Baanjomyut.com ☰

ห้องสมุดบ้านจอมยุทธ

[ X ] ⇛ หน้าแรก ⇛ ความรู้ทั่วไป ⇛ ปรัชญา ⇛ ศาสนา ความเชื่อ ⇛ สังคมศาสตร์ ⇛ ขนบธรรมเนียม วัฒนธรรม ⇛ วิทยาศาสตร์ ⇛ เทคโนโลยี เกษตรศาสตร์ ⇛ ศิลปกรรม ⇛ ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ⇛ วรรณกรรม สำนวน โวหาร ⇛ สุขภาพ อาหารและยา

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

สังคมศาสตร์ รัฐศาสตร์ การเมือง เศรษฐศาสตร์ >>

สังคมมนุษย์

รัฐและการจัดระเบียบปกครองภายในรัฐ

ความหมายของรัฐ

รัฐ หมายถึง ชุมชนทางการเมืองที่ประกอบด้วยดินแดนที่มีอาณาเขตแน่นอน มีประชากรอยู่ภายใต้การ บริหารของรัฐบาลซึ่งเป็นผู้ใช้อำนาจอธิปไตยเหนือประชาชนอย่างอิสระ โดยได้ยอมรับจากชุมชนภายนอก องค์ประกอบที่สำคัญที่สุดที่ทำให้สังคมเป็นรัฐ คือ อำนาจอธิปไตย

องค์ประกอบของรัฐ

  1. ประชากร ไม่จำเป็นต้องมีเชื้อชาติ ภาษา ศาสนา และวัฒนธรรมประเพณีอย่างเดียวกัน
  2. ดินแดน มีอาณาเขตที่แน่นอน ซึ่งหมายถึง เขตแดน พื้นน้ำ และน่านฟ้า ซึ่งเป็นที่ยอมรับจากนานาชาติ
  3. รัฐบาล คือ คณะบุคคลที่มีอำนาจปกครองในรัฐ อาจเป็นรัฐบาลที่ได้จากการเลือกตั้ง แต่งตั้ง ยึดอำนาจ ซึ่งคณะบุคคลนั้นสามารถใช้กฎหมายบังคับ และได้รับการยอมรับจากนานาชาติด้วย
  4. อำนาจอธิปไตย คือ อำนาจสูงสุดในการปกครองประเทศ แบ่งเป็น 3 ฝ่าย คือ อำนาจนิติบัญญิต อำนาจบริหาร และอำนาจตุลาการ

ความแตกต่างระหว่างรัฐกับประเทศ

“ประเทศ” หมายถึง ชนชาติ คือประชาชนที่มีเชื้อชาติ ภาษา ศาสนา ขนบธรรมเนียมประเพณีเดียวกัน มีความเป็นมาทางประวัติศาสตร์เหมือนกัน
“รัฐ” หมายถึง ประชากร ประกอบด้วยหลายชนชาติหรือชาติเดียว ซึ่งมีองค์ประกอบครบ 4 อย่างดังที่กล่าวไว้แล้ว

รูปแบบและหน้าที่ของรัฐ

  1. รัฐเดี่ยวหรือเอกรัฐ หมายถึง รัฐที่มีรัฐบาลกลางเพียงรัฐเดียวเป็นผู้ใช้อำนาจอธิปไตย การปกครองใช้กฎระเบียบ แบบแผนอย่างเดียวกันทั่วประเทศ เพราะมีอาณาเขตไม่กว้างขวาง
  2. รัฐรวมหรือสหพันธรัฐ หมายถึง รัฐบาลที่มีรัฐบาล 2 ระดับ คือ
    - รัฐบาลกลาง ตั้งอยู่เมืองหลวง ทำหน้าที่บริหารเกี่ยวกับ การเงิน การคลัง การทหารและการต่างประเทศ ประเทศที่ใช้ใช้รัฐเดี่ยวได้แก่ ไทย ญี่ปุ่น สิงคโปร์ ฝรั่งเศส
    - รัฐบาลท้องถิ่น มีหน้าที่บริหารด้านการศึกษา สาธารณสุข รักษาความสงบเรียบร้อยภายในท้องถิ่น ประเทศ ที่ใช้ระบบรัฐรวม ได้แก่ สหรัฐอเมริกา อินเดีย แคนาดา มาเลเซีย อินโดนีเซีย

