สังคมศาสตร์ รัฐศาสตร์ การเมือง เศรษฐศาสตร์ >>

ข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับ

MERCOSUR (เมร์โกซูร์)

           ตลาดร่วมอเมริกาใต้ตอนล่าง (Southern Common Market)
หรือ MERCOSUR เริ่มก่อร่างขึ้น โดยสนธิสัญญา Asunción ประเทศปารากวัยเมื่อวันที่ 26 มีนาคม 2534 (ค.ศ.1991) ประกอบด้วยสมาชิก 4 ประเทศ ได้แก่ อาร์เจนตินา บราซิล ปารากวัย และอุรุกวัย (เวเนซุเอลากำลังรอการให้สัตยาบันรับรอง จากวุฒิสภาของบราซิลและปารากวัย เพื่อเป็นสมาชิกเต็มตัว) สมาชิกสมทบ ได้แก่ ชิลี โบลิเวีย เปรู โคลอมเบีย และเอกวาดอร์ โดยมีวัตถุประสงค์หลักในการเปิดเสรีทางการค้าในภูมิภาค มีการพัฒนาเป็นสหภาพศุลกากร และเขตการค้าเสรี (ยกเว้นสินค้าอ่อนไหวบางประเภท) และมีกำหนดจะใช้ระบบตลาดร่วม (Common Market) ซึ่งเป็นเป้าหมายของการรวมกลุ่มในปี 2558 (ค.ศ. 2015)

การรวมตัวของกลุ่มประเทศสมาชิก MERCOSUR 4 ประเทศ
ครอบคลุมพื้นที่กว่า 12 ล้านตารางกิโลเมตรและมีประชากรรวมกันกว่าครึ่งของภูมิภาคลาตินอเมริกา คือประมาณ 263 ล้านคน GDP รวมกันประมาณ 2.78 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ ปริมาณการค้าและการลงทุนของประเทศสมาชิก MERCOSUR มากกว่าครึ่งหนึ่งของประเทศในกลุ่มลาตินอเมริกาทั้งหมด และเป็นเศรษฐกิจอันดับที่ 5 ของโลก มูลค่าการค้าของกลุ่มได้เพิ่มขึ้นจากจำนวน 4.1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ในปี 2534 (ค.ศ.1991) เป็น 21.1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ในปี 2548 (ค.ศ.2005) ทั้งนี้ ได้มีการคาดการว่า จะเพิ่มขึ้นเป็น 30 พันล้านดอลลาร์ ในปี ค.ศ. 2008

สำนักงานเลขาธิการ (Secretariat) MERCOSUR
ไม่มีสำนักงานเลขาธิการถาวรแต่จะหมุนเวียน ไปยังประเทศต่าง ๆ ทุก 6 เดือน (ตามวาระประธานกลุ่ม) แต่มีสำนักงานบริหาร (administrative office) ที่ กรุงมอนเตวิเดโอ ประเทศอุรุกวัย ทำหน้าที่ด้านการเอกสารและงานธุรการ โดยการประชุมสุดยอดระดับผู้นำ ครั้งต่อไปจะมีขึ้น ณ กรุง Asunción ปารากวัย ในปลายเดือนก.ค. 2552 ซึ่งในโอกาสดังกล่าว ปารากวัยจะส่ง มอบตำแหน่งประธานกลุ่ม (วาระก.ค. – ธ.ค. 2552) ให้แก่อุรุกวัย

อุปสรรคและปัญหาของ MERCOSUR

• ระดับการพัฒนาทางเศรษฐกิจที่แตกต่างกันของประเทศสมาชิก บราซิลและอาร์เจนตินามี ระดับการพัฒนาทางเศรษฐกิจที่สูงกว่าปารากวัยและอุรุกวัยมาก ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อการปรับโครงสร้าง ทางเศรษฐกิจเพื่อรวมกันเป็นเขตการค้าเสรีและตลาดร่วมต่อไป
  
• ทิศทางของกลุ่มที่อาจถูกชี้นำโดยประเทศที่มีอำนาจทางการเมืองและเศรษฐกิจที่สูงกว่า คือ บราซิลและอาร์เจนตินา ซึ่งทำให้ประเทศเล็กๆ เช่น อุรุกวัยและปารากวัยเกิดความไม่พอใจ
  
• การเข้าเป็นสมาชิกของเวเนซุเอลาอาจเริ่มส่งผลกระทบต่อกลุ่ม MERCOSUR ดังจะเห็นได้จากความไม่พอใจของประธานาธิบดี Lula ต่อท่าทีของประธานาธิบดี Chávez ที่ต้องการมีบทบาทนำในกลุ่ม สำหรับอาร์เจนตินามองว่า เวเนซุเอลาสามารถมาช่วยลดความสำคัญและบทบาทของบราซิลลงได้บ้าง แต่ก็ยังระมัดระวังที่จะไม่ใกล้ชิดมาก
  
• ปัจจุบันประเทศในกลุ่ม MERCOSUR กำลังมีข้อขัดแย้งทวิภาคีระหว่างกันทีสำคัญ คือ ข้อพิพาทระหว่างอาร์เจนตินากับอุรุกวัย เรื่องการก่อสร้างโรงงานกระดาษ การที่โบลิเวียประกาศให้อุตสาหกรรมก๊าซธรรมชาติเป็นกิจการของรัฐซึ่งส่งผลกระทบต่อการลงทุนของบราซิล รวมทั้ง ความไม่พอใจของปารากวัยและอุรุกวัยต่อความไม่เท่าเทียมกันในกลุ่ม และบทบาทของเวเนซุเอลาในกลุ่ม MERCOSUR

ความสัมพันธ์ระหว่าง MERCOSUR กับประเทศนอกกลุ่ม
การจัดทำความตกลงการค้าเสรีกับประเทศนอกกลุ่ม

• ปัจจุบัน MERCOSUR ได้ลงนามความตกลงแลกเปลี่ยนสิทธิพิเศษทางการค้ากับอินเดีย (เพื่อปูทางไปสู่การทำ FTA) และกับสหภาพศุลกากรของแอฟริกาใต้ (SACU) ซึ่งเป็นการจัดทำ FTA สามฝ่าย (SIM) นอกจากนี้เมื่อเดือนตุลาคม 2547 MERCOSUR ได้ลงนามความตกลงการจัดทำการค้าเสรีกับกลุ่มประชาคม Andean (เปรู โคลอมเบีย เอกวาดอร์ และโบลิเวีย) และเมื่อเดือนธันวาคม 2550 ได้ลงนามความตกลง FTA กับอิสราเอล
  
• MERCOSUR กำลังอยู่ระหว่างการเจรจาความตกลงการค้าเสรีกับกลุ่มสหภาพยุโรป CARICOM, เกาหลีใต้, ตุรกีและจอร์แดน และกำลังพิจารณาทำ feasibility study สำหรับความตกลงทางการค้าเสรีกับจีน
  
• ในปี 2551 มูลค่าการค้าระหว่างไทยกับกลุ่ม MERCOSUR มีจำนวน 4,989 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งเพิ่มขึ้น 41% จากปี 2550 โดยคิดเป็น 1.24 % ของการค้าไทยกับทั่วโดยและไทยเป็นฝ่ายเสียเปรียบ ดุลการค้า จำนวน 981 ดอลลาร์สหรัฐ

กองลาตินอเมริกา 2 ก.ค. 2552