ศาสนา ลัทธิ ความเชื่อ นิกาย พิธีกรรม >>

ศาสนพิธี

กุศลพิธี บุญพิธี ทานพิธี ปกิณกพิธี

บุญพิธี

บุญพิธี หมายถึง พิธีการทำบุญทั่ว ๆ ไป หรือในวันสำคัญต่าง ๆ ของพุทธศาสนิกชน

พิธีทำบุญตักบาตรเทโวโรหณะ
พิธีทำบุญตักบาตรเทโวโรหณะ คือ การทำบุญเพื่อระลึกถึงวันคล้ายวันที่พระพุทธเจ้าเสด็จลงจากเทวโลก

วันเทโวโรหณะ หมายถึงวันที่พระพุทธเจ้าเสด็จลงจากเทวโลกหลังจากที่เสด็จขึ้นไปจำพรรษาบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์เพื่อตรัสพระอภิธรรมเทศนาโปรดพระพุทธมารดาจนครบ 3 เดือนพอออกพรรษาแล้วก็เสด็จกลับมามนุษยโลกโดยเสด็จลงมาทางบันไดแก้วที่ประตูเมืองสังกัสสนคร วันเสด็จลงจาก เทวโลกนั้นตรงกับขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11(วันมหาปวารณา)ถือเป็นวันบุญวันกุศลของพุทธบริษัท

วันนี้เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า วันพระเจ้าเปิดโลก เช้าวันรุ่งขึ้นตรงกับแรม 1 ค่ำ เดือน 11 พุทธบริษัทจำนวนมากจึงพร้อมใจกันตักบาตรแด่พระพุทธองค์พร้อมด้วยพระสงฆ์ด้วยภัตตาหาร ซึ่งส่วนใหญ่เป็นเสบียงกรัง (อาหารแห้ง) ของตนๆ ผู้ที่เข้าไม่ถึงจึงเอาข้าวสาลีห่อเป็นมัดๆ บ้าง ทำเป็นปั้นๆ บ้าง แล้วโยนลงในบาตร จุดนี้เองจึงเป็นเหตุนิยมทำข้าวต้มลูกโยนในการตักบาตรเทโวโรหณะในภายหลัง จนกลายเป็นประเพณีสืบเนื่องมาจนถึงบัดนี้



การเจริญพระพุทธมนต์ หมายถึง การที่พระสงฆ์จำนวนหนึ่งร่วมกันสาธยายมนต์ในพิธีต่าง ๆ งานมงคล เช่น งานทำบุญวันเกิด ทำบุญแต่งงาน ทำบุญขึ้นบ้านใหม่ เป็นต้น เรียกว่า เจริญพระพุทธมนต์

การสวดพระพุทธมนต์ ก็คือ การที่พระสงฆ์สวดมนต์ในงานอวมงคลหรืองานปรารภเหตุเกี่ยวกับการตาย เป็นงานทำบุญหน้าศพ ซึ่งงานอวมงคลนี้ท่านแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ

1. งานทำบุญหน้าศพ เป็นการทำบุญในขณะที่ยังตั้งศพอยู่ ยังไม่ได้เผา มี 4 ลักษณะ คือ

  1. งานทำบุญสัตตมวาร คือ การทำบุญ 7 วัน
  2. ทักษิณานุประทาน คือ การทำบุญก่อนครบ 50 วัน หรือ 100 วัน
  3. การทำบุญครบ 50 วัน หรือ 100 วัน
  4. การทำบุญเปิดศพก่อนทำพิธีฌาปนกิจ

2. งานทำบุญอัฐิ เป็นการทำบุญภายหลังจากที่ทำการฌาปนกิจศพแล้ว

  1. การทำบุญฉลองอัฐิที่นำมาไว้ที่บ้านหรือวัด
  2. การทำบุญ 7 วัน หลังจากวันฌาปนกิจ
  3. การทำบุญอุทิศให้ผู้ตายครบรอบ 1 ปี

พิธีสวดพระอภิธรรม
งานทำบุญเกี่ยวกับศพ นับตั้งแต่มีการมรณกรรมเกิดขึ้นถึงวันปลงศพด้วยวิธีฌาปนกิจ ซึ่งญาติของผู้มรณะจัดขึ้น และมักนิยมจัดให้มีพิธีสวดพระอภิธรรมประกอบงานทำบุญศพนั้นด้วย พิธีสวดพระอภิธรรมนี้มี 2 อย่าง คือ สวดหน้าศพอย่างหนึ่ง สวดหน้าไฟ อย่างหนึ่ง

พิธีการสวดมาติกา คือ การสวดบทมาติกาของพระอภิธรรมเจ็ดคัมภีร์ หรือที่เรียกว่า สัตตัปปกรณาภิธรรม ซึ่งมีการบังสุกุลเป็นพิธีสุดท้าย เป็นประเพณีที่นิยมจัดให้พระสงฆ์สวดในงานทำบุญหน้าศพมี2 ประเภท คือ

  1. สวดในงานหลวง เรียกว่า สดับปกรณ์
  2. สวดในงานราษฎร์ธรรมดาทั่วไป เรียกว่า สวดมาติกา

