Baanjomyut.com ☰

ห้องสมุดบ้านจอมยุทธ

[ X ] ⇛ หน้าแรก ⇛ ความรู้ทั่วไป ⇛ ปรัชญา ⇛ ศาสนา ความเชื่อ ⇛ สังคมศาสตร์ ⇛ ขนบธรรมเนียม วัฒนธรรม ⇛ วิทยาศาสตร์ ⇛ เทคโนโลยี เกษตรศาสตร์ ⇛ ศิลปกรรม ⇛ ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ⇛ วรรณกรรม สำนวน โวหาร ⇛ สุขภาพ อาหารและยา

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

ขนบธรรมเนียม ประเพณี วัฒนธรรม อารยธรรม >>

ประเพณีปล่อยเรือ

ดร.ชลพรรษ ดวงนภา

      ประเพณีปล่อยเรือในจังหวัดตราดนั้นบางท่านอาจยังไม่เคยเห็น เพราะมีการจัดไม่ครอบคลุมทุกพื้นที่ พื้นที่ที่มีการจัดประเพณีนี้มักเป็นพื้นที่ที่ติดต่อกับทะเล แม่น้ำ ลำคลอง โดยเฉพาะพื้นที่อำเภอคลองใหญ่ซึ่งมี ลักษณะภูมิประเทศที่ติดต่อกับทะเล แทบทุกหมู่บ้านมีการจัดงานประเพณีปล่อยเรือ ยกเว้นหมู่บ้านคลองสะบ้า ส่วนใหญ่จะจัดงานในเดือนเมษายน วันสงกรานต์หรือหลังวันสงกรานต์ โดยมีการประชุมคณะกรรมการหมู่บ้านเพื่อให้ชาวบ้านลงมติว่าจะจัดเมื่อไร จัดบริเวณใดของหมู่บ้าน หากตรงกับงานของชาวบ้านหรืองานวัดก็จะเลื่อนการจัดงานออกไปไม่ให้ตรงกัน เมื่อใกล้ถึงวันงานผู้ที่มีความสามารถในการต่อเรือจะช่วยกันต่อเรือลำเล็กสำหรับใส่สิ่งของต่างๆ เพื่อนำไปปล่อยในทะเล บางแห่งทำด้วยต้นกล้วยและกระดาษแก้วมาประกอบให้เหมือนเรือและตกแต่งให้สวยงาม

เข้าวันรุ่งขึ้น ชาวบ้านจะนำอาหารไปทำบุญตักบาตร โดยนำดอกไม้ ธูปเทียน ข้าวปลาอาหาร ทั้งของคาว ของหวาน ของแห้ง น้ำ และเงิน ใส่ลงในเรือ หลังจากที่พระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์ มีการอธิษฐานให้แก่ ดวงวิญญาณของผีบรรพบุรุษ ให้มากินอาหารให้กินอิ่มหนำสำราญ แล้วเอาโรคภัยไข้เจ็บและสิ่งที่ไม่ดีออกไป บางแห่งมีการเขียนรายชื่อญาติที่ล่วงลับไปแล้วใส่ลงในเรือ บางแห่งเขียนรายชื่อญาติแล้วเผาเป็นการอุทิศส่วนกุศล บางแห่งเขียนอุทิศส่วนกุศลเป็นภาษาบาลี แล้วจึงนำเรือไปปล่อยในทะเลหรือลำคลอง มีการจุดประทัดไปตลอดทาง บางแห่งมีการก่อกองทรายและตกแต่งด้วยดอกไม้และธงกระดาษ ประพรมน้ำหอม พระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์ แล้วนำเรือแห่รอบกองทราย 3 รอบ บางแห่งมีการสรงน้ำพระ รดน้ำขอพรผู้ใหญ่ ถวายภัตตาหารแด่พระสงฆ์ หลังจากนั้นชาวบ้านจะรับประทานอาหารร่วมกัน พื้นที่บางแห่งมีการจัดการแข่งขันกีฬาพื้นบ้าน ได้แก่ บ้านหาดเล็ก ม. 4 ต.หาดเล็ก อ.คลองใหญ่ บ้านอ่าวกรูด ม.3 ต.ห้วงน้ำขาว อ.เมืองตราด กีฬาที่จัดการแข่งขัน ได้แก่ วิ่งวิบาก ชักคะเย่อ วิ่งกระสอบ ปิดตาตีหม้อ ส่งยาง มวยทะเล บางแห่งมีการจัดกิจกรรมในตอนกลางคืนด้วย ได้แก่ บ้านหาดเล็ก มีการรับประทานอาหารและร้องเพลง บางแห่งมีการแก้มีการแก้บนด้วยลิเก ได้แก่ ศาลเจ้าพ่อหลักเมืองตราด

