ปรัชญา อภิปรัชญา ญาณวิทยา จิตวิทยา ตรรกศาสตร์ >>

ญาณวิทยา
(Epiststemology)

เหตุผลนิยม (Rationalism)
ประจักษ์นิยม (Empiricism)
เทพนาการนิยม (Sensationism)
อนุมาน (Apriorism)
อัชฌัติกญาณนิยม (Intuitionism)

เทพนาการนิยม (Sensationism)

ได้รับการปรับปรุงมาจากประจักษ์นิยมของล็อคมาเป็นเพทนาการโดยนักปรัชญาชื่อ เดวิด ฮิวม์ ฮิวม์กล่าวว่าความรู้ทุกอย่างเกิดจากความตรึงตรา และความคิด ความคิดคือการถ่ายแบบที่เลือนลางของความตรึงตรา หรือจินตภาพความตรึงตรา และความคิด ความคิดคือการถ่ายแบบที่เลือนลางของความตรึงตรา หรือจินตภาพความตรึงตราคือสัญชานที่ตื่นตัว ความตรึงตามแบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ ความตรึงตราที่เกิดจากการรับรู้ภายนอกกับความตรึงตราที่เกิดจากมโนภาพ หรือการรับรู้ภายในจิต ฮิวม์กล่าวว่า “การรับรู้ทั้งปวงของจิตมนุษย์แบ่งออกเป็น 2 ชนิดที่ต่างกันคือ ความตรึงตราและความคิด ความแตกต่างอยู่ที่ระดับของความแรงและความตื่นตัว การรับรู้ที่เข้าไปกระทบจิตอย่างแรงมาก เรียกว่า “ความตรึงตรา” ซึ่งหมายถึง เพทนาการ กิเลส และอาเวคของเรา คำว่า “ความคิด หมายถึงจิตตภาพหรือการถ่ายแบบสิ่งเหล่านั้นเป็นปรากฎอย่างเลือนลางในการคิดและการหาเหตุผลเพทนาการไม่ได้เกิดขึ้นจากสสาร พลังหรืออำนาจที่เป็นเหตุสร้างผล เพราะพลังหรืออำนาจนั้นเรารับรู้ไม่ได้ ในที่สุดไฟลุกไหม้ทำให้รู้สึกร้อนด้วยเพทนาการทางกาย เมื่อเห็นไฟลุกไหม้เราจะรู้สึกว่าไฟร้อนอยู่เสมอโดยไม่ผันแปร เหตุคือสิ่งที่มีมาก่อนอย่างไม่ผันแปร และผลคือสิ่งที่ติดตามมาอย่างไม่ผันแปร ไม่มีความเกี่ยวเนื่องกันระหว่างเหตุและผล เราจึงไม่สามารถหาเหตุผลว่าสสารเป็นเหตุแห่งเพทนาการ เราไม่มีความตรึงตราเกี่ยวกับสสาร สสารจึงไม่มีอยู่ สิ่งที่เรียกว่าสสารคือเพทนาการ ชุดหนึ่ง สสารที่ต่างกันคือ เพทนาการที่ต่างกันนี้ แสดงว่าฮิวม์ปฏิเสธความมีอยู่ของสสาร ไม่มีจิตวิญญาณ หรืออัตตา สิ่งที่เรียกว่าจิตคือ ความคิด ความรู้สึก และเจตนาเพราะเราไม่มีความตรึงตรากับสิ่งเหล่านี้ ในเรื่องพระผู้เป็นเจ้าก็ไม่มี่เช่นกัน เพราะพิสูจน์ไม่ได้ความคิดเรื่องพระผู้เป็นเจ้าคนสร้างขึ้น ฉะนั้นฮิวม์จึงยอมรับเพียงความจริงบางอย่างเท่านั้น และไม่แน่นอน ซึ่งได้จากประสบการณ์และเราไม่สามารถก้าวเลยเพทนาการไปสู่ความแท้จริงภายนอกเพทนาการได้

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

ข้อเขียน-บทความ »

» จินตนา แก้วขาว กราบเธอที่ดวงใจ
» ทะริด ตะนาวศรี คนไทยที่ถูกลืม
» ปู่เย็น ณ สะพานลำใย แห่งลุ่มแม่น้ำเพชรบุรี

» จอมยุทธ แห่งบ้านจอมยุทธ (รวมงานเขียน)
» ฉายเดี่ยว (รวมงานเขียน)
» งูเขียว หางบอบช้ำ (รวมงานเขียน)

» ตีหัวเข้าบ้าน ตะคอกโลก ตีหัวหมา
» ผายลมนี้มีผลย้อนหลัง
» ได้แต่หวังว่า เราจะอยู่ร่วมกันได้บนโลกที่เปรียบเสมือนบ้านของเราใบนี้ ด้วยความรู้สึกที่ดีประดุจดั่งกินข้าวจากหม้อเดียวกัน

» ขอเป็นตาแก่ขี้บ่นในหัวใจเธอ
» เมื่อคนขับรถปลอมตัวไปเล่นหุ้น (บันทึกการเล่นสด)

นิยาย-เรื่องสั้น »

» ตำนานบันลือโลก
» บันทึกทรราชย์
» ผมเกือบได้เป็นนักแต่งเพลงชื่อดังเสียแล้ว
» ชีวิตเริ่มต้นอีกครั้งหลังเกษียณ
» แสนยานุภาพแห่งการรอคอย

สติ๊กเกอร์ไลน์
-สนับสนุนผลงาน
รายได้สมทบทุนยังชีพหลังเกษียณ-