ศิลปะ หัตถกรรม สถาปัตยกรรม ประติมากรรม สันทนาการ >>

หุ่นกระบอก

นาวสาวนภัสวรรณ บุญนิธี หลักสูตรและการสอน รุ่น 7

การโหมโรง

เป็นการน้อมรำลึกถึงพระคุณรัตนตรัยและความเป็นสิริมลคลรวมทั้งเป็นการประกาศให้คนรู้ว่าจะมีการแสดงมหรสพอย่างหนึ่งอย่างใจขึ้น ฉะนั้นวงปีพาทย์จึงมักประชันแข่งขันในเรื่องเสียงกลองทัด กระทั่งมีการเรียกสูตรลง “นะ” บนหน้ากกลอง เพื่อให้เกิดความขลังสามารถสะกดเรียกผู้คนจากทุกสารทิศให้มาดูการแสดงของคณะตน

การโหมโรงจะเริ่มต้นด้วยเพลง “สาธุการ” และเพลง “ตระสามตัว” ได้แก่ ตระหญ้าปากคอก ตระปลายพระลักษณ์ และมารละหม่อม แล้วรัวสามลา ทั้งหมดนี้หมายถึงการบูชาพระรัตนตรัยเป็นสามคำรบ แล้วจึงออกเพลงหน้าพาทย์อื่นๆตลอดจนเพลงเกร็ดไปจนถึงเวลาแสดง

สำหรับเพลงสาธุการและเพลงตระสามตัว มีความหมายดังนี้

  1. เพลงสาธุการ เป็นการนอบน้อมบูชาพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์โดยตรง
  2. เพลงตระหญ้าปากคอก เป็นการเชิญชวนให้พุทธศาสนิกชนทั้งหลายน้อมจิตระลึกถึงพระศากยมุนีบรมโพธิสัตว์ เมื่อทรงลาดฟ่อนหญ้าทั้งแปดของโสตถิยะพราหมณ์ลงยังโคนไม้ศรีมหาโพธิ์ในกาลก่อนตรัสรู้
  3. เพลงตระปลายพระลักษณ์ เป็นการให้ระลึกถึงการบำเพ็ญเพียรในชาติสุดท้ายของพระศากยมุนี และพระองค์ทรงพิจารณาเห็นไตรลักษณ์ อันได้แก่ อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา
  4. เพลงตระมารละม่อม คือเมื่อพระศากยมุนีพิจารณาเห็นพระไตรลักษณ์แล้ว ทำให้มารหรือพญามารทั้งหลายอ่อนกำลังและพ่ายแพ้ไป พระองค์จึงหลุดพ้นเป็นสัมมาสัมพุทธเจ้า แล้วประกาศพระธรรมเทศนา

หุ่นไทย
สมัยอยุธยาตอนกลาง (พ.ศ.2121-2246)
สมัยอยุธยาตอนปลาย (พ.ศ.2246-พ.ศ.2310)
สมัยกรุงธนบุรี (พ.ศ.2310-พ.ศ.2325)
สมัยรัตนโกสินทร์
หุ่นของกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ
กำเนิดของหุ่นกระบอก
หุ่นนายวิง
หุ่นจางวางต่อ
หุ่นจางวางทั่ว
หุ่นกระบอกนายเปียก
หุ่นนายเบี้ยว
หุ่นกระนายปั้น
ลักษณะหุ่นกระบอก
ศีรษะหุ่น
ลำตัวหุ่นกระบอก
มือของหุ่นกระบอก
เสื้อผ้าและเครื่องประดับของหุ่นกระบอก
วิธีเชิดหุ่นกระบอก
การโหมโรง
การแสดง
การบรรเลงและการขับร้อง
การพากย์หุ่น
โรงหุ่นกระบอก
ฉากหุ่นกระบอก
เครื่องประกอบฉาก
เรื่องหุ่นกระบอกที่นิยมแสดง
โอกาสในการแสดงหุ่นกระบอก
การบูชาครูก่อนการแสดงหุ่น
การบูชาครูของวงปี่พาทย์ก่อนการแสดงหุ่น
ความเชื่อและประเพณีในการแสดงหุ่น
หุ่นกระบอกคณะครูชื้น สกุลแก้ว
หุ่นกระบอกของจักรพันธุ์ โปษยกฤต
หุ่นกระบอกกรมศิลปากร
หุ่นกระบอกคณะรอดศิรินิลศิลป์
หุ่นกระบอกสมุทรสงคราม
หุ่นกระบอกคณะแม่เชวง อ่อนละม้าย
หุ่นกระบอกเพชรบุรี
หุ่นกระบอกคณะเพชรหนองเรือ
อัตลักษณ์
วิกฤตของหุ่นกระบอกในปัจจุบัน
แนวทางการอนุรักษ์ฟื้นฟูหุ่นกระบอก

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

ข้อเขียน-บทความ »

» จินตนา แก้วขาว กราบเธอที่ดวงใจ
» ทะริด ตะนาวศรี คนไทยที่ถูกลืม
» ปู่เย็น ณ สะพานลำใย แห่งลุ่มแม่น้ำเพชรบุรี

» จอมยุทธ แห่งบ้านจอมยุทธ (รวมงานเขียน)
» ฉายเดี่ยว (รวมงานเขียน)
» งูเขียว หางบอบช้ำ (รวมงานเขียน)

» ตีหัวเข้าบ้าน ตะคอกโลก ตีหัวหมา
» ผายลมนี้มีผลย้อนหลัง
» ได้แต่หวังว่า เราจะอยู่ร่วมกันได้บนโลกที่เปรียบเสมือนบ้านของเราใบนี้ ด้วยความรู้สึกที่ดีประดุจดั่งกินข้าวจากหม้อเดียวกัน

» ขอเป็นตาแก่ขี้บ่นในหัวใจเธอ
» เมื่อคนขับรถปลอมตัวไปเล่นหุ้น (บันทึกการเล่นสด)

นิยาย-เรื่องสั้น »

» ตำนานบันลือโลก
» บันทึกทรราชย์
» ผมเกือบได้เป็นนักแต่งเพลงชื่อดังเสียแล้ว
» ชีวิตเริ่มต้นอีกครั้งหลังเกษียณ
» แสนยานุภาพแห่งการรอคอย

สติ๊กเกอร์ไลน์
-สนับสนุนผลงาน
รายได้สมทบทุนยังชีพหลังเกษียณ-