สังคมศาสตร์ รัฐศาสตร์ การเมือง เศรษฐศาสตร์ >>

มานุษยวิทยา

การศึกษามานุษยวิทยาในประเทศไทยและสาขาวิชาอื่นที่เกี่ยวข้อง

การเรียนการสอนวิชามานุษยวิทยาในระดับอุดมศึกษาของประเทศไทยนั้นไม่ได้รวมเอา 4 สาขาย่อยไว้ด้วยกัน และวิชามานุษยวิทยายังไม่พัฒนาไปไกลนักเมื่อเปรียบเทียบกับวิชาสังคมวิทยาในประเทศไทย ในการสอนระดับปริญญาตรีมีเพียงมหาวิทยาลัยเดียวที่เปิดสอนวิชามานุษยวิทยาโดยตรง นั่นคือมหาวิทยาลัยศิลปากร วังท่าพระ ส่วนในมหาวิทยาลัยอื่นๆจะทำสอนรวมกับวิชาสังคมวิทยา โดยใช้ชื่อคณะหรือภาควิชา “สังคมวิทยาและมานุษยวิทยา” นอกจากนั้นการเรียนการสอนยังมุ่งเน้นไปทางสังคมวิทยามากกว่ามานุษยวิทยาอีกด้วย

ความสัมพันธ์ของวิชามานุษยวิทยากับสังคมศาสตร์อื่นๆ ในความเป็นจริงแล้วมีความเหลื่อมล้ำกันมากทั้งในทางทฤษฎีและทางปฏิบัติระหว่างสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา และเริ่มมีขอบเขตความสนใจร่วมกันมากขึ้นในระยะสิบห้าปีและยี่สิบปีมานี้ อย่างไรก็ตามยังคงมีความแตกต่างที่แยกให้ได้ชัดเจนอยู่ ระหว่างนักสังคมวิทยาและนักมานุษยวิทยา ความแตกต่างเหล่านั้นได้แก่ (Pelto 1965 : 8)

  1. นักมานุษยวิทยาส่วนมากสนใจศึกษาผู้คนที่ไม่ใช่ตะวันตกถึงแม้จะมีข้อยกเว้นอยู่บ้างก็ตาม ส่วนนักสังคมวิทยานั้นส่วนมากแล้วสนในศึกษาวัฒนธรรมและสังคมตะวันตก อย่างไรก็ตามมีนักสังคมวิทยาจำนวนมากที่เริ่มให้ความสนใจศึกษาสังคมแอฟริกัน จีน อินเดียและสังคมอื่นๆ
  2. นักมานุษยวิทยาส่วนมากให้ความสนใจและศึกษาชุมชนขนาดเล็ก โดยใช้วิธีการสังเกตและสอบถามกับประชาชนในลักษณะที่มีความใกล้ชิด ส่วนนักสังคมวิทยานั้นสนใจศึกษาระบบสังคมที่มีขนาดใหญ่กว่า โดยใช้แบบสอบถามในการเก็บรวบรวมข้อมูล หรือใช้สถิติจากประชากร ไม่ว่าจะเป็นในรูปของอัตราอาชญากรรม การจ้างแรงงาน ข้อมูลเกี่ยวกับการออกเสียงเลือกตั้งและเรื่องอื่นๆ โดยทั่วๆไปแล้วนักสังคมวิทยาจะมีการวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติมากกว่านักมานุษยวิทยา
  3. การศึกษาของนักมานุษยวิทยานั้นรวมถึงมานุษยวิทยากายภาพด้วย ในฐานะที่เป็นศาสตร์ส่วนหนึ่งที่สำคัญแต่นักสังคมวิทยาให้ความสนใจหลักอยู่ที่การศึกษาเรื่องสังคมเท่านั้น
  4. นักมานุษยวิทยาได้มีการพินิจศึกษาถึงประวัติศาสตร์วัฒนธรรมในฐานะที่เป็นแกนกลางของวิชานี้ แต่นักสังคมวิทยาไม่สนใจในแง่ของประวัติศาสตร์ แต่สนใจที่จะศึกษาวิจัยถึงสถาบันทางสังคมสมัยปัจจุบัน

ส่วนความแตกต่างระหว่างมานุษยวิทยาและจิตวิทยาเป็นสิ่งที่เห็นได้อย่างชัดเจน ถึงแม้ว่าจะมีบางส่วนที่เหลื่อมล้ำกันอยู่บ้างก็ตาม กล่าวคือ

  1. นักจิตวิทยานั้นศึกษาพฤติกรรมของปัจเจกบุคคลอย่างระมัดระวังในห้องทดลอง หรือมีการสร้างสถานการณ์ทดลองขึ้นมา ดังนั้นจิตวิทยาจึงเป็นศาสตร์แห่งการทดลองมากกว่ามานุษยวิทยา
  2. นักจิตวิทยาให้ความสนใจน้อยต่อผู้คนที่ไม่ใช่ชาวตะวันตก

