Baanjomyut.com ☰

ห้องสมุดบ้านจอมยุทธ

[ X ] ⇛ หน้าแรก ⇛ ความรู้ทั่วไป ⇛ ปรัชญา ⇛ ศาสนา ความเชื่อ ⇛ สังคมศาสตร์ ⇛ ขนบธรรมเนียม วัฒนธรรม ⇛ วิทยาศาสตร์ ⇛ เทคโนโลยี เกษตรศาสตร์ ⇛ ศิลปกรรม ⇛ ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ⇛ วรรณกรรม สำนวน โวหาร ⇛ สุขภาพ อาหารและยา

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

ศาสนา ลัทธิ ความเชื่อ นิกาย พิธีกรรม >>

มหิธรปุระแห่งดินแดนปราสาทพนมรุ้ง

       อำไพ คำโท (2527 : 91-96) ได้กล่าวไว้ในหนังสือสมบัติอีสานใต้ ครั้งที่ 1 ในหัวข้อ จารึกขอมปราสาทพนมรุ้ง โดยได้กล่าวถึงจารึกหลักที่ 120 ศิลาจารึกปราสาทพนมรุ้ง จังหวัดบุรีรัมย์ ซึ่งศาสตราจารย์ ยอร์ช เซเดส์ ได้ตีพิมพ์ในหนังสือ Enseriptions du Camboadge ค.ศ. 1953 เล่มที่ 5 หน้า 297-305 ศิลาจารึกหลักที่ 120 มี 4 ด้าน คือ

ด้านที่ 1 มี 17 บรรทัด
ด้านที่ 2 มี 21 บรรทัด
ด้านที่ 3 มี 21 บรรทัด
ด้านที่ 4 มี 17 บรรทัด

ข้อความในศิลาจารึก แต่งด้วยคำประพันธ์ประเภทคำฉันท์ ได้แก่ อินทรวิเชียร อุเปนทรวิเชียร อุปชาติ วสัตดิลก มาลินี และอารยา รวมทั้งสิ้น 29 บท โดยมีเนื้อหาสาระสำคัญที่เป็นหลักฐานทาง ประวัติศาสตร์ สรุปจากที่ อำไพ คำโท ได้แปลไว้ พบว่า มีการกล่าวถึงความสัมพันธ์ทางเชื้อสายราชวงศ์กษัตริย์จากเมืองพระนคร (นครวัด นครธม ในประเทศกัมพูชาปัจจุบัน) กับดินแดนปราสาทพนมรุ้ง ดังต่อไปนี้

ตามที่หลักฐานศิลาจารึกพนมรุ้งได้กล่าวถึง กษัตริย์หิรัณยวรมัน และพระนางหิรัณยลักษมี ผู้ทรงสร้างเมืองอย่างมั่นคงที่ “กษิตีนทรคาม” และมีพระโอรส คือ พระเจ้าชัยวรมันที่ 6 (พ.ศ. 1633 – 1651) ครองราชสมบัติที่กรุง “มเหนทรปุระ” สอดคล้องกับข้อสันนิษฐานที่ศาสตราจารย์ ยอร์ช เซเดส์ ได้ลำดับสายราชวงศ์มหิธรปุร ที่เมืองพระนคร (ประเทศกัมพูชาในปัจจุบัน) โดยระบุว่าพระเจ้าชัยวรมันที่ 6 คือ ต้นสกุลราชวงศ์มหิธรปุระ

ส่วนเจ้าชาย “หิรัณยะ” ซึ่งศิลาจารึกพนมรุ้งกล่าวถึงในบทที่ 27-29 สันนิษฐานว่าเป็นผู้ที่ทำให้มีการสร้างศิลาจารึกหลักนี้ขึ้น เจ้าชายหิรัณยะเป็นโอรสขององค์นเรนทราทิตย์ ซึ่งบำเพ็ญพรตเป็นมหาฤษีที่เขาพนมรุ้ง เมื่อเจ้าชายหิรัณยะอายุได้ 20 ปี จึงให้ช่างสร้างประติมากรรมทองคำเป็นรูปพระบิดา เพื่อเป็นการเฉลิมฉลองการก่อสร้าง ซึ่งอาจมีการก่อสร้างที่สำเร็จอย่างยิ่งใหญ่ประกอบด้วย ตามข้อสันนิษฐานว่าเจ้าชายหิรัณยะเป้นผู้สร้างปราสาทพนมรุ้ง องค์ปรางค์ประธาน ในราวกลางพุทธศตวรรษที่ 17



ข้อความที่ได้สรุปมาจากศิลาจารึกปราสาทพนมรุ้ง ซึ่งเจ้าชายหิรัณยะได้กล่าวถึงราชวงศ์กษัตริย์ที่เกี่ยวข้องโดยมีจุดเริ่มต้นที่กษัตริย์หิรัณยวรมันและพระมเหสีหิรัณยลักษมีแสดงให้เห็นความสัมพันธ์ของราชวงศ์กษัตริย์จากเมืองพระนครกับดินแดนแห่งปราสาทพนมรุ้ง ซึ่งตรงตาม ข้อสันนิษฐานทางข้อมูลทางประวัติศาสตร์ รศ.ดร.ม.ร.ว.สุริยาวุฒิ สุขสวัสดิ์ (2536 : 42-43) ได้กล่าวไว้ในหนังสือปราสาทหินเขาพนมรุ้ง ศาสนบรรพตที่งดงามที่สุดในประเทศไทย โดยอ้างถึงศาสตราจารย์ เซแดส ได้ลำดับสายราชวงศ์มหิธรปุระ ที่เมืองพระนคร ประเทศกัมพูชาในปัจจุบัน มีข้อความปรากฏ ดังต่อไปนี้

