Baanjomyut.com ☰

ห้องสมุดบ้านจอมยุทธ

[ X ] ⇛ หน้าแรก ⇛ ความรู้ทั่วไป ⇛ ปรัชญา ⇛ ศาสนา ความเชื่อ ⇛ สังคมศาสตร์ ⇛ ขนบธรรมเนียม วัฒนธรรม ⇛ วิทยาศาสตร์ ⇛ เทคโนโลยี เกษตรศาสตร์ ⇛ ศิลปกรรม ⇛ ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ⇛ วรรณกรรม สำนวน โวหาร ⇛ สุขภาพ อาหารและยา

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

ศาสนา ลัทธิ ความเชื่อ นิกาย พิธีกรรม >>

พระพุทธศาสนาเข้าสู่ประเทศไทย

พระพุทธศาสนาในรัชสมัยของพระมหาธรรมราชาลิไท

กษัตริย์พระองค์นี้เป็นรัชกาลที่ 5 ในราชวงศ์พระร่วง ปรากฏในจารึกอักษรขอมเรียกว่า “กมรเต็งอัญศรีสุริยพงษ์รามมหาธรรมราชา” พระองค์มีความสำคัญต่อพระพุทธศาสนาอย่างมาก ซึ่งพอจะแยกเป็นหัวข้อดังต่อไปนี้

1. การศึกษาพระพุทธศาสนา ในสมัยที่พระองค์ยังทรงเป็นพระราชบุตรอยู่ ได้ทรงศึกษาพระไตรปิฎกกับอาจารย์ที่มีชื่อเสียงในครั้งนั้น เช่น พระอโนมทัสสี พระสารีบุตร และอุปเสนราชบัณฑิต เป็นต้น จึงนับว่าเป็นกษัตริย์ไทยองค์แรก ที่ทรงรอบรู้ในภาษามคธและพระไตรปิฎก จนถึงกับทรงนิพนธ์ เตภูมิกถา หลักฐานที่ทรงใช้ในการรจนามีประมาณ 30 กว่าเล่ม บางเล่มในปัจจุบันไม่มีต้นฉบับ ในปัจจุบันพระยาดำรงราชานุภาพ พระอนุชารัชกาลที่ 5 ได้เปลี่ยนชื่อหนังสือเตภูมิกถาใหม่ เป็นไตรภูมิพระร่วง โดยเนื้อหาได้กล่าวถึงภูมิทั้ง 3 คือ 1. กามภูมิ 2. รูปภูมิ 3. อรูปภูมิ

2. ในการคณะสงฆ์ พระเจ้าลิไทได้ส่งทูตไปนิมนต์คณะสงฆ์ลังกาเข้ามาสุโขทัย เมื่อพระสงฆ์จากลังกามาถึง มีการต้อนรับกันอย่างมโหฬารและพระองค์ได้จัดคณะสงฆ์ให้อยู่ตามสัปปายะที่ชอบ คือถ้าปรารถนาจะเรียนปริยัติธรรมก็ให้อยู่วัดในบ้านเมือง ถ้าปรารถนาจะปฏิบัติกรรมฐานก็ให้สร้างวัดป่าให้อยู่จำพรรษา จึงมีคำเรียกแบ่งเป็น 2 คณะ ในครั้งนั้นคือ

(1) คณะคามวาสี อยู่วัดบ้าน
(2) คณะอรัญญวาสี อยู่วัดป่า

พระองค์ได้ทรงผนวชในพระพุทธศาสนา เป็นกษัตริย์ไทยพระองค์แรกที่ผนวชขณะครองราชย์ พิธีผนวชทำเป็นสองตอน คือ ตอนบรรพชาทำในวัง ตอนอุปสมบททำที่วัดป่ามะม่วง พระองค์ได้รับสรรเสริญจากสังฆราชลังกาว่า ทรงเคร่งครัดมาก เนื่องจากมีกองทัพข้าศึกมารุกราน อำมาตย์ทั้งหลายจึงทูลขอให้ปริวัตรเพศออกไป