โดยจัดเป็นพิธีต่อจากสวดพระพุทธมนต์เย็นบ้าง ถ้ามีเทศน์ต่อจากสวดพระพุทธมนต์เย็นก็จัดพิธีสวดมาติกาต่อจากพิธีเทศน์ และจัดให้มีต่อจากพิธีถวายภัตตาหารพระในวันรุ่งขึ้นบ้าง จัดให้มีก่อนพิธีฌาปนกิจบ้าง นับว่าเป็นพิธีทำบุญแทรกอยู่ในงานทำบุญหน้าศพช่วงใดช่วงหนึ่ง จะจัดให้มีในช่วงระยะไหนก็แล้วแต่ความศรัทธาของเจ้าภาพ

พิธีการสวดแจง ในงานฌาปนกิจศพมีประเพณีนิยมของ จะมีเทศน์ธรรมาสน์เดียว หรือเทศน์ 3 ธรรมาสน์โดยปุจฉา–วิสัชนาก็ขึ้นอยู่กับศรัทธาของเจ้าภาพ

พิธีสวดถวายพรพระในงานทำบุญถวายภัตตาหารพระ ต่อเนื่องจากพิธีเจริญพระพุทธมนต์หรือสวดพระพุทธมนต์ที่ได้กล่าวมาแล้ว ไม่ว่าจะเป็นงานวันเดียวหรือ 2 วัน คือมีสวดมนต์เย็นก่อนหนึ่งวัน แล้วในตอนเช้าของวันใหม่ก็ถวายภัตตาหารพระ ก่อนจะถวายในตอนเช้านิยมสวดถวายพรพระเป็นพิธีสงฆ์

พิธีอนุโมทนากรณีต่างๆธรรมเนียมของพระภิกษุสามเณร เมื่อได้รับถวายปัจจัยสี่ ไม่ว่าจะเป็นภัตตาหารหรือทานวัตถุใดๆ ก็ตามจากทายกทายิกา จะต้องทำพิธีอนุโมทนาทานนั้น ไม่ว่าจะได้รับรูปเดียวหรือหลายรูปก็ตาม ต้องอนุโทนา ทุกครั้ง

พิธีมีพระธรรมเทศนาในการจัดงานที่มีพิธีต่างๆ บางครั้งจะจัดให้มีพระธรรมเทศนา หรือที่เรียกกันง่ายๆ ว่า มีเทศน์ คือมีการแสดงพระธรรมเทศนาในที่ประชุมตามโอกาสอันสมควร ซึ่งถือว่าเป็นบุญพิธีที่นิยมจัดกันขึ้นมาก และเป็นสิ่งสำคัญอีกประการหนึ่ง ส่วนมากจะนิยมผนวกกันเข้าในโอกาสทำบุญงานต่างๆ มีทั้งในการทำบุญงานมงคลและอวมงคล เช่น งานฉลองครบรอบอายุ ฉลองพระบวชใหม่ และฉลองวัตถุมงคลต่างๆ การมีพระธรรมเทศนามี 2 อย่าง คือ

  1. เทศน์แบบธรรมดา โดยผู้เทศน์แสดงรูปเดียว
  2. เทศน์แบบปุจฉาวิสัชนา โดยผู้เทศน์มีตั้งแต่ 2 รูปขึ้นไป แสดงร่วมกันเป็นธรรมสากัจฉา

การเทศน์ที่นิยมทำกันมี 4 ลักษณะ ดังนี้

  1. เทศน์ในงานทำบุญ คือ เทศน์ในงานมงคล เช่น งานฉลองพระบวชใหม่ เป็นต้น
  2. เทศน์พิเศษ คือเทศน์อบรมประชาชนเป็นหมู่คณะ
  3. เทศน์ตามกาลนิยม คือ เทศน์ในวันธรรมสวนะ และวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา
  4. เทศน์มหาชาติ คือ เทศน์เวสสันดรชาดก

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

ข้อเขียน-บทความ »

» จินตนา แก้วขาว กราบเธอที่ดวงใจ
» ทะริด ตะนาวศรี คนไทยที่ถูกลืม
» ปู่เย็น ณ สะพานลำใย แห่งลุ่มแม่น้ำเพชรบุรี

» จอมยุทธ แห่งบ้านจอมยุทธ (รวมงานเขียน)
» ฉายเดี่ยว (รวมงานเขียน)
» งูเขียว หางบอบช้ำ (รวมงานเขียน)

» ตีหัวเข้าบ้าน ตะคอกโลก ตีหัวหมา
» ผายลมนี้มีผลย้อนหลัง
» ได้แต่หวังว่า เราจะอยู่ร่วมกันได้บนโลกที่เปรียบเสมือนบ้านของเราใบนี้ ด้วยความรู้สึกที่ดีประดุจดั่งกินข้าวจากหม้อเดียวกัน

» ขอเป็นตาแก่ขี้บ่นในหัวใจเธอ
» เมื่อคนขับรถปลอมตัวไปเล่นหุ้น (บันทึกการเล่นสด)

นิยาย-เรื่องสั้น »

» ตำนานบันลือโลก
» บันทึกทรราชย์
» ผมเกือบได้เป็นนักแต่งเพลงชื่อดังเสียแล้ว
» ชีวิตเริ่มต้นอีกครั้งหลังเกษียณ
» แสนยานุภาพแห่งการรอคอย

สติ๊กเกอร์ไลน์
-สนับสนุนผลงาน
รายได้สมทบทุนยังชีพหลังเกษียณ-