Baanjomyut.com ☰

ห้องสมุดบ้านจอมยุทธ

[ X ] ⇛ หน้าแรก ⇛ ความรู้ทั่วไป ⇛ ปรัชญา ⇛ ศาสนา ความเชื่อ ⇛ สังคมศาสตร์ ⇛ ขนบธรรมเนียม วัฒนธรรม ⇛ วิทยาศาสตร์ ⇛ เทคโนโลยี เกษตรศาสตร์ ⇛ ศิลปกรรม ⇛ ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ⇛ วรรณกรรม สำนวน โวหาร ⇛ สุขภาพ อาหารและยา

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

ศาสนา ลัทธิ ความเชื่อ นิกาย พิธีกรรม >>

ฮวงจุ้ยและชัยภูมิ

ภูมิศาสตร์-ศาสตร์ที่ว่าด้วยเรื่องของทำเลและที่ตั้ง
แนวคิดทางภูมิศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับทำเลและที่ตั้ง
แนวคิดเชิงสิ่งแวดล้อมนิยมและแนวคิดเชิงกำหนดนิยม
แนวคิดเชิงความเป็นไปได้และแนวคิดเชิงความน่าจะเป็น
ความเชื่อมโยงของแนวคิดทางภูมิศาสตร์กับโบราณอุบายฮวงจุ้ยและชัยภูมิ
สร้างบ้านแปงเมือง
การสร้างเมืองหลวงและเมืองรองของบรรพกษัตริย์ไทย
นพบุรีศรีนครพิงค์เชียงใหม่ อัจฉริยภาพในการเลือกชัยภูมิ
ชัยภูมิศาสตร์
การวิเคราะห์ความสัมพันธ์เชื่อมโยงของโบราณอุบาย
ความเป็นมงคลและอัปมงคลในการสร้างบ้าน
บทวิเคราะห์และสรุป
การเปรียบเทียบแนวคิดทางภูมิศาสตร์
บทสรุป
เอกสารอ้างอิง

แนวคิดเชิงสิ่งแวดล้อมนิยม (Environmentalism) และแนวคิดเชิงกำหนดนิยม (Determinism)

ความสนใจของนักวิชาการในเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสิ่งแวดล้อมมีมานานแล้วตั้งแต่อดีต หลักฐานที่ยืนยันวิวัฒนาการของความสนใจในเรื่องดังกล่าวคือ ข้อเขียนของฮิปโปเครติส (Hippocrates) เมื่อราว 500 ปีก่อนคริสต์ศักราช เรื่อง On Air, Waters, and Places

ในข้อเขียนดังกล่าว ฮิปโปเครติสได้เสนออย่างแข็งขันว่า โรคภัยต่างๆ ที่เกิดแก่มนุษย์มีความเกี่ยวพันอย่างมากกับลักษณะอากาศของแต่ละสถานที่ ประเด็นสำคัญในข้อเขียนของฮิปโปเครติสที่ว่า สิ่งแวดล้อมมีผลกระทบต่อมนุษย์ได้มีการศึกษาสืบทอดกันมาหลายยุคหลายสมัย ในยุโรปสมัยกลาง ปราชญ์ชาวกรีกก็มีความคิดว่าลักษณะอากาศมีผลต่อวัฒนธรรมของมนุษย์ สืบมาจนถึงช่วงระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 16 ถึงคริสต์ศตวรรษที่ 18 นักปราชญ์ชาวฝรั่งเศสหลายท่าน เช่น โบแดง (Bodin : 1530-1596) เดอ โบส (de Bos) และมองเตสควิเย (Montesquieu) ก็ได้ทำการสำรวจหาความสัมพันธ์ระหว่างอากาศกับประวัติศาสตร์ของมนุษย์ (Gold, 1980) ความสนใจในเรื่องดังกล่าวนี้ได้เพิ่มขึ้นอย่างมากในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ถึงขนาดมีการรวบรวมแนวความคิดของปราชญ์ทั้งหลายให้เป็นกิจลักษณะและเกิดเป็นกลุ่มความคิด (School of thought) ที่มีชื่อว่า กลุ่มแนวคิดเชิงสิ่งแวดล้อมนิยม

