Baanjomyut.com ☰

ห้องสมุดบ้านจอมยุทธ

[ X ] ⇛ หน้าแรก ⇛ ความรู้ทั่วไป ⇛ ปรัชญา ⇛ ศาสนา ความเชื่อ ⇛ สังคมศาสตร์ ⇛ ขนบธรรมเนียม วัฒนธรรม ⇛ วิทยาศาสตร์ ⇛ เทคโนโลยี เกษตรศาสตร์ ⇛ ศิลปกรรม ⇛ ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ⇛ วรรณกรรม สำนวน โวหาร ⇛ สุขภาพ อาหารและยา

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

ศาสนา ลัทธิ ความเชื่อ นิกาย พิธีกรรม >>

ศาสนพิธี

กุศลพิธี บุญพิธี ทานพิธี ปกิณกพิธี

ทานพิธี

พิธีถวายสังฆทาน

สังฆทาน คือ ทานที่ตั้งใจถวายแก่สงฆ์หรือผู้แทนของสงฆ์ไม่จำเพาะเจาะจงรูปใดรูปหนึ่ง หากถวายโดยเจาะจงเรียกว่า บุคลิกทาน สังฆทานนั้นมีผลมากกว่าบุคลิกทาน เพราะผู้ถวายมีจิตใจกว้างขวาง ไม่เจาะจงว่าจะเป็นพระภิกษุรูปใด เป็นการแสดงถึงความตั้งใจจะถวายทานด้วยศรัทธาอันเป็นสาธารณะ การถวายสังฆทานมีแบบแผนมาแต่ครั้งพุทธกาลแต่ในครั้งนั้นท่านแบ่งสังฆทานไว้ถึง 7 ประการ คือ

  1. ถวายแก่หมู่ภิกษุ และภิกษุณี มีพระพุทธเจ้าเป็นประธาน 5. ถวายแก่หมู่ภิกษุ ไม่มีพระพุทธเจ้าเป็นประธาน
  2. ถวายแก่หมู่ภิกษุ มีพระพุทธเจ้าเป็นประธาน 6. ถวายแก่หมู่ภิกษุณี ไม่มีพระพุทธเจ้าเป็นประธาน
  3. ถวายแก่หมู่ภิกษุณี มีพระพุทธเจ้าเป็นประธาน 7. ร้องขอต่อสงฆ์ให้ส่งใครผู้ใดผู้หนึ่ง ไปรับแล้วถวายแก่ผู้นั้น
  4. ถวายแก่หมู่ภิกษุและภิกษุณี ไม่มีพระพุทธเจ้าเป็นประธาน

พิธีถวายสลากภัต
สลากภัต คือภัตตาหารที่ทายกทายิกาถวายตามสลาก การถวายสลากภัต คือ ทายกทายิกาจัดอาหารคาวหวานและผลไม้ประจำฤดูกาล นำไปรวมกันที่วัด

พิธีตักบาตรข้าวสาร
การถวายข้าวสารเป็นประเพณีที่เกิดขึ้นใน ยุคหลัง เห็นจะเป็นที่นิยมของนักปราชญ์พวกหนึ่ง ซึ่งเห็นว่าการถวายอาหารที่สุกแล้วเป็นของเก็บไว้ไม่ได้นาน ครั้นเวลามีบริบูรณ์ก็เหลือเฟือ แต่เวลาขาดแคลนก็ไม่พอ จึงคิดถวายสิ่งของประเภทข้าวสารที่เป็นของเก็บไว้ได้นานๆ