อย่างไรก็ตามได้มีการพัฒนาสาขาวิชาจิตวิทยาสังคม ซึ่งรวมถึงการศึกษาวัฒนธรรมต่างสังคมด้วยและลักษณะอื่นๆที่มีความสนใจใกล้เคียงกัน นักมานุษยวิทยาและนักจิตวิทยามีความสนในร่วมกัน และมีแนวโน้มที่จะทำวิจัยร่วมกันได้ ในเรื่องระบบสมองและระบบประสาทของมนุษย์

นอกจากนี้มานุษยวิทยายังมีความสนใจที่คล้ายคลึงกันกับภูมิศาสตร์ การศึกษาถึงการกระจายตัวของพืชและสัตว์ การปรับตัวของมนุษย์ในสภาพแวดล้อมทางกายภาพที่แตกต่างกัน ลักษณะทางสังคมและวัฒนธรรมของกลุ่มสังคมที่ดำรงชีพด้วยการเลี้ยงสัตว์ และขอบเขตการวิจัยอื่นๆอีกมากที่นักภูมิศาสตร์และนักมานุษยวิทยาให้ความสนใจศึกษาเหมือนกัน (Pelto 1965 : 8-9)

เนื่องจากขอบเขตการศึกษาของมานุษยวิทยากว้างและครอบคลุมมาก จึงจำเป็นต้องพึ่งความรู้จากสาขาวิชาต่างๆที่เกี่ยวข้องมาก การจำกัดตัวเองอยู่เฉพาะเรื่อง เฉพาะแนว จะทำให้กลายเป็นคนที่คับแคบ และเป็นสิ่งซึ่งนักมานุษยวิทยาที่ดีควรจะหลีกเลี่ยง

ความเป็นมาของวิชามานุษยวิทยา
ความหมายและขอบข่ายของวิชามานุษยวิทยา
สาขาย่อยของวิชามานุษยวิทยาและตัวอย่างงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง
ชาติพันธุ์วรรณา
มานุษยวิทยาภาคสังคม
ชาติพันธุ์วิทยาหรือมานุษยวิทยาวัฒนธรรม
การศึกษามานุษยวิทยาในประเทศไทยและสาขาวิชาอื่นที่เกี่ยวข้อง
ประโยชน์ของวิชามานุษยวิทยา
แนวคิดและทฤษฎีทางมานุษยวิทยา
การเปลี่ยนแปลงของแนวทฤษฎีที่ศึกษาวัฒนธรรมแบบองค์รวมฯ
 

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

» "บ้าน" มรดกทางวัฒนธรรม
"บ้าน" คือการบอกเล่าความเป็นมา คือการบอกล่าวถึงพัฒนาการในการดำรงชีพของมนุษย์ "บ้าน" ที่อยู่อาศัยหนึ่งในปัจจัยสี่ ซึ่งมีความจำเป็นสำหรับมนุษย์ และบ่งบอกถึงความั่นคง

» ภูมิปัญญากีฬาไทย
กีฬาไทยที่บรรพชนไทยค้นคิด และถ่ายทอดมาสู่ลูกหลาน บางชนิดกลายเป็นตำนานและความทรงจำ และบางชนิดยังคงมีการเล่นกันอยู่

» สะพานสู่ฟ้าใหม่
สะพานข้ามน้ำเป็นสัญลักษณ์การข้ามอุปสรรคขวางกั้นไปสู่จุดหมาย และการเชื่อมโยงสิ่งตรงข้ามมา เพื่อสร้างเอกภาพอันกลมกลืนมั่นคง

» ทิวธงมงคลชัย
สิ่งสะท้อนความคิด และสืบทอดคติความเชื่อ ขนบธรรมเนียมประเพณี ของชนรุ่นแล้วรุ่นเล่า จากยุคสมัยหนึ่งสู่อีกยุคสมัยหนึ่ง ดุจตัวแทนที่น้อมนำสู่มงคลแห่งชีวิต

» พระราชลัญจกรประจำรัชกาล
ตราประจำพระมหากษัตริย์ แต่ละรัชกาล ซึ่งจะทรงโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นเมื่อเริ่มต้นรัชกาล เพื่อประทับกำกับพระปรมาภิไธย ในเอกสารสำคัญต่างๆของชาติ ที่เกี่ยวกับราชการแผ่นดิน

» สามล้อไทย
วิถีหนึ่งของสายทาง ซึ่งแม้เวลาจะหมุนเวียนเปลี่ยนไป หากสายทางของสามล้อยังคงผูกพัน เป็นส่วนหนึ่งของสังคมไทย

» กีฬาสัตว์
ด้วยนิสัยช่างสังเกตของคนไทย จึงเป็นที่มาของกีฬาซึ่งใช้สัตว์เป็นผู้แข่งขัน จนกลายเป็นกิจกรรมบันเทิงพื้นบ้าน ยามว่างนับแต่อดีต

» ตาลปัตร พัดรอง
พัดที่ทำจากใบตาลมีหลายรูปแบบ สำหรับใช้โบกให้ความเย็น และใช้เป็นการบ่งบอกถึงฐานะ บรรดาศักดิ์ของผู้ใช้

สติ๊กเกอร์ไลน์
-สนับสนุนผลงาน
รายได้สมทบทุนยังชีพหลังเกษียณ-