ศาสนา ลัทธิ ความเชื่อ นิกาย พิธีกรรม >>

มนุษยนิยมในปรัชญามาร์กซ์

กำเนิดแนวคิดแบบมนุษยนิยมในปรัชญามาร์กซ์
มนุษย์ในฐานะที่เป็นสิ่งธรรมชาติ (man as a natural being)
มนุษย์ในฐานะที่เป็นมนุษย์ (man as a human being)
มนุษย์กับภาวะแปลกแยก (man and his alienation)
มนุษย์คอมมิวนิสต์ (the communist man)
บทสรุป
บรรณานุกรม

บทสรุป

ทัศนะแบบมนุษยนิยมของปรัชญามาร์กซ์ที่กล่าวมาทั้งหมดคงจะมีประเด็นที่เป็นคำถามอยู่ไม่น้อยว่า จริงหรือที่ปรัชญามาร์กซ์เป็นมนุษยนิยม เพราะจากตัวอย่างในหลายประเทศที่ปกครองด้วยระบอบคอมมิวนิสม์นั้น มีการคุกคามความเป็นมนุษย์ไม่แตกต่างจากเผด็จการฟาสซิสต์และนาซีแต่อย่างใด คำตอบในเรื่องนี้จะปรากฏในข้อสรุปต่อไปนี้

หนังสือ Economic and Philosophic Manuscripts of 1844 ซึ่งพิมพ์เผยแพร่ครั้งแรกในปี 1959 ภายหลังที่มาร์กซ์เขียนไว้ถึง 115 ปี และภายหลังการปฏิวัติรัสเซียเมื่อปี 1917 ถึง 42 ปี ก่อนหน้านั้นไม่มีใครรู้จักหนังสือเล่มนี้ ทำให้ไม่ทราบพัฒนาการทางความคิดทั้งหมดของปรัชญามาร์กซ์ การเข้าใจปรัชญามาร์กซ์จึงบกพร่องไปด้วย

นักคิดที่มีชื่อเสียงหลายคน เช่น อีริคห์ ฟอร์มม์ (Erich Fromm / 1900 - 1980) ได้กล่าวไว้ในบทที่ 1 ของหนังสือ Marx’s Concept of Man ซึ่งพิมพ์ครั้งแรกในปี 1961 ถึงความเข้าใจอย่างคลาดเคลื่อนในปรัชญามาร์กซ์ จนนำไปสู่การปฏิบัติผิด ๆ ในนามของปรัชญามาร์กซ์ ซึ่งสรุปได้ดังนี้

  1. โดยสาระสำคัญแล้วปรัชญามาร์กซ์เป็นมนุษยนิยม ระบบสังคมนิยมหรือคอมมิวนิสม์ที่มาร์กซ์พูดถึงนั้น หมายถึงความยุติธรรม ความเสมอภาค และความเป็นสากลที่มีรากฐานมาจากวัฒนธรรมทางจิตใจแบบตะวันตก และที่สำคัญคือ การมองเห็นความสำคัญของปัจเจกชนที่สามารถ พัฒนาศักยภาพ และมีชีวิตอย่างมีศักดิ์ศรี ซึ่งตรงข้ามกับระบบทุนนิยมที่ละเลยเรื่องนี้
  2. วัฒนธรรมจิตใจแบบตะวันตกดังกล่าว คือ ความเชื่อว่าจะมีผู้มาช่วยเหลือให้พ้นจากความทุกข์ ที่เรียกว่าพระบุตรหรือไม่ก็ศาสดาพยากรณ์ (tradition of prophetic Messianism) ซึ่งมีรากฐานจากศาสนายูดาย ปรัชญามาร์กซ์ก็อยู่ในแบบแผนอันนี้ เพียงแต่ว่ามาร์กซ์ไม่ได้อ้างอิงพระเจ้า แต่หันไปอ้างอิงมนุษย์แทน ฉะนั้น เนื้อหาทั้งหมดในหนังสือ Economic and Philosophic Manuscripts of 1844 จึงให้ความรู้สึกและสุ้มเสียงในทางศาสนาที่ให้ความหวังและเห็นอกเห็นใจผู้ประสบความทุกข์ยาก
  3. ระบบการปกครองของสหภาพโซเวียตก่อนล่มสลายและระบบการปกครองของประเทศต่าง ๆ ที่จำลองรูปแบบระบบโซเวียตนั้น ไม่ใช่รูปแบบที่ตรงกับปรัชญามาร์กซ์ เพราะไม่เป็นมนุษยนิยม (anti – humanism) เป็นระบบที่สร้างความเสียหายแก่ปรัชญามาร์กซ์ โดยใช้ปรัชญามาร์กซ์เป็นเครื่องมือสร้างความชอบธรรมแก่ตนเอง เพื่อให้สังคมโลกเข้าใจว่าเป็นระบบที่เชิดชูความเป็นมนุษย์ ที่จริงนั้นระบบโซเวียตและระบบจีนคือระบบทุนนิยมเผด็จการโดยรัฐ ไม่ใช่ระบบสังคมนิยมในความหมายจริง ๆ แต่อย่างใด

    ส่วนมนุษยนิยมแบบปรัชญามาร์กซ์จะเป็นจริงได้หรือไม่บนเวทีโลกที่สลับซับซ้อนและเต็มไปด้วยปัญหานานัปการนี้ ประวัติศาสตร์ซึ่งปรัชญามาร์กซ์บอกว่ามีความสำคัญอย่างยิ่งเท่านั้นจะให้คำตอบ

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

ข้อเขียน-บทความ »

» จินตนา แก้วขาว กราบเธอที่ดวงใจ
» ทะริด ตะนาวศรี คนไทยที่ถูกลืม
» ปู่เย็น ณ สะพานลำใย แห่งลุ่มแม่น้ำเพชรบุรี

» จอมยุทธ แห่งบ้านจอมยุทธ (รวมงานเขียน)
» ฉายเดี่ยว (รวมงานเขียน)
» งูเขียว หางบอบช้ำ (รวมงานเขียน)

» ตีหัวเข้าบ้าน ตะคอกโลก ตีหัวหมา
» ผายลมนี้มีผลย้อนหลัง
» ได้แต่หวังว่า เราจะอยู่ร่วมกันได้บนโลกที่เปรียบเสมือนบ้านของเราใบนี้ ด้วยความรู้สึกที่ดีประดุจดั่งกินข้าวจากหม้อเดียวกัน

» ขอเป็นตาแก่ขี้บ่นในหัวใจเธอ
» เมื่อคนขับรถปลอมตัวไปเล่นหุ้น (บันทึกการเล่นสด)

นิยาย-เรื่องสั้น »

» ตำนานบันลือโลก
» บันทึกทรราชย์
» ผมเกือบได้เป็นนักแต่งเพลงชื่อดังเสียแล้ว
» ชีวิตเริ่มต้นอีกครั้งหลังเกษียณ
» แสนยานุภาพแห่งการรอคอย

สติ๊กเกอร์ไลน์
-สนับสนุนผลงาน
รายได้สมทบทุนยังชีพหลังเกษียณ-