พิธีตักบาตรน้ำผึ้ง
การตักบาตรน้ำผึ้ง นับเข้าในเภสัชทาน เป็นกาลทาน ส่วนหนึ่งทำกันในสารทกาล ส่วนมากกำหนดทำในวันพระแรม 8 ค่ำ เดือน 10 โดย พระบรมพุทธานุญาตมีปฐมเหตุมาแต่ครั้งพุทธกาล คือ ครั้งหนึ่งในระหว่างเดือน 10 ภิกษุทั้งหลายมีกายชุ่มด้วยน้ำฝนเหยียบย่ำเปือกตม เกิดอาพาธฉันจังหันอาเจียน กายซูบผอมเศร้าหมองลง พระพุทธองค์ทรงทราบ จึงทรงอนุญาตเภสัชทั้ง 5 อย่าง คือ เนยใส เนยข้น น้ำมัน น้ำผึ้ง น้ำอ้อย ให้ภิกษุรับและฉันได้ในเวลาวิกาล เพื่อระงับโรคและบำรุงกำลังจึงเป็นประเพณีที่ทายกทายิกานิยมถวายเภสัชทานขึ้นในกาลนี้มาจนถึงทุกวันนี้

พิธีถวายเสนาสนะ กุฎี วิหาร
เสนาสนะ กุฎี วิหาร เป็นที่อยู่อาศัยของภิกษุสามเณรที่สร้างไว้ในวัดมีกำหนดให้สร้างขึ้นเป็นของสงฆ์ ใครจะถือเป็นกรรมสิทธิ์ของตนโดยเฉพาะไม่ได้ ถือเพียงอยู่อาศัยใช้สอยได้เฉพาะกาลเท่าที่สงฆ์มอบหมายเท่านั้น

พิธีถวายศาลาโรงธรรม
ศาลาโรงธรรม คือ ศาลาที่แสดงธรรม หรือสวดพระธรรม ใช้เป็นที่สำหรับศึกษาเล่าเรียน พระธรรมวินัยเป็นต้นก็ได้ เพราะเหตุนี้เองในปัจจุบันจึงมักนิยมเรียกว่า ศาลาการเปรียญ

พิธีถวายผ้าวัสสิกสาฎก
ผ้าวัสสิกสาฎก เป็นผ้าสำหรับใช้นุ่งในเวลาอาบน้ำ เรียกว่า ผ้าอาบน้ำฝน หรือผ้าอาบภิกษุจะต้องแสวงหาตั้งแต่แรม 1 ค่ำ เดือน 7 ถึงวันเพ็ญเดือน 8 แต่ทายกนิยมถวายกันเป็นหมู่ ๆ ในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 ก่อนเข้าพรรษา 1 วัน นางวิสาขาเป็นคนแรกที่ถวายผ้าอาบน้ำฝนแด่พระสงฆ์จนกลายเป็นธรรมเนียมมาจนถึงปัจจุบัน

พิธีถวายผ้าจำนำพรรษา
ผ้าจำนำพรรษา เป็นผ้าที่ถวายแก่ภิกษุผู้อยู่จำพรรษา ครบ 3 เดือน มีกำหนดกาลสำหรับถวาย คือตั้งแต่แรม 1 ค่ำ เดือน 11 ถึงวันขึ้น 15 ค่ำเดือน 12 เท่านั้น ซึ่งเป็นเขตจีวรกาล หากถวายเกินกำหนดนี้ไปไม่นับเป็นผ้าจำนำพรรษา

พิธีถวายผ้าอัจเจกจีวร
ผ้าอัจเจกจีวร เป็นผ้าจำนำพรรษาที่ทายกรีบด่วนถวายก่อนกำหนดกาล นิยมถวายก่อนวันออกพรรษา ทรงอนุญาตให้ภิกษุรับได้ภายในกำหนด 10 วัน ก่อนออกพรรษา คือ ตั้งแต่วันขึ้น 5 ค่ำ เดือน 11 ถึงกลางเดือน 11 พิธีการถวาย ผ้าอัจเจกจีวรนี้มีมาตั้งแต่สมัยพุทธกาล

พิธีถวายผ้าป่า
ผ้าป่า หรือ ผ้าบังสุกุลจีวร คือ ผ้าเปื้อนฝุ่นที่ไม่มีเจ้าของหวงแหน ทิ้งอยู่ตามป่าดงบ้าง ป่าช้าบ้าง การทอดผ้าป่านี้ ไม่กำหนดกาล ทอดได้ทุกฤดูกาล

