ศิลปะ หัตถกรรม สถาปัตยกรรม ประติมากรรม สันทนาการ >>

ภูมิปัญญาไทยกับทัศนศิลป์

สาขาวิชา สังคมศึกษาและศิลปะ โรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์

ศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี
แนวทางการวิจารณ์ผลงานทัศนศิลป์
หลักที่จะให้คำวิจารณ์แก่ศิลปกรรม
ศิลปะและปรัชญา
สุนทรียศาสตร์ (aesthetics)
ทฤษฎีศิลป์

สุนทรียศาสตร์ (aesthetics)

      สุนทรียศาสตร์เป็นปรัชญาสาขาหนึ่งที่อธิบายเรื่องของความงามและศิลปะ การเรียนเรื่องนี้ต้องอาศัยองค์ (Domains) ทั้งสองชนิดเพื่อช่วยให้เกิดความรู้ ความเข้าใจโดยสมบูรณ์ คือ Cognitive Domain ซึ่ง หมายถึง การใช้พิจารณาด้วยสติปัญญาเหตุผลและ Affective Domain การใช้อารมณ์ความรู้สึกดูงานศิลปะแล้วต้องเกิดความซาบซึ้งทางความงาม

สิ่งที่มักเข้าใจผิดเกี่ยวกับสุนทรียศาสตร์

  1. ความงามมีในงานศิลปะเท่านั้น ข้อนี้เป็นความเข้าใจผิดความงามมีทั้งในสิ่งที่ธรรมชาติสร้างและที่มนุษย์สร้างขึ้น
  2. สุนทรียศาสตร์ มิได้มุ่งที่จะหาคำจำกัดความที่สมบูรณ์ที่สุดเช่น ศิลปะคืออะไรหรือเพื่อหาคำ อธิบายที่ชัดเจน100% จนผู้ศึกษาหมดความจำเป็นที่จำไปศึกษางานศิลปะ

 

ความงาม สุนทรียธาตุ และกติกาของความงาม
นักปราชญ์หลายท่าน พยายามประกาศทฤษฏีที่กำหนดมาตรฐานของความงามขึ้นแบ่งได้ดังนี้

  1. ลัทธิคตินิยม ลัทธินี้เชื่อว่าความงามเป็นมาตรฐานสมบูรณ์แบบที่ได้จากการคิดเท่านั้นความสวยงามสมบูรณ์แบบ เช่น ความงามของนางฟ้าเทพบุตรจะไปหาแบบมาจากมนุษย์ย่อมไม่ได้ เช่น ประติมากรรมอินเดีย และจิตรกรรมไทยนักปราชญ์ทเป็นนักบวชในศาสนาคริสเตียนกล่าวว่า ความงามกับความดีเป็นเรื่องเดียวกัน
  2. ลัทธิปรากฏการณ์นิยม ลัทธินี้ตรงกันข้ามกับลัทธิแรก คือไม่เชื่อในความงามสมบูรณ์แบบศิลปะ และวิวัฒนาการที่ศิลปินต้องพัฒนาต่อไปเรื่อยๆ
  3. ลัทธิความขาดเหตุผล คำอธิบายของลัทธินี้ก็คือ มนุษย์ซึ่งมีความนึกคิดจิตใจเป็นปัจจัยสำคัญที่สุดให้เกิดการสร้างสรรค์ซึ่งมีความงาม แต่ความงามดังกล่าวอาจมาจากแรงผลักดันภายในจิตใจ ในระดับเดียวกับจิตใต้สำนึกก็ได้ผู้ที่คิดในแนวนี้ คือ ฟรีดิช นิทเช่และอาร์เธอร์ โช หรือแรงกดดันจากจิตใต้สำนึกของซิกมันด์ ฟรอยด์

แนวทางของสุนทรียศาสตร์ในช่องสองทศวรรษหลังจึงเป็นการนำวิชานี้มา ใช้ประโยชน์ที่สำคัญที่สุดนั่น คือ การเพิ่มความเข้าใจในศิลปะ จากหลักการดังกล่าวนำไปสู่การใช้ประโยชน์ โดยเฉพาะเจาะจงหลายลักษณะเช่น การวิจารณ์ศิลปะของนักวิจารณ์ การสร้างสรรค์ของศิลปิน

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

ข้อเขียน-บทความ »

» จินตนา แก้วขาว กราบเธอที่ดวงใจ
» ทะริด ตะนาวศรี คนไทยที่ถูกลืม
» ปู่เย็น ณ สะพานลำใย แห่งลุ่มแม่น้ำเพชรบุรี

» จอมยุทธ แห่งบ้านจอมยุทธ (รวมงานเขียน)
» ฉายเดี่ยว (รวมงานเขียน)
» งูเขียว หางบอบช้ำ (รวมงานเขียน)

» ตีหัวเข้าบ้าน ตะคอกโลก ตีหัวหมา
» ผายลมนี้มีผลย้อนหลัง
» ได้แต่หวังว่า เราจะอยู่ร่วมกันได้บนโลกที่เปรียบเสมือนบ้านของเราใบนี้ ด้วยความรู้สึกที่ดีประดุจดั่งกินข้าวจากหม้อเดียวกัน

» ขอเป็นตาแก่ขี้บ่นในหัวใจเธอ
» เมื่อคนขับรถปลอมตัวไปเล่นหุ้น (บันทึกการเล่นสด)

นิยาย-เรื่องสั้น »

» ตำนานบันลือโลก
» บันทึกทรราชย์
» ผมเกือบได้เป็นนักแต่งเพลงชื่อดังเสียแล้ว
» ชีวิตเริ่มต้นอีกครั้งหลังเกษียณ
» แสนยานุภาพแห่งการรอคอย

สติ๊กเกอร์ไลน์
-สนับสนุนผลงาน
รายได้สมทบทุนยังชีพหลังเกษียณ-