ศาสนา ลัทธิ ความเชื่อ นิกาย พิธีกรรม >>

มนุษยนิยมในปรัชญามาร์กซ์

วิทยา ศักยาภินันท์

      จากการที่ระบอบการปกครองแบบคอมมิวนิสม์ในหลายประเทศได้ล่มสลายลงในช่วง พ.ศ. 2530 – 2540 ได้เกิดคำถามตามมาว่า ปรัชญามาร์กซ์ยังใช้ได้กับโลกปัจจุบันอยู่หรือไม่ ทั้งนี้เพราะปรัชญามาร์กซ์เป็นระบบปรัชญาเดียวก็ว่าได้ที่ประกาศว่าภารกิจของปรัชญาคือ การเปลี่ยนแปลงโลกให้ดีขึ้น (Marx, 1973 : 65) และคำตอบที่ได้จากคำถามดังกล่าวสรุปได้ดังนี้

  1. สิ่งที่ล่มสลายไปกับสหภาพโซเวียตและประเทศยุโรปตะวันออก คือ ลัทธิสตาลิน (Stalinisnm) ที่มีหลักการหลายอย่างหันเหไปจากปรัชญามาร์กซ์ เช่น ระบบทุนนิยมโดยรัฐ เผด็จการโดยผู้นำ และความคิดแบบชาตินิยม เป็นต้น (Ted Grant and Alan Woods, 1996 : 1 – 58)
  2. ระบบสังคมนิยม (Socialism) ยังคงเป็นทางเลือกแทนระบบทุนนิยม เพราะอุดมการสังคมนิยมที่มุ่งการจัดสรรทรัพยากรอย่างมีเหตุผลและเป็นธรรม มีความเท่าเทียมกันทางสังคม มีประชาธิปไตยทางการเมืองและเศรษฐกิจ และศักยภาพและความมั่นคงของปัจเจกชนได้รับการค้ำประกันเป็นต้นนั้น นับว่ามีเหตุผลและเป็นสิ่งจำเป็นทุกยุคทุกสมัย (David Gordon, 1993 : 476)
  3. ปรัชญามาร์กซ์ยังคงทันสมัย ทฤษฎีเศรษฐศาสตร์ของมาร์กซ์ที่ว่าทุนมาจากมูลค่าส่วนเกิน (Surplus Value) ยังเป็นข้อเท็จจริงที่สมเหตุสมผลแม้ในปัจจุบัน ในทางจริยศาสตร์มนุษยนิยมแบบมาร์กซิสต์ โดยเฉพาะทัศนะในเรื่องของความแปลกแยก (alienation) ยังเป็นสิ่งดลใจผู้รักความเป็นธรรมทั่วไป ส่วนในทางอภิปรัชญา สสารนิยมประวัติศาสตร์ของมาร์กซ์ที่ไม่เห็นด้วยกับการเข้าใจโลก แบบทอนลงและตรงกันข้ามกับทัศนะการเปลี่ยนแปลงแบบจักรกลนิยม นับว่าสอดคล้องกับกระแสความคิดของวิทยาการปัจจุบัน (Richard Hudelson, 1992 : 192)

บทความนี้จะกล่าวเฉพาะทัศนะทางจริยศาสตร์แบบมนุษยนิยมของปรัชญามาร์กซ์ โดยแบ่งออกเป็นหัวข้อย่อยดังนี้ 1) กำเนิดแนวคิดแบบมนุษยนิยมในปรัชญามาร์กซ์ 2) มนุษย์ในฐานะที่เป็นสิ่งธรรมชาติ 3) มนุษย์ในฐานะที่เป็นมนุษย์ 4) มนุษย์กับภาวะแปลกแยก 5) มนุษย์คอมมิวนิสต์ และ 6) บทสรุป

กำเนิดแนวคิดแบบมนุษยนิยมในปรัชญามาร์กซ์
มนุษย์ในฐานะที่เป็นสิ่งธรรมชาติ (man as a natural being)
มนุษย์ในฐานะที่เป็นมนุษย์ (man as a human being)
มนุษย์กับภาวะแปลกแยก (man and his alienation)
มนุษย์คอมมิวนิสต์ (the communist man)
บทสรุป
บรรณานุกรม

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

ข้อเขียน-บทความ »

» จินตนา แก้วขาว กราบเธอที่ดวงใจ
» ทะริด ตะนาวศรี คนไทยที่ถูกลืม
» ปู่เย็น ณ สะพานลำใย แห่งลุ่มแม่น้ำเพชรบุรี

» จอมยุทธ แห่งบ้านจอมยุทธ (รวมงานเขียน)
» ฉายเดี่ยว (รวมงานเขียน)
» งูเขียว หางบอบช้ำ (รวมงานเขียน)

» ตีหัวเข้าบ้าน ตะคอกโลก ตีหัวหมา
» ผายลมนี้มีผลย้อนหลัง
» ได้แต่หวังว่า เราจะอยู่ร่วมกันได้บนโลกที่เปรียบเสมือนบ้านของเราใบนี้ ด้วยความรู้สึกที่ดีประดุจดั่งกินข้าวจากหม้อเดียวกัน

» ขอเป็นตาแก่ขี้บ่นในหัวใจเธอ
» เมื่อคนขับรถปลอมตัวไปเล่นหุ้น (บันทึกการเล่นสด)

นิยาย-เรื่องสั้น »

» ตำนานบันลือโลก
» บันทึกทรราชย์
» ผมเกือบได้เป็นนักแต่งเพลงชื่อดังเสียแล้ว
» ชีวิตเริ่มต้นอีกครั้งหลังเกษียณ
» แสนยานุภาพแห่งการรอคอย

สติ๊กเกอร์ไลน์
-สนับสนุนผลงาน
รายได้สมทบทุนยังชีพหลังเกษียณ-