Baanjomyut.com ☰

ห้องสมุดบ้านจอมยุทธ

[ X ] ⇛ หน้าแรก ⇛ ความรู้ทั่วไป ⇛ ปรัชญา ⇛ ศาสนา ความเชื่อ ⇛ สังคมศาสตร์ ⇛ ขนบธรรมเนียม วัฒนธรรม ⇛ วิทยาศาสตร์ ⇛ เทคโนโลยี เกษตรศาสตร์ ⇛ ศิลปกรรม ⇛ ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ⇛ วรรณกรรม สำนวน โวหาร ⇛ สุขภาพ อาหารและยา

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

วรรณกรรม สุภาษิต ข้อคิด คำคม สำนวน โวหาร งานเขียน >>

ยุคสมัยของวรรณคดี

วรรณคดีสมัยกรุงสุโขทัย
วรรณคดีสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนต้น
วรรณคดีสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนกลาง
วรรณคดีสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย
วรรณคดีสมัยกรุงรัตนโกสินทร์

วรรณคดีสมัยกรุงรัตนโกสินทร์

วรรณคดีสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช

กวีและวรรณคดีที่สำคัญในรัชกาลที่ 1 มีดังนี้

พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช

1. เพลงยาวรบพม่าที่ท่าดินแดง
2. บทละครเรื่องอุณรุท
3. บทละครเรื่องรามเกียรติ์
4. บทละครเรื่องดาหลัง
5. บทละครเรื่องอิเหนา
6. กฎหมายตราสามดวง

สมเด็จกรมพระราชวังบวรมหาสุรสิงหนาท

1. นิราศเสด็จไปรบพม่าที่นครศรีธรรมราช
2. เพลงยาวถวายพยากรณ์เมื่อเพลิงไหม้พระที่นั่งอมรินทราภิเษกมหาปราสาท
3. เพลงยาวนิราศเสด็จไปตีเมืองพม่า

เจ้าพระยาพระคลัง(หน)

1. ราชาธิราช
2. สามก๊ก
3. สมบัติอมรินทร์คำกลอน
4. บทมโหรีเรื่องกากี
5. ลิลิตพยุตราเพชรพวง
6. ลิลิตศรีวิชัยชาดก
7. ร่ายยาวมหาเวสสันดรชาดกกัณฑ์กุมารและกัณฑ์มัทรี

พระเทพโมลี (กลิ่น)

1. ร่ายยาวมหาเวสสันดรชาดกกัณฑ์มหาพน
2. มหาชาติคำหลวง กัณฑ์ทานกัณฑ์
3. นิราศตลาดเกรียบ

พระธรรมปรีชา(แก้ว)

1. ไตรภูมิโลกวินิจฉัยกถา

สมเด็จกรมพระราชวังบวรสถานพิมุข

1. ชิดก๊กไซฮั่น

เจ้าพระยาพิพิธชัย

1. พระราชพงศาวดารฉบับพันจันทนุมาศ

พระวิเชียรปรีชา

1. พงศาวดารเหนือ

ไม่ปรากฏนามผู้แต่ง

1. นิราศอิหร่านราชธรรม

วรรณคดีสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย

กวีและวรรณคดีที่สำคัญในรัชกาลที่ 2 มีดังนี้

พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย

1. บทละครเรื่องอิเหนา
2. บทละครเรื่องรามเกียรติ์
3. บทละครนอก 5 เรื่อง คือ ไชยเชษฐ์ มณีพิไชย คาวี สังข์ทอง ไกรทอง
4. กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวานและว่าด้วยงานนักขัตฤกษ์
5. บทพากย์โขน ตอนนางลอย นาคบาศ พรหมาสตร์ และเอราวัณ
6. เสภาเรื่องขุนช้างขุนแผน ตอนพลายแก้วเป็นชู้กับนางพิม ขุนแผนขึ้นเรือน
7. ขุนช้าง ขุนแผนเข้าห้องนางแก้วกิริยา และขุนแผนพานางวันทองหนี

นายนรินทร์ธิเบศร์

1. โคลงนิราศนรินทร์

พระยาตรังคภูมิบาล

1. โคลงนิราศตามเสด็จลำน้ำน้อย
2. โคลงนิราศพระยาตรัง
3. โคลงดั้นเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย
4. เพลงยาว
5. โคลงกวีโบราณ

พระสุนทรโวหาร(ภู่)

1. นิราศ 9 เรื่อง คือ เมืองแกลง พระบาท ภูเขาทอง วัดเจ้าฟ้า อิเหนา สุพรรณ รำพันพิลาป พระประธม เมืองเพชร
2. กลอนนิยาย 4 เรื่อง คือ โคบุตร สิงหไตรภพ ลักษณวงศ์ พระอภัยมณี
3. เสภา 2 เรื่อง คือ ขุนช้างขุนแผน ตอน กำเนิดพลายงาม พระราชพงศาวดาร
4. กลอนสุภาษิต 3 เรื่อง คือ สุภาษิตสอนหญิง เพลงยาวถวายโอวาท สวัสดิ รักษา
5. กาพย์ 1 เรื่อง คือ พระไชยสุริยา
6. บทเห่ 4 เรื่อง คือ กากี จับระบำ พระอภัยมณี โคบุตร
7. บทละคร 1 เรื่อง คือ อภัยนุราช