หน้าที่ของรัฐ

1. ทำหน้าที่ในการปกครอง รักษากฎหมาย และรักษาความสงบเรียบร้อยในสังคม
2. ทำหน้าที่ในการสร้างเศรษฐกิจของประเทศเพื่อให้ประชาชนอยู่ดีกินดี และมีความเสมอภาคกันทางเศรษฐกิจ
3. ทำหน้าที่เกี่ยวกับความมั่นคงและปลอดภัยทั้งในและนอกประเทศ
4. ทำหน้าที่การบริการและสวัสดิการทางสังคม การศึกษา ความเป็นธรรมให้แก่ประชาชน
5. ทำหน้าที่เจริญสัมพันธ์ไมตรีกับต่างประเทศ

การจัดระเบียบการปกครองภายในรัฐ สถาบันการปกครองที่สำคัญภายในรัฐ ได้แก่

1. ประมุข - อาจเป็นพระมหากษัตริย์หรือประธานาธิบดี
2. รัฐสภา - ออกกฎหมายและควบคุมรัฐบาล
3. รัฐบาล - บริหารประเทศและบังคับการใช้กฎหมาย
4. ศาล - ตัดสินคดีต่าง ๆ ให้เป็นไปตามกฎหมาย

หลักการใช้อำนาจในการปกครอง

  1. การรวมอำนาจ คือ การให้กระทรวง ทบวง กรม ส่งเจ้าหน้าที่ออกไปปฏิบัติงานในส่วนต่าง ๆ แต่อำนาจการตัดสินใจอยู่ที่ส่วนกลาง คือ เมืองหลวง
  2. การกระจายอำนาจ คือ การให้ประชาชนในท้องถิ่นมีอำนาจในการปกครองตนเองและมีส่วนร่วมทางการเมือง ให้อิสระในการพัฒนาท้องถิ่นนั้น ๆ ได้
  3. การแบ่งแยกอำนาจ คือ ส่วนกลางส่งเจ้าหน้าที่ออกไปปฏิบัติงานในส่วนต่าง ๆ โดยให้อำนาจในการบริหารบาง อย่างแก่เจ้าหน้าที่

ข้อดีและข้อเสียของการรวมอำนาจและกระจายอำนาจ

การรวมอำนาจ

ข้อดี

1. มีความเป็นเอกภาพ
2. ประหยัดเวลาและงบประมาณ
3. การพัฒนาประเทศสะดวกและรวดเร็ว
4. การวางแผนรักษาความมั่นคงปลอดภัยได้ดี

ข้อเสีย

1. อาจเกิดปัญหาคอรับชั่น หากควบคุมเจ้าหน้าที่ไม่ดี
2. ประชาชนไม่มีโอกาสปกครองตนเอง
3. เกิดความล่าช้าในการบริหารประเทศ
4. การบริหารอาจมีประสิทธิภาพต่ำ

การกระจายอำนาจ

ข้อดี

1. สนองความต้องการและเป้าหมายของท้องถิ่นได้ดีและรวดเร็ว
2. สามารถสร้างสรรค์ระบอบประชาธิปไตย
3. ประชาชนเข้าร่วมในการพัฒนาท้องถิ่น

ข้อเสีย

1. การบริหารขาดเอกภาพ
2. ค่าใช้จ่ายมีมากขึ้น
3. การวางแผนในการใช้ทรัพยากรอาจไม่ดี

วัฒนธรรม
โครงสร้างสังคม
การจัดระเบียบทางสังคม
สถาบันทางสังคม
สังคมไทย
ลักษณะการเปลี่ยนแปลงของสังคมไทย
ปัญหาสังคมไทย
หลักธรรมของศาสนาต่าง ๆ ของโลก
ศาสนาพราหมณ์ - ฮินดู
ศาสนาพุทธ
ศาสนาคริสต์
ศาสนาอิสลาม
รัฐและการจัดระเบียบปกครองภายในรัฐ
ระบบการเมืองการปกครองและระบบเศรษฐกิจ
ความสัมพันธ์ของรัฐบาลกับพลเมืองในระบอบประชาธิปไตย
การเมืองการปกครองของไทย
การเมืองการปกครองของไทยปัจจุบัน
ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎหมาย
กระบวนการยุติธรรมของไทย
กฎหมายที่เกี่ยวกับชีวิตประจำวัน

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา | วัตถุประสงค์ | ติดต่อ : baanjomyut@yahoo.com