ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

ขนบธรรมเนียม ประเพณี วัฒนธรรม อารยธรรม >>

ไทแสก

2

พิธีกินเตดเดน

ประเพณีและวัฒนธรรม มิใช่สิ่งที่มีอยู่ในธรรมชาติโดยตรง แต่จะเป็นสิ่งที่สังคมหนึ่งๆ หรือประชาชนส่วนร่วม สร้างขึ้นมาและจะถ่ายทอดให้แก่กันและกันด้วยลักษณะและวิธีการต่างๆกัน ขึ้นอยู่กับจิตใจของแต่ละคน จะเกี่ยวกับความคิดเห็น ความรู้สึก ความเชื่อ จนเป็นความเคยชินของบุคคลในละท้องถิ่นโยประพฤตปฏิบัติ สืบต่อกันมาเป็นแบบแผน เป็นสิ่งนำมาซึ่งความเป็นระเบียบเรียบร้อยของสังคม

จารุวรรณ ธรรมวัตร กล่าวถึง พิธีกรรม ความเชื่อเอาไว้ว่า ความเชื่อของคนในแต่ละท้องถิ่น จะเกิดจากปัญหาในการดำรงชีวิตประจำวัน แต่เมื่อชีวิตถึงคราววิบัติเกิดโรคภัยเจ็บคนจึงสร้างความเชื่อว่า น่าจะมีอำนาจลึกลับที่อยู่เหนือธรรมชาติ บัลดาลให้เป็นเช่นนั้น อำนาจนั้นอาจจะเป็นเทพเจ้า ภูตผีปีศาจ วิญญาณ สัตว์ป่า พระอาทิตย์ พระจันทร์ดวงดาว ตลอดจน ดิน น้ำ ลม ไฟ

ฉะนั้น เพื่อเป็นการป้องกันภัยพิบัติที่เกิดขึ้นกับตน มนุษย์จึงวิงวอนขอความช่วยเหลือจากอำนาจลึกลับ โดยเรามีความเชื่อว่า ถ้าได้บอกกล่าวหรือยินดี แสดงความรู้คุณ ด้วยวิธีการ เช่น ไหว้บูชา หรือบวงสรวง หรือประกอบพิธีต่างๆ แล้วก็จะผ่านภัยพิบัติเหล่านั้นไปได้ แต่ละสังคมต่างมีความเชื่อเป็นมรดกสืบต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน ชาวอีสานก็เป็นประชาชนอีกกลุ่มหนึ่งที่มีความเชื่อเกี่ยวกับเรื่องโชคลาง ฤกษ์ ความฝัน สิ่งแวดล้อมหรือการแสดงวิธีการนับถือบรรพบุรุษ ที่ล่วงลับไปแล้วจนได้เกิดประเพณีต่างๆเกิดขึ้น

ประเพณี กินเตดเดน ของชาวไทแสกก็เช่นกัน ซึ่งประเพณีก็มีผลต่อจิตใจและความเป็นอยู่ของชาวไทแสกอยู่มากเพราะชาวไทแสกมีความเชื่อว่าบรรพบุรุษที่ชาวไทแสกนับถือและเรียกว่า โอ้งมู้ นี้มีจริงและจะบัลดาลความสุขให้กับชาวบ้านในหมู่บ้านอาจสามารถได้ ประเพณีนี้ถือเป็นเอกลักษณ์อย่างหนึ่งของชาวไทแสกที่อยู่ตำบลอาจสามารถ อำเภอเมือง จังหวัดนครพนม ได้ถือปฏิบัติเป็นพิธีกรรมสืบต่อกันมาจนทุกๆปีจนถึงปัจจุบัน



กิ่งแก้ว อัตถาภร กล่าวถึง พิธีกรรมว่า เป็นวัฒนธรรมที่คนในสังคมได้สร้างขึ้น เพื่อเป็นหลักประกันความมั่นคงทางจิตใจ ทำแล้วผู้ทำมีความสุขใจมีความหวังและเชื่อว่า พิธีกรรมต้องนำไปสู่ผลที่คาดหวัง ทำให้เกิดความเป็นสวัสดิมงคล อยู่เย็นเป็นสุข การประกอบพิธีกรรมเพื่อแสดงความเคารพสิ่งศักดิ์สิทธิ์ จะทำให้เหตุร้าย กลับกลายเป็นผลดีได้ โดยการทำพิธีบวงสรวงกราบไหว้ เพื่อขอความอารักขา และความสวัสดีมีชัยในกิจการที่ตนทำอยู่ ลักษณะของพิธีกรรม มีอยู่ 2 ประการ คือ เน้นเรื่องของจิตใจและเน้นเรื่องสัญลักษณ์ในสังคม มักมีการประกอบพิธีกรรม ตามโอกาสต่าง ๆ อยู่เสมอตั้งแต่เกิดจนตาย

