ขนบธรรมเนียม ประเพณี วัฒนธรรม อารยธรรม >>

ประเพณีแข่งลูกหนูของชาวรามัญ

จังหวัดนนทบุรี

          ลูกหนู เป็นประเพณีการละเล่นเก่าแก่ของชาวรามัญ ในงานฌาปนกิจศพของพระสงฆ์ชาวรามัญ ซึ่งในอดีตนั้น การจัดงานฌาปนกิจศพพระสงฆ์ และสมภารเจ้าอาวาสจะเผาบนปราสาทที่จัดทำเป็นยอดเดียวหรือห้ายอด และจุดไฟเผาศพด้วยลูกหนู ชาวรามัญโบราณ ถือว่าศพพระไม่สามารถจุดไฟด้วยมืออย่างศพธรรมดา เมื่อเวลาผ่านไปจึงกลายเป็นการละเล่นแข่ง โดยมีเป้าหมายอยู่ที่ตัวปราสาทจำลองนี้ ส่วนการทำลูกหนูนั้นต้องใช้คนและค่าใช้จ่ายมากในการเตรียมการและจัดทำ โดยมีพระสงฆ์เจ้าอาวาสในวัดนั้นให้การสนับสนุน

กำหนดงาน
งานประเพณีแข่งขันจุดลูกหนูจัดขึ้นในเดือน 6

กิจกรรม / พิธี
ในสมัยก่อนลูกหนูทำด้วยไม้ไผ่ ปัจจุบันทำจากไม้มะม่วงกลึงเป็นท่อนยาวประมาณ 1 เมตร ภายในขุดกลวงทะลุตลอด บรรจุดินปืนที่มีส่วนประสมของดินประสิว ถ่าน กำมะถัน ใช้ดินเหนียวอุด ตกแต่งลูกหนูด้วยการทาสีสลับลวดลาย โดยคณะหนึ่งๆ ต้องทำลูกหนูเข้าร่วมแข่งขันไม่น้อยกว่า 12-14 ลูก โดยก่อนเข้าแข่งขันแต่ละคณะต้องจับสลากเบอร์จัดสายเรียงลำดับ แล้วจึงนำสายลูกหนูทำด้วยลวดสลิงติดลูกหนูและยิงลูกหนู ห่างจากจุด 40 เมตร จะเป็นที่ตั้งของปราสาทและป้ายติดเบอร์ต่างๆ เป็นเป้าให้ลูกหนูวิ่งชนะโดยมีรางวัลสูงสุดอยู่ที่ยอดปราสาท ส่วนการแห่ลูกหนูจะเริ่มแห่มากันในตอนบ่ายก่อนทำการแข่งขัน โดยที่คณะลูกหนูจากวัดต่างๆ แต่งตัวแฟนซี หรือประเภทสวยงาม มีวงกลองยาวร้องรำทำเพลงกันอย่างสนุกสนาน นำขบวนโดยคนถือป้ายบอกคณะลูกหนู แห่รอบเมรุเผาศพพระที่กลางลานวัดสามรอบเป็นการเคารพ จากนั้นก็แห่ไปยังลานแข่งลูกหนูหลังวัดตามลำดับที่จับเบอร์ขึ้นสายไว้ เมื่อแต่ละคณะขึ้นประจำสายจะเตรียมการจุดลูกหนูด้วยคบไฟ โดยดูจากสัญญาณธงซึ่งชักลงในช่วงกลางสายแดงและขาว เริ่มจุดตั้งแต่สายที่ 1, 2, 3, 4 และ 5 ตามลำดับจนครบทุกสายแล้วเริ่มต้นใหม่จนหมดลูกหนู