สังคมศาสตร์ รัฐศาสตร์ การเมือง เศรษฐศาสตร์ >>

กฎหมายมหาชน

กำเนิดแนวความคิดกฎหมายมหาชน

ฟริทซ์ ชูลซ์ (Fritz Schulz) ศาสตรจารย์ทางกฎหมายโรมันชาวเยอรมัน ได้อธิบายไว้ว่า ความคิดในการแบ่งสาขาของกฎหมายนั้น เริ่มขึ้นในสมัยโรมันซึ่งแบ่งออกเป็น 4 ยุค คือ

  1. ยุคอารยธรรมโรมันโบราณ
  2. ยุคอารยธรรมกรีกในโรม
  3. ยุคคลาสสิค
  4. ยุคขุนนางนักปกครอง

ยุคอารยธรรมโรมันโบราณ (500 ปีก่อน ค.ศ. – 300 ปีก่อน ค.ศ.) ยุคนี้มีความเข้าใจกันว่า

  • กฎหมายโรมันแบ่งออกเป็น 3 สาขา คือ
    - กฎหมายเอกชน (Jus Privatum) คือกฎหมายทั้งหลายที่เกี่ยวพันกับราษฎรในชีวิตประจำวัน
    - กฎหมายมหาชน (Jus Publicum) คือกฎหมายที่เกี่ยวข้องเฉพาะบุคคลบางประเภท เช่น ศาล สมาชิกสภา
    - กฎหมายศาสนา (Jus Sacrum) เป็นกฎหมายที่อยู่ในฐานะสูงสุด และมีความสัมพันธ์ต่อการ พัฒนากฎหมายมหาชน เนื่องจากนักกฎหมายยุคนั้นส่วนใหญ่เป็นพระ
  • ตัวบทกฎหมายมหาชนในยุคสมัยนี้ส่วนใหญ่เป็นระเบียบปฏิบัติทางการเมืองและค่อนข้างปกปิด
  • แนวแบ่งแยกสาขาของกฎหมายในยุคสมัยนี้แบ่งตาม “กิจการ”

ยุคอารยธรรมกรีกในโรม (300 ปีก่อน ค.ศ. – 30 ปีก่อน ค.ศ.)

  • เป็นยุคที่อารยธรรมกรีกโบราณได้แผ่ขยายเข้าไปสู่กรุงโรม จนเรียกว่าเป็นการเริ่มยุคอารยธรรมกรีกโบราณ (Hellenistic Period)
  • กฎหมายมหาชนในยุคนี้ยังคงสภาพเดิมคือ เป็นกฎหมายสำหรับนักการเมือง
  • นักกฎหมายมหาชนในยุคนี้ล้วนเป็นนักการเมือง เช่น เซ็มโปรนิอุส ทูดิทานุส และปอมปีย์

ยุคคลาสสิค (30 ปีก่อน ค.ศ. – ค.ศ.300)

  • ยุคนี้เริ่มเมื่อจักรพรรดิ ออกุสตุส (Augustus) หรือออคตาเวียนุส (Octavianus) มีอำนาจขึ้นในกรุงโรมและได้สถาปนาตนเองเป็นจักรพรรดิองค์แรก จนถึงก่อนรัชสมัยของจักรรรดิดิโอเคลเชี่ยน (Diocletian)
  • ปลายยุคนี้กฎหมายมหาชนเริ่มพัฒนาขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยขยายเนื้อหาสาระจากกิจการทางการเมืองแผ่ลงมาครอบคลุมกิจการที่เกี่ยวกับประชาชนทั่วไป
  • กฎหมายปกครองเกิดขึ้นในยุคนี้
  • อัลเปียน (Ulpian) นักกฎหมายคนสำคัญในยุคนี้กล่าวว่า “กฎหมายมหาชนคือกฎหมายที่เกี่ยวกับรัฐโรมัน ในขณะที่กฎหมายเอกชนเกี่ยวข้องกับผลประโยชน์ของเอกชนแต่ละราย”
  • ชิเซโร (Cicero) นักกฎหมายคนสำคัญอีกคนในยุคนี้ให้ความเห็นว่า “คนที่จะตอบปัญหาใดๆ เกี่ยวกับกฎหมายมหาชนมิใช่นักกฎหมาย แต่เป็นนักปกครอง”
  • แนวแบ่งแยกสาขาของกฎหมายดังกล่าว มีอิทธิพลต่อมาจนถึงทุกวันนี้

ยุคขุนนางนักปกครอง (ค.ศ.300 – ค.ศ.534)

