Baanjomyut.com ☰

ห้องสมุดบ้านจอมยุทธ

[ X ] ⇛ หน้าแรก ⇛ ความรู้ทั่วไป ⇛ ปรัชญา ⇛ ศาสนา ความเชื่อ ⇛ สังคมศาสตร์ ⇛ ขนบธรรมเนียม วัฒนธรรม ⇛ วิทยาศาสตร์ ⇛ เทคโนโลยี เกษตรศาสตร์ ⇛ ศิลปกรรม ⇛ ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ⇛ วรรณกรรม สำนวน โวหาร ⇛ สุขภาพ อาหารและยา

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

ขนบธรรมเนียม ประเพณี วัฒนธรรม อารยธรรม >>

ไทแสก

5

อาวุธประจำตัวของ “โองมู้”

 มีดังนี้ คือ

1. หมักหร่าว หมายถึง ง้าว
2. หมักสั่มโหม่ หมายถึง หอก
3. หมักตร่าว หมายถึง ดาบ
4. หมักถรุ่ง หมายถึง ปืน
5. หมักหง่อน หมายถึง ไม้กระบอง

กวนจ้ำ หมายถึง บุคคลที่ถูกเลือกให้เป็นผู้รักษา “หอเดน” ที่เป็นศาลเจ้าสำหรับ “โองมู้” อาศัยอยู่ชาวไทแสกทุกคน เรียกว่า “ศาลเจ้าเดนหวั่วโองมู้” “กวนจ้ำ” จะทำหน้าที่เป้นคนกลาง ในการประกอบพิธีการระหว่าง โองมู้กับชาวไทแสกที่มาร่วมพิธีกรรมโดยชาวไทแสกจะคัดเลือกจากบุคคล ผู้สูงอายุที่มีความสื่อสัตย์ไม่เคยกระทำผิดศีลธรรม ประพฤติตัวเป็นแบบอย่างและเป็นที่เคารพนับถือของชาวไทแสกในหมู่บ้าน

หน้าที่ของกวนจ้ำ

1. ดูแลรักษา “ศาลเจ้าเดนหวั่วโองมู้”
2. เป็นสื่อกลางในการทำพิธีต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับ “โองมู้”
3. ทุก ๆ วันขึ้น 15 ค่ำ “กวนจ้ำ” ต้องนำธูปเทียนดอกไม้ทำพิธีบูชาทุกครั้ง

ทำหน้าที่ประกอบพิธีกรรม กินเดนเตดของชาวไทแสกในอดีต คือ

1. พ่อปู่ดก
2. พ่อปู่เชียงคำพัน
3. พ่อปู่เบิด สุริโยสาร
4. พ่อปู่อ้า ชาลีอ่อน
5. คุณตาแก่น ศรีขวา
6. คุณตาโจม สุริโยสาร
7. คุณตาครุฑ สุสิงห์
8. คุณตาผู้ พลหาราช (ทำหน้าที่กวนจ้ำ คนปัจจุบัน)

ผู้พลหาราช (สัมภาษณ์: 2540) ได้เล่าถึงการทำพิธีกวนจ้ำปัจจุบัน หรือการถวายสิ่งของโดยไม่ผ่าน “กวนจ้ำ” ว่าคุณยายเพื่อน สวัสดิวงศ์ไชย อยู่บ้านอาจสามารถ ตำบลอาจสามารถ อำเภอเมืองนครพนม ได้ฝันว่า “โองมู้” ต้องการอยากได้พวงมาลัย คุณยายเพื่อนจึงได้ไปซื้อพวงมาลัยมาถวายให้ “โองมู้” มาบอกว่าให้ตาผู้ไปดูที่อยู่หน่อยรู้ใครเอาอะไรไปวางเกาะกะท่อยู่ที่พัก คุณตาผู้ก็สงสัยว่าเป็นที่บ้านตนหรือที่ “ศาลเจ้าเดนหวั่วโองมู้” พิจารณาที่บ้านก็ไม่มีอะไรจึงอกมาดูที่ “ศาลเจ้า” ปรากฏว่าเห็นพวงมาลัยคล้องอยู่ตรงศาลเจ้า เมื่อสอบถามจึงได้รู้ว่า คุณยายเพื่อนเป็นผู้นำมาถวาย ในขณะนั้น คุณยายเพื่อนก็มักจะมีเหตุการณ์ที่ไม้สบายมาสู่ครอบครัวอยู่เสมอ เมื่อรู้ว่าทำไม่ถูกต้องจึงได้ทำพิธี “แก้บ๊ะ” ขอโทษ “โองมู้” แต่นั้นมา ครอบครัวของคุณยายเพื่อนก็ไม่มีเหตุการณ์อะไรที่นาวิตกอีก

 

บุคคลที่เข้าร่วมพิธีเตดเดน

หมายถึง บุคคลที่มีส่วนเกี่ยวข้องและมีส่วนร่วมในการเตรียมพิธีกรรม โดยบุคคลเหล่านี้ จะมีส่วนสำคัญในการดำเนินงาน ว่าจะเป็นการกำหนดขั้นตอนการตระเตรียมสิ่งของ ตลอดจนการประกอบพิธีกรรม จนสิ้นสุดขั้นตอนทั้งหมด ซื่งบุคคลที่เข้าร่วมพิธีกรรมจะประกอบด้วยบุคคลต่าง ๆ ดังนี้

  1. “กวนจ้ำ” ทำหน้าที่ เป็นคนกลาง ในการประกอบพิธีกรรมระหว่างโองมู้กับชาวไทแสก

  2. บุคคลที่มีเชื้อสายไทแสกทุกคน

  3. บุคคลที่อยู่ท้องถิ่นอื่น ได้ย้ายถิ่นฐานมาอยู่หมู่บ้านเดียวกัน กับชาวไทแสกหรือที่เป็นลูกเขยลูกสะใภ้ โดย “กวนจ้ำ” ได้ทำพิธื “คอบเข้า” ให้เป็นลูกหลานกับ “โองมู้” แล้ว

  4. ผู้เข้าร่วมในการประกอบพิธี จะเป็นบุคคลถิ่นอื่น ๆหรือแขกผู้มีเกียรติก็ได้

วัตถุและสิ่งของที่ใช้ในการประกอบ “พิธีกินเตดเดน”

หมายถึง วัตถุและสิ่งของที่ถูกนำมาใช้เป็นเครื่องประกอบพิธีกรรม ซึ่งอาจเป็นเครื่องเซ่นไหว้ หรือภาชนะที่ใส่เครื่องเซ่นไหว้ ในการประกอบพิธีกรรม มี 2 ประเภทคือ เครื่องบูชา และเครื่องสังเวย

เครื่องบูชา หมายถึง วัตถุสิ่งของที่จัดได้ว่าเป็นของสูง ใช้สำหรับเป็นเครื่องกราบไหว้บูชา จะประกอบด้วย

  1. ธูป และเทียน เป็นเครื่องไหว้ใช้จุดบูชาก่อนเริ่มพิธีกรรม ต่าง ๆ

  2. ดอกไม้ นิยมดอกไม้สีขาว เป็นส่วนประกอบของเครื่องบูชา

  3. ขัน 5 ประกอบด้วย เทียน 5 คู่ เป็นการขอขมาในสิ่งที่กระทำล่วงเกินโดยไม่รู้ตัว

อ่านหน้าถัดไป >>>

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา | วัตถุประสงค์ | ติดต่อ : baanjomyut@yahoo.com