กษัตริย์ของราชวงศ์มหิธรปุระจึงมีทั้งหมดห้าพระองค์ดังนี้

  1. พระเจ้าชัยวรมันที่ 6 (ราว พ.ศ. 1633-1651)
  2. พระเจ้าธรณินทรวรมันที่ 1 (ราว พ.ศ. 1651-1655) อนุชาของพระเจ้าชัยวรมันที่ 6
  3. พระเจ้าสูรยวรมันที่ 2 (พ.ศ. 1655-1695) นัดดาของพระเจ้าชัยวรมันที่ 6 และพระเจ้าธรณินทราวรมันที่ 1
  4. พระเจ้าธรณินทรวรมันที่ 2 (พ.ศ. 1695-1724) พระญาติของพรเจ้าสูรยวรมันที่ 2 (ในปัจจุบันเชื่อกันว่าพระเจ้าธรณินทรวรมันที่ 2 พระบิดาของพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 คงมิได้ขึ้นครองครองราชย์ที่เมืองพระนคร หากแต่น่าจะเป็นพระเจ้ายโศวรมันที่ 2 ทรงขึ้นเสวยราช์ก่อนการแย่งราชสมบัติโดยพระเจ้าตริภูวนาทิตยวรมัน
  5. พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 (พ.ศ. 1725-1744) โอรสของพระเจ้าธรณินทรวรมันที่ 2

โดย รศ.ดร.ม.ร.ว.สุริยาวุฒิ สุขสวัสดิ์ ได้แสดงทัศนะไว้ว่า “อย่างไรก็ดี ในที่นี้จักมิดได้คัดค้านหรือสนับสนุนทฤษฏีของศาสตราจารย์เซเเดสที่ได้เสนอไว้ข้างต้น เนื่องจากในขณะนี้ยังมิได้ มีข้อมูลใหม่เกี่ยวกับเรื่องนี้แต่อย่างใด ศาสตราจารย์เซแดสเองก็ได้ย้ำว่า การสิ้นสุดรัชสมัยของพระเจ้าสูรยวรมันที่ 2 นั้น ยังคงคลุมเครืออยู่ รวมทั้งปีที่สิ้นพระชนม์ของพระองค์ซึ่งกำหนดไว้ในพุทธศักราช 1695 ก็ยังไม่กระจ่างชัด เพียงแต่เสนอว่าผู้ที่ขึ้นครองราชสมบัติต่อจากพระองค์น่าจะเป็นพระเจ้าธรณินทรวรมันที่ 2 เท่านั้น นอกจากนี้ระยะเวลาของการครองราชย์ของพระเจ้าสูรยวรมันที่ 2 ระหว่างปีพุทธศักราช 1655-1695 นั้น น่าจะเป็นช่วยเวลานานเกินไป ถึงแม้จะตระหนักในข้อเท็จจริงที่ว่าพระองค์ได้เสด็จขึ้นเสวยราชย์ตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์ก็ตาม

ด้วยเหตุดังกล่าวนี้ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี จึงได้ทรงพยายามเสนอให้นเรนทราทิตย์ทรงเป็นกษัตริย์ผู้ขึ้นครองราชย์ก่อนพระเจ้าธรณิรทรวรมันที่ 2 ทฤษฏีนี้อาจเป็นได้หากพิจารณาบทสรรเสริญนเรนทราทิตย์ 5 ปฏละนั้นอีกครั้งหนึ่ง...”

สุจิตต์ วงศ์เทพ (2542 : 64-65) ได้กล่าวไว้ในหนังสือมติชนรายสัปดาห์ ในหัวข้อ “อีสาน 11 “ขอม” จากกัมพูชาขยายมาคุมอีสาน” โดยกล่าวให้ทัศนะว่า
“...อำนาจทางการเมือง และอารยธรรมของขอมแห่งกัมพูชามีเหนือบ้านเมืองในอีสานมาช้านาน แต่ไม่ใช่ส่งขุนนางมาปกครอง หากเป็นความสัมพันธ์แบบ “เครือญาติ” ที่ยอมรับเดชานุภาพของกษัตริย์อาณาจักรกัมพูชา

บริเวณลุ่มแม่น้ำมูลเป็นที่ตั้งของแคว้นมหิธรปุระ ซึ่งเป็นจุดกำเนิดของราชวงค์มหิธรปุระ ที่มีความเกี่ยวข้องกับพระเจ้าสูรยวรมันที่ 2 ผู้ทรงสร้างปราสาทนครวัด” ข้อสันนิษฐานตามหลักฐานทางศิลาจารึกปราสาทหินเขาพนมรุ้ง สรุปให้เห็นได้อย่างชัดเจนถึงความสัมพันธ์แบบ “เครือญาติ” สายราชวงศ์มหิธรปุระแห่งเมืองพระนครกับเมืองพนมรุ้ง

กษัตริย์ราชวงศ์มหิธรปุระแห่งเมืองพระนคร
ความสัมพันธ์ระหว่างกลุ่มชนที่อาศัยอยู่บริเวณเขาพนมรุ้ง
เครื่องบูชาต่าง ๆ ที่นำมาถวายเทพเจ้าแห่งเขาพนมรุ้ง
พิธีศิวาราตรี

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา | วัตถุประสงค์ | ติดต่อ : baanjomyut@yahoo.com