Baanjomyut.com ☰

ห้องสมุดบ้านจอมยุทธ

[ X ] ⇛ หน้าแรก ⇛ ความรู้ทั่วไป ⇛ ปรัชญา ⇛ ศาสนา ความเชื่อ ⇛ สังคมศาสตร์ ⇛ ขนบธรรมเนียม วัฒนธรรม ⇛ วิทยาศาสตร์ ⇛ เทคโนโลยี เกษตรศาสตร์ ⇛ ศิลปกรรม ⇛ ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ⇛ วรรณกรรม สำนวน โวหาร ⇛ สุขภาพ อาหารและยา

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

วิทยาศาสตร์ ดาราศาสตร์ ฟิสิกส์ เคมี ชีววิทยา >>

ร่างกายของเรา

12

ระบบหายใจ

 (respiration)

หมายถึง กระบวนการเผาผลาญสารอาหารภายในเซลล์เพื่อให้เกิดพลังงาน

ปอด (Lung)
มี 2 ข้างลักษณะคล้ายฟองน้ำ อากาศผ่านเข้าออกทางรูจมูก ซึ่งมีขนเล็กๆ และมิวคัสทำหน้าที่กรองอากาศ อากาศผ่านเข้าสู่คอหอยเพื่อแยกลงสู่หลอดลม หลอดลมจะแยกแขนงเล็กลงเรื่อยๆ เรียกว่า หลอดลมฝอย ปลายสุดของหลอดลมฝอย มีลักษณะเป็นกระเปราะเล็กๆ เรียกว่า ถุงลม (Alveolus อัลวีโอลัส) หลอดลมใหญ่มีกระดูกอ่อนรูปเกือกม้าวางซ้อนกันเป็นชั้นๆกันไม่ให้หลอดลมแฟบ

รอบๆ อัลวีโอลัสจะมีเส้นเลือดฝอยมากมายเพื่อทำหน้าที่แลกเปลี่ยนก๊าซ และความร้อน ซึ่งมาจากกิจกรรมภายในเซลล์ ทำให้เกิดพลังงาน เรียกว่า “กระบวนการหายใจ”(Respiration) ดังสมการ

C6H12O6 + 6O2 6CO2 + 6H2O + พลังงาน

การหายใจเข้าออก
จากการทดลอง อธิบายการทำงานของปอดได้ดังนี้

ระบบขับถ่ายหรือการกำจัดของเสีย (ที่ไม่ใช่ก๊าซ) ตัวจักรสำคัญของระบบนี้คือ

-- การกำจัดของเสียที่ ไต
-- การกำจัดของเสียที่ ผิวหนัง
-- การกำจัดของเสียที่ ลำไส้ใหญ่

ของเสีย หมายถึงสารที่เกิดจากกระบวนการเมตาบอลิซึม (Metabolism) ที่เกิดขึ้นภายในร่างกายของสิ่งมีชีวิต เช่น CO2 น้ำ ยูเรีย

เมตาบอลิซึม (Metabolism)
หมายถึงกระบวนการหมุนเวียนแปลี่ยนแปลงทางชีวเคมีที่เกิดขึ้นภายในร่างกายของสิ่งมีชีวิตก็คือกระบวนการสร้างพลังงานในเซลล์นั่นเอง

การกำจัดของเสียที่ไต (Kidney) ลักษณะคล้ายเม็ดถั่วแดง มี 2 ข้าง ติดกับผนังช่องท้องด้านกระดูกสันกลังระดับเอว ยาวประมาณ 10- 13 cm กว้างประมาณ 6 cm หนาประมาณ 3 cm หนักประมาณ 150 g การขับถ่ายของเสียอยู่ในรูปของน้ำปัสสาวะ ประกอบด้วย

1. ท่อไต (Ureter) 2 ข้าง
2. กระเพาะปัสสาวะ (Urinary bladder)
3. ท่อปัสสาวะ

 

โครงสร้างของไต ถ้าผ่าไตออกตามยาวจะเห็นไตประกอบด้วยเนื้อเยื่อ 2 ชั้น และช่องว่าง(กรวยไต) ส่วนประกอบเหล่านี้ได้แก่

เนื้อไตส่วนนอก (Cortex)
มีสีแดงเข้ม มีลักษณะเป็นจุด ๆ แต่ละจุดเรียกว่าหน่วยไต (Nephron) ทำหน้าที่กรองของเสียออกจากเลือด ภายในประกอบด้วย

  1. โกลเมอรูลัส (Glomerulus) เป็นกลุ่มเส้นเลือดฝอยที่พันกันเป็นรูปทรงกลม ทำหน้าที่นำเลือดมากรอง
  2. โบว์แมน แคปซูล (Bowman’s Capsule) ลักษณะเป็นกระเปาะรูปถ้วย มีเนื้อเยื่อ 2 ชั้น ทำหน้าที่กรองของเสียออกจากเลือด
  3. ท่อไตส่วนต้น (Poximal tube) ทำหน้าที่รับของเสียที่กรองมาจาก โบว์แมน แคปซูล ก่อนส่งต่อไปยัง ลูพ ออฟ เฮนเล (loop of Henle)
  4. หลอดไตส่วนปลาย (Distal tube) ทำหน้าที่รับของเสียที่มาจาก ลูพ ออฟ เฮนเล (loop of Henle) ออกสู่ท่อไตรวม (Collecting duct)

