ปรัชญา อภิปรัชญา ญาณวิทยา จิตวิทยา ตรรกศาสตร์ >>

มนุษยนิยมในปรัชญามาร์กซ์

วิทยา ศักยาภินันท์

       จากการที่ระบอบการปกครองแบบคอมมิวนิสม์ในหลายประเทศได้ล่มสลายลงในช่วง พ.ศ. 2530 – 2540 ได้เกิดคำถามตามมาว่า ปรัชญามาร์กซ์ยังใช้ได้กับโลกปัจจุบันอยู่หรือไม่ ทั้งนี้เพราะปรัชญามาร์กซ์เป็นระบบปรัชญาเดียวก็ว่าได้ที่ประกาศว่าภารกิจของปรัชญาคือ การเปลี่ยนแปลงโลกให้ดีขึ้น (Marx, 1973 : 65) และคำตอบที่ได้จากคำถามดังกล่าวสรุปได้ดังนี้

  1. สิ่งที่ล่มสลายไปกับสหภาพโซเวียตและประเทศยุโรปตะวันออก คือ ลัทธิสตาลิน (Stalinisnm) ที่มีหลักการหลายอย่างหันเหไปจากปรัชญามาร์กซ์ เช่น ระบบทุนนิยมโดยรัฐ เผด็จการโดยผู้นำ และความคิดแบบชาตินิยม เป็นต้น (Ted Grant and Alan Woods, 1996 : 1 – 58)
  2. ระบบสังคมนิยม (Socialism) ยังคงเป็นทางเลือกแทนระบบทุนนิยม เพราะอุดมการณ์สังคมนิยมที่มุ่งการจัดสรรทรัพยากรอย่างมีเหตุผลและเป็นธรรม มีความเท่าเทียมกันทางสังคม มีประชาธิปไตยทางการเมืองและเศรษฐกิจ และศักยภาพและความมั่นคงของปัจเจกชนได้รับการค้ำประกันเป็นต้นนั้น นับว่ามีเหตุผลและเป็นสิ่งจำเป็นทุกยุคทุกสมัย (David Gordon, 1993 : 476)
  3. ปรัชญามาร์กซ์ยังคงทันสมัย ทฤษฎีเศรษฐศาสตร์ของมาร์กซ์ที่ว่าทุนมาจากมูลค่าส่วนเกิน (Surplus Value) ยังเป็นข้อเท็จจริงที่สมเหตุสมผลแม้ในปัจจุบัน ในทางจริยศาสตร์ มนุษยนิยมแบบมาร์กซิสต์ โดยเฉพาะทัศนะในเรื่องของความแปลกแยก (alienation) ยังเป็นสิ่งดลใจผู้รักความเป็นธรรมทั่วไป ส่วนในทางอภิปรัชญา สสารนิยมประวัติศาสตร์ของมาร์กซ์ที่ไม่เห็นด้วยกับการเข้าใจโลก แบบทอนลงและตรงกันข้ามกับทัศนะการเปลี่ยนแปลงแบบจักรกลนิยม นับว่าสอดคล้องกับกระแสความคิดของวิทยาการปัจจุบัน (Richard Hudelson, 1992 : 192)

บทความนี้จะกล่าวเฉพาะทัศนะทางจริยศาสตร์แบบมนุษยนิยมของปรัชญามาร์กซ์ โดยแบ่งออกเป็นหัวข้อย่อยดังนี้

กำเนิดแนวคิดแบบมนุษยนิยมในปรัชญามาร์กซ์
มนุษย์ในฐานะที่เป็นสิ่งธรรมชาติ
มนุษย์ในฐานะที่เป็นมนุษย์
มนุษย์กับภาวะแปลกแยก
มนุษย์คอมมิวนิสต์
บทสรุป
บรรณานุกรม

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

» "บ้าน" มรดกทางวัฒนธรรม
"บ้าน" คือการบอกเล่าความเป็นมา คือการบอกล่าวถึงพัฒนาการในการดำรงชีพของมนุษย์ "บ้าน" ที่อยู่อาศัยหนึ่งในปัจจัยสี่ ซึ่งมีความจำเป็นสำหรับมนุษย์ และบ่งบอกถึงความั่นคง

» ภูมิปัญญากีฬาไทย
กีฬาไทยที่บรรพชนไทยค้นคิด และถ่ายทอดมาสู่ลูกหลาน บางชนิดกลายเป็นตำนานและความทรงจำ และบางชนิดยังคงมีการเล่นกันอยู่

» สะพานสู่ฟ้าใหม่
สะพานข้ามน้ำเป็นสัญลักษณ์การข้ามอุปสรรคขวางกั้นไปสู่จุดหมาย และการเชื่อมโยงสิ่งตรงข้ามมา เพื่อสร้างเอกภาพอันกลมกลืนมั่นคง

» ทิวธงมงคลชัย
สิ่งสะท้อนความคิด และสืบทอดคติความเชื่อ ขนบธรรมเนียมประเพณี ของชนรุ่นแล้วรุ่นเล่า จากยุคสมัยหนึ่งสู่อีกยุคสมัยหนึ่ง ดุจตัวแทนที่น้อมนำสู่มงคลแห่งชีวิต

» พระราชลัญจกรประจำรัชกาล
ตราประจำพระมหากษัตริย์ แต่ละรัชกาล ซึ่งจะทรงโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นเมื่อเริ่มต้นรัชกาล เพื่อประทับกำกับพระปรมาภิไธย ในเอกสารสำคัญต่างๆของชาติ ที่เกี่ยวกับราชการแผ่นดิน

» สามล้อไทย
วิถีหนึ่งของสายทาง ซึ่งแม้เวลาจะหมุนเวียนเปลี่ยนไป หากสายทางของสามล้อยังคงผูกพัน เป็นส่วนหนึ่งของสังคมไทย

» กีฬาสัตว์
ด้วยนิสัยช่างสังเกตของคนไทย จึงเป็นที่มาของกีฬาซึ่งใช้สัตว์เป็นผู้แข่งขัน จนกลายเป็นกิจกรรมบันเทิงพื้นบ้าน ยามว่างนับแต่อดีต

» ตาลปัตร พัดรอง
พัดที่ทำจากใบตาลมีหลายรูปแบบ สำหรับใช้โบกให้ความเย็น และใช้เป็นการบ่งบอกถึงฐานะ บรรดาศักดิ์ของผู้ใช้

สติ๊กเกอร์ไลน์
-สนับสนุนผลงาน
รายได้สมทบทุนยังชีพหลังเกษียณ-