ศาสนวิทยาและจริยสังคมวิทยา

เมื่อเรานึกถึงคำว่า ศาสนานั้น ก่อนอื่นเรามักจะวาดภาพของพระบรมศาสดาเจ้าของศาสนาขึ้นก่อน ครั้นแล้วต่อไป เราจึงระลึกถึงคำสอนของศาสดาพระองค์นั้น เมื่อเป็นดังนี้ก็ได้ความอย่างคร่าวๆว่า ศาสนาคือ คำสอนให้คนเรารู้จักแสดงความภักดีต่อเจ้าของศาสนาและเป็นบทเรียนให้เรารู้จักคำสอนของศาสนานั้นๆ โดยแบ่งการศึกษาออกเป็น

1.ศาสนวิจารณ์ เป็นเพียงกรนึกคิดของผู้เลื่อมใสศรัทธาเท่านั้น ผู้ไม่มีศรัทธาหรือผู้ที่ต่างศาสนากับเรามักจะตั้งปัญหาถามต่างๆนานา ซึ่งถ้าเราไม่ใช่นักประชาธิปไตที่ดี หรือไม่มีเหตุผลที่เพียงพอที่จะตอบแล้วก็มักจะกล่าวคำเสียดสีออกมาว่า พวกที่เป็น เดียรถีร์ เป็นพวกมิจฉาทิฎฐิ เป็นพวกที่ไร้ศีลธรรมความจริงมีคนในโลกอยู่มากมาย ที่ยอมรับว่าตัวไม่นับถือศาสนาอะไรเลย แต่ก็ปรากฏว่าพวกนี้มีการศึกษาดีและมีศีลธรรมดี เมื่อป็นดังนี้ก็หมายความว่า เราจะศึกษาศาสนาด้วยความเลื่อมใสศรัทธาเฉยๆ ไม่ได้แล้ว เพราะว่าคำสอนที่อยู่เหนือสิ่งอื่นใดในทุกๆศาสนาหนึ่งๆ อาจถูกบ้างผิดบ้าง ล้าสมันบ้าง เป็นคำสอนของพระอรรถกาถจารย์ชั้นหลังๆ ซึ่งหมายความว่าไม่ใช่คำสอนแต่เดิมของเจ้าศาสนาบ้างเมื่อเห็นเป็นเช่นนี้ก็เป็นหน้าที่ของนักคิดที่ต้องเลือกสรรเอาคำสอนที่แท้ของศาสดาออกมาเผยแผ่ และทำการณ์วิจารย์คำสอนนั้นๆ หรือชี้ให้เห็นความผิดถูกของมันศาสนวิทยา

ศาสนวิทยา คือการใช้วิทยาศาสตร์เข้ากับศึกษาศาสนาโดยเฉเพาะนั้นเอง และวิทยาศาสตร์ทางด้านนี้ย่อมรวมอยู่ในวิทยาศาสตร์สังคม เพราะมันกล่าวถึงความเป็นไปของมนุษย์กับสังคมในแง่ดี-ชั่ว สุขหรือทุกข์โดยเฉพาะ

2.จริยสังคมวิทยา เราก็จะมองเห็นว่าความรู้ทางวิทยาศาสตร์สังคมของเราเองก็อาจให้คำตอบที่ศาสนาต่างๆ มุ่งหมายได้ กล่าวคือวิทยาศาสตร์สังคมอาจบอกเราว่าคนเรประพฤติชั่วจะก่อให้เกิดผลร้าย หรือมีความสุขทุกข์ของคนเราเกิดจากอะไรและจะทำให้คนส่วนมากที่สุดเป็นสุขได้อย่างไร นี้จะเป็นสาขาของสังคมวิทยา ที่เราควรเรียกว่า จริยสังคมวิทยา ซึ่งขณะนี้ผู้ชำนาญของสาขาประชาชาติกำลังร่วมมือค้นคว้ามันอยู่

» ศาสนวิทยาและจริยสังคมวิทยา

» ประวัติศาสตร์ของศาสนา

» ศาสนาแต่เบื้องบุพกาล

» วิญญาณนิยม และเทวนิยม

» ศาสนาแห่งความกลัว

» ศาสนาแห่งความสำนึกคุณ

» ศาสนาแห่งกลียุค

» แนวทางของจริยสังคมวิทยา

» กำเนิดและการแผ่พุทธศาสนา

» อารยธรรมดึกดำบรรพ์

» การแบ่งชนชั้นวรรณะในอินเดีย

» การค้นพบพุทธปรัชญา