3. โรงเรียนไทยโรงเรียนแรกได้เกิดขึ้นในแผ่นดินนี้ กล่าวคือ พระเจ้าลิไททรงอุทิศพระราชมณเฑียร เป็นที่บอกพระปริยัติธรรมแก่พระภิกษุสามเณรขึ้นครั้งแรก เป็นแบบอย่างให้กษัตริย์ในกรุงศรีอยุธยาและรัตนโกสินทร์ทรงทำตาม พระองค์ทรงส่งพระภิกษุสามเณรที่ได้รับการศึกษาให้ไปประกาศพระศาสนาตามถิ่นต่าง ๆ เช่น เชียงใหม่ แพร่ และน่าน เป็นต้น

4. พระเจ้าลิไททรงส่งทูตไปจำลองรอยพระพุทธบาท บนยอดเขาสุมนกูฏในลังกามาสร้างไว้ตามไหล่เขา ตามหัวเมืองสำคัญ เช่น บนภูเขาสุมนกูฏ อ. สวรรคโลก จ. พิษณุโลก บนภูเขาเมืองศรีสัชนาลัย จ. สุโขทัย บนเขานางทอง จ. กำแพงเพชร บนภูเขาปากพระบาง(ปัจจุบันเขาวรนาถบรรพรต) จ. นครสวรรค์ รอยพระบาทนี้พึงเห็นตัวอย่างได้ ที่วัดบวรนิเวศวิหาร ซึ่งเกิดประเพณีไหว้พระบาทเป็นครั้งแรก

5. พระเจ้าลิไทได้ทรงหล่อพระพุทธปฏิมาชุดใหญ่ หลายชุด หลายครั้ง ครั้งละหลาย 10 องค์ ครั้งที่สำคัญที่สุดคือ ชุดพระพุทธชินราช(ปัจจุบันประดิษฐานอยู่ที่พระศรีสรรเพชร) พระพุทธชินสีห์(ปัจจุบันประดิษฐานอยู่ที่วัดบวรนิเวศ) พระศรีศากยมุนี(ปัจจุบันประดิษฐานอยู่ที่วัดสุทัศน์) ข้อสังเกตปฏิมากรรมในสมัยนี้ชอบทำนิ้วพระหัตถ์ นิ้วพระบาทเสมอกัน ผิดกับพระพุทธรูปสุโขทัยยุคก่อน ซึ่งนิ้วพระบาท นิ้วพระหัตถ์ไม่เสมอกัน

6. ทรงก่อพระธาตุที่สำคัญในเมืองกำแพงเพชร พระมหาธาตุนี้อยู่ปากคลองสวนหมาก วัดพระธาตุแช่แห้ง เดิมมีรูปอย่างพระเจดีย์ทรงพุ่มข้าวบิณฑ์ ต่อมาคฤหบดีชาวกระเหรี่ยง คนหนึ่ง ชื่อพระยาเก่า ในรัชกาลที่ 5 รื้อพระเจดีย์ออกแล้ว ก่อใหม่เป็นรูปเจดีย์พม่า ยังปรากฏอยู่ทุกวันนี้

7. โปรดให้ทูตไปเชิญหน่อพระศรีมหาโพธิ์จากอนุราธปุระมาปลูกไว้ในอาณาเขตสุโขทัยหลายแห่ง ประเพณีบูชาต้นโพธิ์จึงเกิดขึ้นในเมืองไทย

8. พระเจ้าลิไท นอกจากจะทรงแตกฉานในคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนาแล้ว ยังแตกฉานในโหราศาสตร์ และไสยศาสตร์อีกด้วย ทรงทำพิธีทางไสยศาสตร์ หล่อเทวรูปชุดสำคัญมี พระอิศวร พระนารายณ์ และพระอุมา ขนาดโตกว่าคน ฝีมือดีมาก ปัจจุบันอยู่ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ

มีบางคนกล่าวว่า เป็นเพราะพระองค์ทรงสนพระทัยในพระพุทธศาสนามากเกินไป ทำให้การปกครองอ่อนแอ ถ้ามองกันด้วยความเป็นธรรมแล้ว พ่อขุนรามคำแหงก็ดี พระเจ้าลิไทก็ดี ล้วนเป็นผู้เคร่งครัดในพระพุทธศาสนาทั้งนั้น บ้านเมืองก็ไม่อ่อนแอ พระเจ้าลิไททรงสามารถยับยั้งการรุกรานของอยุธยาไว้ได้ แม้อาณาจักรอู่ทอง ซึ่งเป็นรัฐอิสระ ยังยอมให้สุโขทัยเป็นผู้นำทางการเมือง จะไปโทษว่า เพราะเคร่งครัดทางศาสนาแล้ว การปกครองจะอ่อนไปก็ไม่ถูกต้องนัก

สาเหตุการออกผนวชของพระธรรมราชาลิไทย 3 ประการ

1. ทรงเลื่อมใสในพระพุทธศาสนาแบบลังกาวงศ์
2. ทรงปรารถนาพุทธภูมิ(ตามศิลาจารึก)
3. ดำเนินรอยตามพระเจ้าอโศกมหาราช

ยุคฟูนัน (พนม) (ศตวรรษที่ 6–7)
ยุคทวาราวดี (ศตวรรษที่ 11–16)
กษัตริย์เทียบเท่าพระโพธิสัตว์
ยุคศรีวิชัย (ศตวรรษที่ 12–18)
ยุคลพบุรี (ศตวรรษที่ 15–18)
พระพุทธศาสนายุคสุโขทัย(ศตวรรษที่ 18)
พระพุทธศาสนาสมัยพ่อขุนรามคำแหง
การปกครองคณะสงฆ์สมัยสุโขทัย
พระพุทธศาสนาในรัชสมัยของพระมหาธรรมราชาลิไท
พระพุทธศาสนาในสมัยล้านนา(ลานนา)
พระพุทธศาสนาในสมัยพระเจ้าเม็งราย(ศตวรรษที่ 17 เป็นต้นมา)
พระเจ้ากือนาธรรมิกราช (ตื้อนา)
พระพุทธศาสนาสมัยกรุงศรีอยุธยา
พระพุทธศาสนาสมัยพระบรมไตรโลกนาถ
พระพุทธศาสนาสมัยพระเจ้าทรงธรรม (พ.ศ. 2163 เป็นต้นมา)
พระพุทธศาสนาสมัยพระนารายณ์มหาราช(พ.ศ.2199เป็นต้นมา)
แผนการยึดเมืองไทยของฝรั่งเศส
พระพุทธศาสนาสมัยสมเด็จพระบรมโกษฐ์(พ.ศ. 2275เป็นต้นมา
สรุปพระพุทธศาสนาในสมัยกรุงศรีอยุธยา
พระพุทธศาสนาในสมัยกรุงธนบุรี(พ.ศ.2310–2325)
พระพุทธศาสนาสมัยกรุงรัตนโกสินทร์(พ.ศ.2325 ถึงปัจจุบัน)
พระพุทธศาสนาสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช
พระพุทธศาสนาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย
พระพุทธศาสนาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระพุทธศาสนาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระพุทธศาสนาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระพุทธศาสนาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระพุทธศาสนาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระพุทธศาสนาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอนันทมหิดล
พระพุทธศาสนาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุยลเดช
นาคหลวง
ภาวะแห่งความแย้งขัดระหว่างพระพุทธศาสนากับศาสนาอื่น
เกี่ยวกับนิกายแห่งศาสนาและลัทธิอื่น
นิกายหรือลัทธิใหม่ที่เกิดมีขึ้นในประเทศไทย
การเข้ามาสู่ประเทศไทยของพระพุทธศาสนา
ยุคที่ 1 ลัทธิหินยานอย่างเถรวาท
ยุคที่ 2 ลัทธิมหายาน
ยุคที่ 3 ลัทธิหินยานอย่างพุกาม
ยุคที่ 4 ลัทธิลังกาวงศ์
บรรณานุกรม

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา | วัตถุประสงค์ | ติดต่อ : baanjomyut@yahoo.com