ปรัชญา อภิปรัชญา ญาณวิทยา จิตวิทยา ตรรกศาสตร์ >>

แนวคิดภายนอกนิยม

ปฏิเสธคำถามของญาณวิทยาเชิงบรรทัดฐานหรือไม่

นายวิสิทธิ์ ตออำนวย

       เนื่องจากญาณวิทยาเชิงบรรทัดฐานมีความพยายามที่จะตอบคำถามของพวก skepticism ที่ว่าอะไรคือความรู้ สิ่งที่มนุษย์กล่าวว่ารู้นั้น เราจะแน่ใจได้อย่างไร แต่ในปัจจุบันมีแนวโน้มที่มนุษย์ไม่สามารถยืนยันได้เลยว่าสิ่งใดคือความรู้ เพราะเราก็ไม่อาจแน่ใจได้ว่าข้อจำกัดของมนุษย์จะนำเราไปสู่ความรู้ได้อย่างไร ทัศนะที่ปรากฏความคิดในลักษณะนี้ก็เช่น ปรัชญาภาษา สัมพัทธนิยม ปฏิบัตินิยม ญาณวิทยาเชิงธรรมชาติ เป็นต้น ซึ่งเป็นแนวคิดเหล่านี้จัดอยู่ในกลุ่ม ภายนอกนิยม (externalism) ที่เสนอว่าสภาพแวดล้อมที่อยู่รอบตัวเรามีบทบาทต่อการสร้างความเชื่อ แน่นอนว่ามนุษย์ต่างก็อยู่ในบริบทที่แตกต่างกันไป จึงไม่อาจระบุได้ว่าความเชื่อของผู้ใดที่จะนับได้ว่าถูกต้องจนถือได้ว่าเป็นความรู้ที่แท้จริง

เมื่อไม่อาจหาความรู้ที่เป็นสากลได้ จึงมีผู้ตีความว่าไม่จำเป็นที่จะต้องประเมินค่าความรู้ใดๆอีกต่อไป เนื่องจากทุกความรู้อยู่ในสถานะที่เท่าเทียมกัน คือไม่มีความรู้ใดถูกผิด หรือความรู้ใดน่าเชื่อมากกว่าอีกความรู้หนึ่ง หากเข้าใจตามนี้ คำถามของญาณวิทยาเชิงบรรทัดฐานก็ไร้ความหมาย เราจึงไม่จำเป็นต้องถามอีกต่อไปว่าความเชื่อใดที่ควรเชื่อ เหลือเพียงแต่มนุษย์ได้ความเชื่ออย่างไร ซึ่งแนวคิดนี้โดดเด่นมากในทัศนะของไควน์ ที่เสนอ "ญาณวิทยาเชิงธรรมชาติแบบเเข็ง" ซึ่งถือได้ว่าเป็นทัศนะสุดโต่งของความคิดสายนี้



อย่างไรก็ตาม แม้ว่าไควน์จะกล่าวว่ามนุษย์ไม่สามารถประเมินความเชื่อระหว่างกันได้อีกต่อไป แต่ไควน์ปฏิเสธการประเมินความสามารถของมนุษย์ด้วยหรือไม่ว่าวิธีการได้ความเชื่อแบบใดดีกว่ากัน หากเราตีความว่าไควน์ไม่ได้ปฏิเสธ เป็นไปได้หรือไม่ว่าไควน์ไม่ได้ปฏิเสธญาณวิทยาเชิงบรรทัดฐาน แต่ต้องการเสนอให้ญาณวิทยาเชิงบรรทัดฐาน เปลี่ยนฐานจากการประเมินความรู้ เป็นการประเมินวิธีการหาความรู้ของมนุษย์แทน บทความนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อหาเหตุผลสนับสนุนการตีความดังกล่าว ผลปรากฏว่าภายนอกนิยม ยังคงมีพื้นที่ให้กับคำถามของญาณวิทยาเชิงบรรทัดฐานไป ด้วยทัศนะแบบสหนัยนิยมแบบภายนอกนิยม แต่ต้องปรับบทบาทของญาณวิทยาเชิงบรรทัดฐานไปบางส่วน

ความหมายของแนวคิดภายนอกนิยมและญาณวิทยาเชิงบรรทัดฐาน
ปัญหาของญาณวิทญาเชิงธรรมชาติแบบแข็งกับข้อโต้แย้งด้วยทัศนะของ James
ปรัชญาภาษาของไควน์ ทางออกของญาณวิยาเชิงธรรมชาติแบบแข็ง
จาก Kuhn ถึง James ทางออกของสหนัยนิยมแบบภายนิยมในทัศนะของไควน์
บรรณานุกรม

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

ข้อเขียน-บทความ »

» จินตนา แก้วขาว กราบเธอที่ดวงใจ
» ทะริด ตะนาวศรี คนไทยที่ถูกลืม
» ปู่เย็น ณ สะพานลำใย แห่งลุ่มแม่น้ำเพชรบุรี

» จอมยุทธ แห่งบ้านจอมยุทธ (รวมงานเขียน)
» ฉายเดี่ยว (รวมงานเขียน)
» งูเขียว หางบอบช้ำ (รวมงานเขียน)

» ตีหัวเข้าบ้าน ตะคอกโลก ตีหัวหมา
» ผายลมนี้มีผลย้อนหลัง
» ได้แต่หวังว่า เราจะอยู่ร่วมกันได้บนโลกที่เปรียบเสมือนบ้านของเราใบนี้ ด้วยความรู้สึกที่ดีประดุจดั่งกินข้าวจากหม้อเดียวกัน

» ขอเป็นตาแก่ขี้บ่นในหัวใจเธอ
» เมื่อคนขับรถปลอมตัวไปเล่นหุ้น (บันทึกการเล่นสด)

นิยาย-เรื่องสั้น »

» ตำนานบันลือโลก
» บันทึกทรราชย์
» ผมเกือบได้เป็นนักแต่งเพลงชื่อดังเสียแล้ว
» ชีวิตเริ่มต้นอีกครั้งหลังเกษียณ
» แสนยานุภาพแห่งการรอคอย