เนื้อไตส่วนใน (Medulla) มีสีจางมีลักษณะเป็นเส้น ๆ ประกอบด้วย

  1. ลูพ ออฟ เฮนเล (loop of Henle) เป็นหลอดโค้งรูปตัว U เป็นท่อที่มีผนังบางที่สุด ทำหน้าที่ดูดของเหลวที่มีประโยชน์กลับมากที่สุด ทำให้ของเสียมีความเข้มข้นมากขึ้น
  2. ท่อไตรวม (Collecting duct) นำของเสียออกสู่กรวยไต

    * ส่วนของเนื้อไตส่วนใน (Medulla) ที่ยื่นเข้าไปในช่องว่างของกรวยไต เรียกว่า พาพิลล่า (Papilla)
  3. กรวยไต เป็นช่องว่างที่เก็บของเสียที่กรองได้ทั้งหมด เพื่อส่งออกนอกไตไปสู่กระเพาะปัสสาวะ


ไตทำหน้าที่อะไร

ไตคนเรามี 2 ข้าง อยู่บริเวณข้างหลังใต้ชายโครง บริเวณบั้นเอว มีรูปร่างคล้ายถั่วเหลือง ยาวประมาณ 12 เซนติเมตร ประกอบด้วยหลอดเลือดฝอยมากมาย เรียกว่า หน่วยไต (Nephron) หน่วยไตนี้ จะลดจำนวนและเสื่อมสภาพไปตามอายุและไม่สามารถแบ่งตัวใหม่ได้

  1. กำจัดของเสีย เมื่อร่างกายได้รับสารอาหาร จะมีการย่อยสลายนำส่วนที่เป็นประโยชน์ดูดซึมไปใช้เป็นพลังงานและซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ ในขณะเดียวกันเซลล์ร่างกายจะปล่อยของเสียออกสู่กระแสเลือด ผ่านมายังไต และถูกขับออกมากับปัสสาวะ นอกจากนี้ไตยังทำหน้าที่ขับยาและสารแปลกปลอมอื่นๆ ด้วย
  2. ดูดซึมและเก็บสารที่มีประโยชน์ต่อร่างกายไว้ สารบางประเภทแม้จะถูกกรองออกมาได้ แต่ถ้าเป็นสารที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย เช่น น้ำตาล ฟอสเฟต และโปรตีน จะถูกดูดกลับโดยเซลล์ของหน่วยไต เพื่อนำกลับไปใช้เป็นประโยชน์ต่อร่างกายได้อีก
  3. รักษาสมดุลน้ำของร่างกาย ไตเป็นตัวขับน้ำที่มีมากเกินความต้องการออกมา ดังนั้นจึงสังเกตได้ว่า ถ้าเราดื่มน้ำมาก หรืออากาศเย็น ปัสสาวะจะมีปริมาณมากและใส ในทางตรงกันข้าม หากร่างกายขาดน้ำ ไตจะพยายามสงวนน้ำไว้ทำให้ปัสสาวะมีประมาณน้อยและเข้มข้น
  4. รักษาสมดุลเกลือแร่ของร่างกาย ไตที่ปกติจะขับส่วนเกินของเกลือส่วนเกินได้เสมอ แม้จะรับประทานเค็มมาก แต่ถ้าสมรรถภาพไตเสื่อมลง จากการเป็นโรคไต จะมีอาการบวมถ้ารับประทานเกลือมากเกินไป
  5. รักษาสมดุลกรดด่างของร่างกาย ร่างกายของคนเราผลิตกรดทุกวัน จากการเผาผลาญอาหารโปรตีนที่รับประทานเข้าไป ในสภาวะที่ไตทำหน้าที่ปกติ จึงไม่มีกรดคั่งในร่างกาย ยกเว้นว่าไตมีความบกพร่อง เช่น ไตวายร่างกายจะมีสภาวะเป็นกรด
  6. ควบคุมความดันโลหิต ความดันโลหิตสูงเป็นผลจากการผิดปกติ ในการควบคุมสมดุลน้ำ และเกลือ รวมทั้งการสร้างสารบางชนิดมาเพิ่มความดันโลหิต ผู้ป่วยโรคไตหลายชนิด จึงมักมีความดันโลหิตสูงร่วมด้วย เพราะไตถูกกระตุ้นให้สร้างสารที่ทำให้ความดันดลหิตสูงขึ้น
  7. สร้างฮอร์โมน ไตปกติสามารถสร้างฮอร์โมนได้หลายชนิด เมื่อไตเป็นโรค การสร้างฮอร์โมนเหล่านั้นจะบกพร่องไป เช่น ผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรังจะขาดฮอร์โมนเออริโธรพอยอิติน (Erythropoietin) ที่ควบคุมการสร้างเม็ดเลือดแดง ทำให้ผู้ป่วยมีอาการซีดเกือบทุกราย นอกจากนี้ไตยังผลิตฮอร์โมนอื่น เช่น วิตามินดีชนิด Calcitriol ซึ่งช่วยควบคุมการดูดซึมแคลเซียม นอกจากนี้การมีระดับวิตามินดี และแคลเซียมในลือดต่ำลง ยังเป็นสาเหตุสำคัญอย่างหนึ่ง ที่ทำให้ต่อม พาราธัยรอยด์ที่คอหลั่งฮอร์โมน ออกมามากผิดปกติ ซึ่งเป้นผลเสียต่ออวัยวะ หลายอย่างในร่างกาย

-------------   อ่านต่อ >>>

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา | วัตถุประสงค์ | ติดต่อ : baanjomyut@yahoo.com