พิธีถวายผ้ากฐิน
ผ้ากฐิน คือ ผ้าที่ถวายตามกาล (กาลทาน) แก่ภิกษุผู้จำพรรษาครบไตรมาสแล้ว ภายในเขตกฐิน 1 เดือน คือ ตั้งแต่แรม 1 ค่ำ เดือน 11 ถึงขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 ซึ่งเรียกว่า กฐินกาล คือ ระยะเวลาทอดกฐิน หรือ เทศกาลทอดกฐิน

พิธีถวายธูปเทียนดอกไม้
การถวายธูปเทียนดอกไม้ เพื่อให้พระสงฆ์นำไปบูชาพระอีกต่อหนึ่ง โดย ทั่วไปนิยมถวายกันในวันเข้าพรรษา นิยมถวายกัน 2 แบบ คือ

  1. แบบถวายโดยประเคนทีละรูป โดยไม่ต้องกล่าวคำถวาย และไม่ต้องอนุโมทนา
  2. แบบนำมาตั้งต่อหน้าพระสงฆ์แล้วกล่าวคำถวาย และพระสงฆ์อนุโมทนา

พิธีลอยกระทงตามประทีป
การลอยกระทงตามประทีป เพื่อบูชารอย พระบาทของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งประดิษฐานอยู่ ณ ฝั่งแม่น้ำนัมมทา ในชมพูทวีป นิยมทำกันตั้งแต่กรุงสุโขทัยเป็นราชธานี ลอยกันในวันเพ็ญเดือน 12

พิธีถวายธงเพื่อบูชา
ธงใช้สำหรับยกขึ้นเป็นเครื่องหมายบอกให้รู้ว่า ที่ตรงนั้นเป็นที่ตั้งวัด ปัจจุบันนี้ เขียนกลางผืนธงเป็นรูปเสมาธรรมจักร เรียกว่า ธงธรรมจักร นิยมถวายธงยกขึ้นไว้หน้าวัด ในคราวที่วัดมีการ ถวายผ้ากฐินเป็นต้น

พิธีถวายเวจกุฎี
เวจกุฎี เป็นที่ถ่ายอุจจาระ ปัสสาวะของพระภิกษุสามเณร ได้แก่ห้องส้วม ในสมัยโบราณ เรียกว่า ถาน มีวิธีในการถวายเหมือนพิธีถวายเสนาสนะ กุฎี วิหาร ซึ่งได้กล่าวมาแล้ว

พิธีถวายสะพาน
สะพาน สำหรับใช้เดินข้ามลำธาร คลอง และคู การถวายจะประกอบขึ้นในสถานที่ตั้งสะพานนั้น หรือจะถวายที่ศาลาการเปรียญก็ได้ ถวายต่อหน้าพระสงฆ์เช่นเดียวกับการถวายเสนาสนะอื่น ๆ ทานทั้ง 16 ชนิดที่ได้กล่าวมาแล้วนี้ จัดเป็นสังฆทานมีพิธีการถวายที่เหมือนกันบ้างแตกต่างกันบ้าง ทานบางอย่างกำหนดกาลที่จะถวาย บางอย่างไม่กำหนดกาลถวาย เมื่อสรุปแล้วก็จัดเป็นสังฆทานเหมือนกัน

พิธีถวายทานพิเศษ
ทานพิธีพิเศษอีก 5 อย่าง คือ

  1. พิธีถวายปราสาทผึ้ง
  2. พิธีถวายโรงอุโบสถ
  3. พิธีถวายยานพาหนะ
  4. พิธีถวายคัมภีร์พระไตรปิฎก
  5. พิธีถวายคัมภีร์พระธรรม

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา | วัตถุประสงค์ | ติดต่อ : baanjomyut@yahoo.com