“พิธีกินเตดเดน” ของชาวแสกนี้ ถือเป็นประเพณีพิธีกรรมอย่างหนึ่งโดยการประกอบพิธีกรรมขึ้นมาเพื่อเป็นการแสดงความกตัญญูกตเวทีต่ “โองมู้” ที่ชาวไทแสกเคารพนับถือซึ่งเป็นบรรพบุรุษของชาวไทแสก เป็นผู้มีพระคุณต่อลูกหลานรุ่นหลังๆ สืบต่อกันมา “โองมู้” จะทำหน้าที่คุ้มครองอันตรายที่เกิดขึ้นในหมู่บ้าน และดลบันดาลให้สิ่งต่าง ๆ เกิดขึ้นตามที่ “ผู้บ๊ะ” (บนบาน) โดยมี “กวนจ้ำ” เป็นสื่อกลางในการประกอบพิธีกรรม แต่ถ้าหากลูกหลานประพฤติมิชอบไม่เหมาะสมหรือทำพิธีบนบานแล้วไม่ประพฤติปฏิบัติตามในสิ่งที่ถูกต้องดีงามหรือไม่มีพิธีกรรม แต่ถ้าหากลูกหลานประพฤติมิชอบไม่เหมาะสมหรือทำพิธีบนบานแล้วไม่ประพฤติปฏิบัติตามในสิ่งที่ถูกดีงามหรือไม่มีพิธีกรรม เก่บ๊ะ (พิธีแก้คำบนบาน) ก็จะทำให้เกิดเหตุเภทภัยในครอบครัวเพื่อเป็นการตักเตือนให้ลูกหลานประพฤติปฏิบัติในสิ่งที่ถูกต้อง ดีงาม ตัวอย่างเช่น อาจจะเจ็บไข้ได้ป่วย เกิดอาการร้อนรนกินไม่ได้นอนไม่หลับแต่เมื่อทำ การบ๊ะ หรือ เก่บ๊ะ แล้วเหตุร้ายก็จะกลายเป็นดี พิธีกรรมกินเตดเดน นี้ชาวไทแสกเชื่อว่า พิธีกรรมนี้มีบทบาทในการสร้างความศรัทธา ความเชื่อมั่น ความรู้สึกดีๆร่วมกัน ความรู้สึกผูกพันที่มีในสายเลือดเผ่าพันธุ์เดียวกัน เป็นการสร้างจิตสำนึกให้ชาวไทแสกทุกคน เกิดความรักความหวงแหนในวัฒนธรรมประเพณีของตน มุ่งสอนให้ผู้มีอายมากกว่าให้ความเคารพนับถือ และแสดงความกตัญญูต่อผู้มีพระคุณ หรือต่อผู้มีอายุน้อยกว่าให้เกิดความสามัคคี เคารพนับถือ บรรพบุรุษ แสดงความปลื้มปีติแก่ชาวไทแสกที่มาร่วมพิธีกันทุกถ้วนหน้า

อ่านหน้าถัดไป >>>

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย

» "บ้าน" มรดกทางวัฒนธรรม
"บ้าน" คือการบอกเล่าความเป็นมา คือการบอกล่าวถึงพัฒนาการในการดำรงชีพของมนุษย์ "บ้าน" ที่อยู่อาศัยหนึ่งในปัจจัยสี่ ซึ่งมีความจำเป็นสำหรับมนุษย์ และบ่งบอกถึงความั่นคง

» ภูมิปัญญากีฬาไทย
กีฬาไทยที่บรรพชนไทยค้นคิด และถ่ายทอดมาสู่ลูกหลาน บางชนิดกลายเป็นตำนานและความทรงจำ และบางชนิดยังคงมีการเล่นกันอยู่

» สะพานสู่ฟ้าใหม่
สะพานข้ามน้ำเป็นสัญลักษณ์การข้ามอุปสรรคขวางกั้นไปสู่จุดหมาย และการเชื่อมโยงสิ่งตรงข้ามมา เพื่อสร้างเอกภาพอันกลมกลืนมั่นคง

» ทิวธงมงคลชัย
สิ่งสะท้อนความคิด และสืบทอดคติความเชื่อ ขนบธรรมเนียมประเพณี ของชนรุ่นแล้วรุ่นเล่า จากยุคสมัยหนึ่งสู่อีกยุคสมัยหนึ่ง ดุจตัวแทนที่น้อมนำสู่มงคลแห่งชีวิต

» พระราชลัญจกรประจำรัชกาล
ตราประจำพระมหากษัตริย์ แต่ละรัชกาล ซึ่งจะทรงโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นเมื่อเริ่มต้นรัชกาล เพื่อประทับกำกับพระปรมาภิไธย ในเอกสารสำคัญต่างๆของชาติ ที่เกี่ยวกับราชการแผ่นดิน

» สามล้อไทย
วิถีหนึ่งของสายทาง ซึ่งแม้เวลาจะหมุนเวียนเปลี่ยนไป หากสายทางของสามล้อยังคงผูกพัน เป็นส่วนหนึ่งของสังคมไทย

» กีฬาสัตว์
ด้วยนิสัยช่างสังเกตของคนไทย จึงเป็นที่มาของกีฬาซึ่งใช้สัตว์เป็นผู้แข่งขัน จนกลายเป็นกิจกรรมบันเทิงพื้นบ้าน ยามว่างนับแต่อดีต

» ตาลปัตร พัดรอง
พัดที่ทำจากใบตาลมีหลายรูปแบบ สำหรับใช้โบกให้ความเย็น และใช้เป็นการบ่งบอกถึงฐานะ บรรดาศักดิ์ของผู้ใช้

สติ๊กเกอร์ไลน์
-สนับสนุนผลงาน
รายได้สมทบทุนยังชีพหลังเกษียณ-