือสำคัญกว่าสิทธิและเสรีภาพของปัจเจกชนแต่ละคน  เพื่อให้สังคมมีความสงบเรียบร้อย  มีความมั่นคง  หรือเพื่อป้องกัน  หรือระงับความเสื่อมทรามทางจิตใจ  หรือสุขภาพของประชาชน เป็นต้น

 | หน้าถัดไป >>

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

» ชาร์ลส์ ดาร์วิน
ผู้มีบทบาทนำให้เกิดการศึกษาค้นพบทฤษฎีวิวัฒนาการมากที่สุดดาร์วินเสนอควาามคิดเกี่ยวกับการคัดเลือกโดยธรรมชาติ

» สงครามโลกครั้งที่ 1
เป็นความขัดแย้งระดับโลกที่เกิดระหว่างฝ่ายสัมพันธมิตร และฝ่ายมหาอำนาจกลาง ซึ่งไม่เคยปรากฏสงครามขนาดใหญ่ที่มีทหารหรือสมรภูมิเกี่ยวข้องมากขนาดนี้มาก่อน

» ประวัติศาสตร์ชนชาติจีน
ประเทศจีนเป็นประเทศที่มีประชากรมากที่สุดในโลก คือ 1,200 ล้านคน นั่นหมายความว่า ประชากรหนึ่งในห้าของโลกเป็นประชากรจีน

» ยอดมนุษย์
เรื่องราวและชีวิตของพวกเขา บางเรื่องเป็นตำนาน เป็นเรื่องเล่า เป็นความจริง บางคนไร้ตัวตนบางคนล้มเหลว บางคนเป็นต้นแบบ เป็นอาชญากร

» รพินทรนาถฐากูร
หยุดเสียเถิดการสาธยาย การขับขานและการนั่งนับลูกประคำอะไรเหล่านี้ ท่านบูชาผู้ใดกันในมุมสลัวลาง...และเปล่าเปลี่ยวของเทวลัยที่หับบานประตูหน้าต่างมิดชิดรอบด้าน

» สงครามอ่าวเปอร์เซีย (Persian Gulf War)
สงครามระหว่างอิรัก กับ อิหร่าน หรือที่นิยมเรียกว่าสงครามอ่าวเปอร์เซีย (Persian Gulf War) นั้นได้เริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 22 กันยายน ค.ศ.1980 โดยมีสาเหตุมาจากความขัดแย้งอยู่หลายประการ

» แม่ไม้มวยไทย
การเล่นพื้นบ้านที่มีคุณลักษณะของการต่อสู้ป้องกันตัวด้วยการใช้อวัยวะในส่วนที่สามารถใช้ทำอันตรายคู่ต่อสู้ได้มาใช้งานอย่างชาญฉลาด และมีศิลปอย่างสูง

» ประวัติศาสตร์ศิลป์
วิวัฒนาการของประวัติศาสตร์ศิลป์และการออกแบบศิลปะเครื่องประดับตะวันตกตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ที่ค้นพบในแต่ละช่วงสมัย และส่วนใหญ่มีแรงบันดาลใจมาจากการรู้จักธรรมชาติ

สติ๊กเกอร์ไลน์
-สนับสนุนผลงาน
รายได้สมทบทุนยังชีพหลังเกษียณ-