พิจารณาโดยความหมาย แนวคิดเชิงสิ่งแวดล้อมนิยมไม่อาจกำหนดคำจำกัดความให้สั้นและมีความหมายชัดเจนได้ แต่อาจอธิบายได้ว่า หมายถึงแนวคิดที่มุ่งเน้นความสำคัญอันดับแรกไปที่ผลกระทบของสิ่งแวดล้อมทางกายภาพที่มีต่อมนุษย์ ผู้ที่มีความสนใจในแนวคิดนี้เชื่อว่าลักษณะทางกายภาพที่อยู่รอบตัวของมนุษย์เป็นเหตุปัจจัยที่กำหนดวิถีชีวิตของมนุษย์เอง พฤติกรรมที่มนุษย์แสดงออกมาคือ การปรับตัวเบื้องต้นให้เข้ากับสภาพทางธรรมชาติหรือกล่าวอีกนัยหนึ่งคือ เป็นการตอบสนองของมนุษย์ต่อสิ่งกระตุ้นอันเกิดจากลักษณะของอากาศ ดิน ภูมิประเทศ พืชนานาพรรณ และอื่นๆ นอกเหนือไปจากนี้ ผู้ที่นิยมในแนวคิดดังกล่าวยังเสนอว่าลักษณะต่างๆ ของสิ่งแวดล้อมทางกายภาพนั้นเปรียบเสมือนพลังอำนาจ (Forces) ที่มนุษย์ไม่สามารถควบคุมได้ พลังอำนาจนี้ทำหน้าที่เสมือนตัวแปรหลักที่ก่อให้เกิดความเปลี่ยนแปลงขึ้นในตัวแปรตาม ซึ่งหมายถึงพฤติกรรมของมนุษย์



เริ่มต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 ประเด็นที่เป็นสาระของแนวคิดเชิงสิ่งแวดล้อมนิยมได้เปลี่ยนไปบ้าง อันเป็นผลมาจากการปฏิวัติอุตสาหกรรมในยุโรปส่วนหนึ่ง และจากความก้าวหน้าในบรรยากาศทางวิชาการอีกส่วนหนึ่ง ความคิดเชิงวิทยาศาสตร์ของชาร์ล ดาร์วิน (Charles Darwin) ที่ว่าสิ่งที่มีชีวิตทุกชนิดต้องการมีการดิ้นรนเพื่อการอยู่รอด (Struggle for survival) และวิวัฒนาการการศึกษาทางด้านสังคมศาสตร์ที่หันมาสนใจพฤติกรรมของมนุษย์ โดยการศึกษาค้นคว้าในเรื่องของต้นกำเนิด พัฒนาการ รวมตลอดจนการดำรงอยู่และการสาบสูญของมนุษย์เองล้วนเป็นปัจจัยที่มีส่วนทำให้เกิดความไม่แน่ใจในแนวคิดเดิมที่ว่า สิ่งแวดล้อมทุกอย่างมีอิทธิพลเหนือมนุษย์จริงหรือไม่?

ความเปลี่ยนแปลงที่ปรากฏชัดเจนคือ ในช่วงปี ค.ศ. 1915-1920 (ความจริงเริ่มมาตั้งแต่ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 แล้ว) ได้เกิดแนวคิดใหม่เกี่ยวกับเรื่องของความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสิ่งแวดล้อม แทนที่จะมุ่งเน้นประเด็นไปที่อิทธิพลของสิ่งแวดล้อมที่มีเหนือมนุษย์ แนวความคิดใหม่พยายามที่จะทำความเข้าใจความสัมพันธ์ดังกล่าวด้วยเหตุผลมากกว่า กล่าวคือ พยายามศึกษาย้อนกลับไปในอดีตว่ากิจกรรมทุกอย่างของมนุษย์ที่แสดงออกมานั้นน่าจะมีสาเหตุอื่นประกอบด้วยนอกเหนือไปจากอิทธิพลของธรรมชาติเพียงอย่างเดียว การเรียนรู้ธรรมชาติด้วยการลองผิดลองถูก (Trial and error) และความพยายามของมนุษย์ในการที่จะปรับตัวให้เข้ากับสิ่งแวดล้อม เป็นตัวอย่างของแนวคิดซึ่งแตกออกมาจากแนวความคิดเชิงสิ่งแวดล้อมนิยมและมีชื่อเรียกใหม่ว่า แนวคิดกำหนดนิยม (Determinism) หรือที่ ฉัตรชัย พงศ์ประยูร (2549) เรียกว่า แนวคิดแบบนิยัตินิยม

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา | วัตถุประสงค์ | ติดต่อ : baanjomyut@yahoo.com