ความเชื่อในประเพณีปล่อยเรือนั้น เชื่อกันว่าเป็นการเซ่นไหว้ผีและเจ้ากรรมนายเวรทั้งหลาย ให้กินอิ่มหนำสำราญ ไม่มารบกวนชาวบ้าน เป็นการขอขมาแม่น้ำที่ชาวบ้านได้ใช้ในการเดินทาง ใช้เป็นแหล่งอาหารและ แหล่งอาชีพ ซึ่งจะทำให้ทำมาหากินเจริญ จับปลาหรือสัตว์น้ำได้มากขึ้น และเป็นการสะเดาะเคราะห์เอาทุกข์โศกโรคภัยและสิ่งที่ไม่ดีทั้งหลายปล่อยไปกับแม่น้ำ เพื่อที่จะได้มีสิ่งที่ดีในชีวิต มีโชคลาภ

พิธีกรรมของประเพณีปล่อยเรือที่จัดจะมีลักษณะคล้ายกัน วันเวลาในการจัดงานบางแห่งคล้ายกัน บางแห่งแตกต่างกัน เช่น ต.ห้วงน้ำขาว อ.เมืองตราด ศาลเจ้าพ่อหลักเมือง และ อ.คลองใหญ่ จัดในช่วงเดือนเมษายนและวันสงกรานต์ ต.หนองโสน อ.เมืองตราด จัดในวันลอยกระทง หมู่ที่ 1,2,4,5,6,8 ต.คลองใหญ่ หมู่ที่ 5,6 ต.บางปิด อ.แหลมงอบ จัดในช่วงวันสิ้นปีหรือวันขึ้นปีใหม่ สถานที่จัดงาน ได้แก่ วัด ศาลาหมู่บ้าน ชายหาด ฯลฯ

วิเคราะห์ประเพณีปล่อยเรือ ออกเป็น 5 ประการ คือ

  1. การทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้แก่บรรพบุรุษ เป็นความกตัญญูกตเวที ซึ่งหลักพุทธศาสนาสอนว่า เมื่อตายไปแล้วให้ทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้
  2. การขอขมาแม่น้ำ เป็นการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ คือ แม่น้ำ ลำคลอง เพื่อดูแลรักษาไว้ให้คนรุ่นหลังได้ใช้ประโยชน์ ใช้เป็นแหล่งอาหารและแหล่งอาชีพ
  3. ความเชื่อในโชคลางว่าเอาโรคภัยไข้เจ็บ ความทุกข์โศก สิ่งที่ไม่ดี ปล่อยไปกับสายน้ำ และการ แก้บน เป็นความเชื่อทางโหราศาสตร์ ช่วยให้สภาพจิตใจดีขึ้น เป็นสุขขึ้น
  4. การก่อกองทราย เป็นการสืบสานประเพณีสงกรานต์
  5. การทำบุญ การแข่งขันกีฬาและการจัดกิจกรรม เป็นการสร้างความสามัคคีในชุมชน

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา | วัตถุประสงค์ | ติดต่อ : baanjomyut@yahoo.com