  1. เป็นยุคที่เริ่มจากรัชสมัยของจักรพรรดิดิโอเคลเชียน และสิ้นสุดในสมัยพระเจ้าจัสติเนียน ถือเป็นยุคสุดท้ายของประวัติศาสตร์กฎหมายโรมัน
  2. เป็นยุคที่อิทธิพลของคริสต์ศาสนาแผ่ขยายถึงกรุงโรม ซึ่งจักรพรรดิคอนสแตนตินได้รับเอาไว้เป็นศาสนาประจำชาติโรมัน
  3. มีการจัดทำประมวลกฎหมายโรมัน (Corpus Juris Civilis) เป็นครั้งแรกในรัชกาลพระเจ้าจัสติเนียน เป็นประมวลกฎหมายแพ่ง ซึ่งถือว่าเป็นกฎหมายเอกชน
  4. พัฒนาการของกฎหมายมหาชนในยุคนี้ เป็นผลมาจากกฎหมายศาสนาโรมันเสื่อมลง เพราะอิทธิพลของคริสต์ศาสนาที่เข้ามาแทนที่
  5. ยุคนี้กฎหมายมหาชนและกฎหมายเอกชนจึงแยกจากกันชัดเจน

ประมวลกฎหมายแพ่งที่พระเจ้าจัสติเนียนจัดทำขึ้น มีมูลบทนิติศาสตร์ (Institutions) ซึ่งเป็นรากฐานกฎหมายสำคัญของ แบ่งเนื้อหาออกเป็น 3 ภาค คือ

  1. Persona ว่าด้วยความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล (3) Actio ว่าด้วยการฟ้องร้องทางแพ่ง
  2. Res ว่าด้วยทรัพย์สิ่งของ และมรดก


กำเนิดแนวความคิดกฎหมายมหาชน
พัฒนาการของกฎหมายมหาชนในประเทศภาคพื้นยุโรป
พัฒนาการของกฎหมายมหาชนในประเทศคอมมอนลอว์
พัฒนาการของกฎหมายมหาชนในประเทศไทย
ความหมายของกฎหมายมหาชน
ประเภทของกฎหมายมหาชน
บ่อเกิดของกฎหมายมหาชน
บทบาทของนักปรัชญาในการพัฒนากฎหมายมหาชน
นักปรัชญาสมัยกรีก
นักปรัชญาสมัยโรมัน
นักปรัชญาสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา
นักปรัชญาหลังสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา
วิวัฒนาการแนวความคิดเรื่องกำเนิดของรัฐ
องค์ประกอบของรัฐ
ปรัชญาว่าด้วยอำนาจอธิปไตย
ประวัติของรัฐธรรมนูญ
อำนาจการจัดให้มีรัฐธรรมนูญ
รัฐธรรมนูญไทย
การแก้ไขและยกเลิกรัฐธรรมนูญ
โครงร่างของรัฐธรรมนูญ
รูปของรัฐและรูปแบบของประมุขของรัฐ
วิวัฒนาการระบอบการปกครองแบบประชาธิปไตย
ระบอบการปกครองแบบเผด็จการ
แนวความคิดเกี่ยวกับองค์กรนิติบัญญัติในระบอบประชาธิปไตย
ลักษณะของรัฐสภา
การเลือกตั้ง
พรรคการเมือง
 

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

ข้อเขียน-บทความ »

» จินตนา แก้วขาว กราบเธอที่ดวงใจ
» ทะริด ตะนาวศรี คนไทยที่ถูกลืม
» ปู่เย็น ณ สะพานลำใย แห่งลุ่มแม่น้ำเพชรบุรี

» จอมยุทธ แห่งบ้านจอมยุทธ (รวมงานเขียน)
» ฉายเดี่ยว (รวมงานเขียน)
» งูเขียว หางบอบช้ำ (รวมงานเขียน)

» ตีหัวเข้าบ้าน ตะคอกโลก ตีหัวหมา
» ผายลมนี้มีผลย้อนหลัง
» ได้แต่หวังว่า เราจะอยู่ร่วมกันได้บนโลกที่เปรียบเสมือนบ้านของเราใบนี้ ด้วยความรู้สึกที่ดีประดุจดั่งกินข้าวจากหม้อเดียวกัน

» ขอเป็นตาแก่ขี้บ่นในหัวใจเธอ
» เมื่อคนขับรถปลอมตัวไปเล่นหุ้น (บันทึกการเล่นสด)

นิยาย-เรื่องสั้น »

» ตำนานบันลือโลก
» บันทึกทรราชย์
» ผมเกือบได้เป็นนักแต่งเพลงชื่อดังเสียแล้ว
» ชีวิตเริ่มต้นอีกครั้งหลังเกษียณ
» แสนยานุภาพแห่งการรอคอย

สติ๊กเกอร์ไลน์
-สนับสนุนผลงาน
รายได้สมทบทุนยังชีพหลังเกษียณ-