คณะนักปราชญ์ราชกวี(ม่ปรากฏนาม)

1. มหาชาติคำหลวง 6 กัณฑ์
2. พงศาวดารจีนแปลเรื่อง เลียดก๊ก ห้องสิน ตั้งฮั่น

วรรณคดีสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว

กวีและวรรณคดีที่สำคัญในรัชกาลที่ 3 มีดังนี้

พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ 2

1. เสภาเรื่องขุนช้างขุนแผน ตอน ขุนช้างขอนางพิมและขุนช้างตามนางวันทอง
2. โคลงยอพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย
3. บทละครเรื่องสังข์ศิลป์ชัย

ทรงพระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ 3

1. เพลงยาวเรื่องพระราชปรารภการจารึกความรู้บนแผ่นศิลาและเรื่องปลงสังขาร
2. โคลงฤาษีดัดตน (จารึกวัดพระเชตุพนฯ)
3. เพลงยาวกลบท
4. พระบรมราโชวาทและพระราชกระแสรับสั่งต่างๆ
5. พระราชปุจฉาและพระราชปรารภต่างๆ
6. ประกาศห้ามสูบฝิ่น
7. นิทานแทรกในเรื่องนางนพมาศ

สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระปรมานุชิตชิโนรส

1. ลิลิตตะเลงพ่าย
2. สมุทรโฆษคำฉันท์
3. ร่ายยาวมหาเวสสันดรชาดก
4. สรรพสิทธิ์คำฉันท์
5. กฤษณาสอนน้องคำฉันท์
6. ลิลิตกระบวนพยุหยาตราเสด็จทางชลมารคและสถลมารค
7. โคลงดั้นเรื่องปฏิสังขรณ์วัดพระเชตุพนฯ
8. เพลงยาวเจ้าพระ
9. กาพย์ขับไม้กล่อมช้างพัง
10. พระปฐมสมโพธิกถา
11. ตำราฉันท์มาตราพฤติและวรรณพฤติ
12. พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระยาเดชาดิศร

1. โลกนิติคำโคลง
2. โคลงนิราศเสด็จไปทัพเวียงจันทร์
3. ฉันท์ดุษฎีสังเวยต่างๆ
4. โคลง (จารึกวัดพระเชตุพนฯ)

พระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมหลวงวงศาธิราชสนิท

1. นิราศพระประธม
2. โคลงจินดามณี
3. นิราศสุพรรณ
4. กลอนกลบทสิงโตเล่นหาง

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นไกรสรวิชิต

1. โคลงฤาษีดัดตน
2. โคลงกลบทกบเต้นไต่รยางค์
3. เพลงยาวกลบท

พระมหามนตรี(ทรัพย์)

1. บทละครเรื่องระเด่นลันได
2. เพลงยาวว่ากระทบพระยามหาเทพ
3. โคลงฤาษีดัดตน

กรมพระราชวังบวรมหาศักดิพลเสพย์

1. บทละครนอกเรื่องพระลอนรลักษณ์
2. เพลงยาวกรมศักดิ์

วรรณคดีสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

กวีและวรรณคดีที่สำคัญในรัชกาลที่ 4 มีดังนี้

พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

1. บทละครเรื่องรามเกียรติ์ ตอนพระรามเดินดง
2. มหาชาติ 5 กัณฑ์ คือ วนปเวสน์ จุลพน มหาพน สักกบรรพ และฉกษัตริย์
3. ประกาศและพระบรมราชาธิบาย
4. บทจับระบำเรื่องรามสูรและเมขลา นารายณ์ปราบนนทุก
5. บทพระราชนิพนธ์เบ็ดเตล็ด เช่น บทเบิกโรงละครหลวง บทรำดอกไม้เงินทอง
6. จารึกวัดพระเชตุพนธ์

หม่อมเจ้าอิศรญาณ

1. อิศรญาณภาษิต

หม่อมราโชทัย (ม.ร.ว. กระต่าย อิศรางกูรฯ)

1. จดหมายเหตุเรื่องราชทูตไทยไปลอนดอน
2. นิราศลอนดอน

วรรณคดีสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

กวีและวรรณคดีที่สำคัญในรัชกาลที่ 5 มีดังนี้

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

1. พระราชพิธีสิบสองเดือน
2. ไกลบ้าน
3. พระราชวิจารณ์
4. บทละครเรื่องเงาะป่า
5. ลิลิตนิทราชาคริต
6. บทละครเรื่องวงศเทวราช
7. กวีนิพนธ์เบ็ดเตล็ด เช่น กาพย์เห่เรือ โคลงสุภาษิต โคลงรามเกียรติ์
8. บันทึกและจดหมายเหตุต่างๆ

พระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจารยางกูร)

1. แบบเรียนภาษาไทย 6 เล่ม
2. พรรณพฤกษาและสัตวาภิธาน
3. คำฉันท์กล่อมช้าง
4. คำนมัสการคุณานุคุณ

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์

1. เฉลิมพระเกียรติกษัตริย์คำฉันท์
2. ลิลิตมหามงกุฎราชคุณานุสรณ์
3. ลิลิตตำนานพระแท่นมนังคศิลา
4. พระราชพงศาวดารพม่า
5. บทละครเรื่องสาวเครือฟ้า
6. บทละครเรื่องพระลอ
7. บทละครเรื่องไกรทอง
8. บทละครพงศาวดารเรื่องพันท้ายนรสิงห์

วรรณคดีสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

กวีและวรรณคดีที่สำคัญในรัชกาลที่ 6 มีดังนี้

พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

1. บทละครพูดต่างๆ หัวใจนักรบ มัทนะพาธา พระร่วง วิวาหพระสมุทร โพงพาง เวนิสวาณิช เห็นแก่ลูก ตามใจท่าน โรเมโอและจูเลียต
2. บทละครเบิกโรงเรื่องดึกดำบรรพ์
3. บทละครดึกดำบรรพ์
4. บทละครร้อง เช่น สาวิตรี ท้าวแสนปม
5. บทละครรำ เช่น ศกุนตลา
6. บทโขน แก่ รามเกียรติ์
7. บ่อเกิดรามเกียรติ์
8. เมืองไทยจงตื่นเถิด
9. ลัทธิเอาอย่าง
10. พระนลคำหลวง

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ

1. พงศาวดารเรื่องไทยรบพม่า
2. นิราศนครวัด
3. เที่ยวเมืองพม่า
4. นิทานโบราณคดี
5. ความทรงจำ
6. สาส์นสมเด็จ
7. เสด็จประพาสต้น
8. ประวัติกวีและวรรณคดีวิจารณ์
9. ฉันท์ทูลเกล้าถวายรัชกาลที่ 5

พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ

1. จดหมายจางวางหร่ำ
2. นิทานเวตาล
3. ประมวลนิทาน น.ม.ส.
4. พระนลคำหลวง
5. กนกนคร
6. สามกรุง

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัติวงศ์

1. อุณรุท ตอน สมอุษา
2. สังข์ทอง ตอน ถ่วงสังข์
3. อิเหนา ตอนเผาเมือง
4. บทเพลง เช่น เพลงเขมรไทรโยค เพลงสรรเสริญพระบารมี เพลงตับต่างๆ
5. กาพย์เห่เรือ

เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี

1. โคลงกลอนของครูเทพ
2. บันเทิงคดีต่างๆ
3. บทละครพูด
4. แบบเรียนธรรมจริยา

พระยาอุปกิตศิลปะสาร

1. คำประพันธ์บางเรื่อง
2. ชุมนุมนิพนธ์
3. สงครามมหาภารตะคำกลอน

พระยาศรีสุนทรโวหาร (ผัน)

1. อิลราชคำฉันท์

นายชิต บุรทัต

1. สามัคคีเภทคำฉันท์
2. กวีนิพนธ์บางเรื่อง
3. พระเกียรติงานพระเมรุทองท้องสนามหลวง

พระยาอนุมานราชธนและพระสารประเสริฐ

1. กามนิต วาสิฏฐี
2. หิโตปเทศ
3. ทศมนตรี
4. สมญาภิธานรามเกียรติ์

วรรณคดีหลังสมัยรัชกาลที่ 6

นับตั้งแต่รัชกาลที่ 5 และ 6 อิทธิพลของวรรณคดียุโรปได้แผ่เข้ามาในประเทศไทย เป็นผล ให้วรรณคดีไทยเปลี่ยนแปลงรูปแบบและเนื้อหา เมื่อสิ้นรัชกาลที่ 6 วรรณกรรมตามแบบฉบับดั้งเดิมขาดผู้อุปถัมภ์ค้ำจุนอย่างจริงจัง ประกอบกับมีปัจจัยหลายอย่างเป็นมูลเหตุให้วรรณกรรมไทยมีวิวัฒนาการอย่างรวดเร็วไปตามแนวตะวันตกอันเป็นลักษณะสำคัญของวรรณกรรมปัจจุบัน ล้ำหน้าวรรณกรรมแบบดั้งเดิมไปเป็นอันมาก แต่อย่างไรก็ตามถึงแม้วรรณกรรมปัจจุบันจะรุดหน้าไปเพียงใด ใช่ว่าวรรณกรรมแบบเดิมจะเสื่อมความนิยมไปจนหมดสิ้นก็หาไม่ เพียงลดประมาณลงไปเท่านั้น

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา | วัตถุประสงค์ | ติดต่อ : baanjomyut@yahoo.com